آنها که به وسوسه پاستور «نه» نمی‌گویند!

روزنامه شهروند: محمدباقر قالیباف، شهردار تهران و رقیب اصلی حسن روحانی، رئیس‌جمهوری در انتخابات ‌سال ٩٢ روز گذشته در پاسخ به سوالی مبنی بر تصمیم وی برای کاندیداتوری در دوازدهمین دوره انتخابات ریاست‌جمهوری گفته است: «ما وظیفه داریم کار کنیم و جای این کار و خدمتگزاری مهم نیست.

«درست است که در این پاسخ شهردار تهران ظاهرا «خدمتگزاری» را مهم‌تر از تلاش برای تصدی پست و مقام قلمداد کرده است، اما آنان که فضای سیاسی کشور را می‌شناسند و از سوی دیگر با سابقه دورخیزهای قالیباف برای مقام ریاست‌جمهوری آشنایی دارند، می‌توانند شهادت بدهند که در ادبیات سیاسی ایران از این جمله قطعا «نه» برداشت نمی‌شود. علاوه بر همه اینها شهردار تهران در اظهاراتش به نحوی نامحسوس برخی از سیاست‌های دولت را مورد انتقاد قرار داده و با اشاره‌ای کنایه‌آمیز به موضوع بالا رفتن نرخ ارز گفته است: «البته بر سر سفره مردم نه ریال و نه تومان اثری ندارد و امروز بالا و پایین رفتن ارز است که بر سر سفره مردم اثر می‌گذارد.»

فارغ از آن‌که شهردار تهران چرا باید در آستانه انتخابات نگران سفره مردم بشود، می‌توان نشانه‌های دیگری را هم از اردوی شهرداری برای حرکت به سمت انتخابات سراغ گرفت. در یکی از پربحث‌ترین اقدامات اخیر، مجله همشهری ماه وابسته به مجموعه شهرداری تهران در آخرین شماره خود با عنوان «شاه و گدا» به انتشار تصویری پرداخته است که در آن دستی از یک خودروي بنز سورمه‌ای به سمت یک کودک فروشنده خیابانی دراز شده، کودک که دختر‌بچه‌ای گل‌فروش با یک کیف مدرسه بر دوش است، برای گرفتن اسکناسی که ظاهرا دست بیرون آمده از بنز آن را به عمد بالاگرفته روی انگشت‌های پایش بلند شده است.

چراغ قرمزی که بنز سورمه‌ای پشت آن توقف کرده، عدد ٩٦ (احتمالا با اشاره به انتخابات ریاست‌جمهوری ‌سال ٩٦) را نشان می‌دهد و البته می‌توان مطمئن بود که کودک هیچ‌گاه به اسکناس نخواهد رسید. خبرگزاری تسنیم در تفسیری از عکس جلد همشهری ماه در حساب تويیتر خود نوشت: «بنز آبی #هاشمی، انگشتری که در انگشت کوچک اوست و آستین عبای قهوه‌ای بر جلد #همشهری ماه / چراغ قرمزی که عدد ۹۶ را نشان می‌دهد! #شاه_و_گدا» پوسترها و طراحی‌های مجموعه تحت فرمان قالیباف البته پیش از این نیز انتقاداتی را برانگیخته بود. ازجمله پوسترهای موسوم به صداقت آمریکایی که همزمان با مذاکرات هسته‌ای میان ایران و ١+٥ در سطح شهر تهران نصب شده بود و در جدیدترین مورد، پوسترهایی که با سوژه ترویج فرهنگ عفاف و حجاب با تصویر یک پریز برق باعث افزایش انتقادات در شبکه‌های اجتماعی شده است.

هر چند بعید به نظر می‌رسد دوباره بتوان با یک استراتژی «شاه و گدا» یا همان بنز و پژو در انتخابات ریاست‌جمهوری نتیجه گرفت؛ اما به‌ هر حال بعید نیست شهردار نیز به‌زودی در کنار سعید جلیلی به یکی از سخنرانان در صف انتظار برای انتخابات ٩٦ تبدیل شود. قالیباف تاکنون دوبار نامزد ریاست‌جمهوری شده و هر دوبار نیز ناکام بود. او پیش از این نشان داده از توان عملیاتی مناسبی برای بسیج و تجهیز ستادها و افراد نزدیک به خود برخوردار است همچنین دسترسی قالیباف به منابع مالی گسترده همواره قدرت مانور او را در انتخابات افزایش داده است.

رضایی؛ چرخش به راست - انتقاد از دولت

«محسن رضایی‌میرقائد» چهره نام‌آشنای عرصه سیاست و انتخابات در ایران پیش از این‌که مثل امروز انتقادات تند و تیزش را نثار دولت نزدیک به اصلاح‌طلبان بکند، مدتی منتقد سرسخت اصولگرایان شد. او البته هیچ‌گاه به روشنی اردوگاه سیاسی‌اش را مشخص نکرد تا جایی که نمی‌توان گفت سایت تابناک ارگان رسانه‌ای نزدیک به محسن رضایی نزدیک به اصلاح‌طلبان است یا لهجه اصولگرایان را تقلید می‌کند، هرچند اخیرا به نظر می‌رسد این توازن به ضرر دولت تغییر کرده است. او در دور پیشین نیز ترجیح داد به صورت مستقل به انتخابات ریاست‌جمهوری ورود کند. او مدتی است به‌طور جدی به سمت منتقدان دولت گرایش پیدا کرده است؛ در آخرین سخنرانی‌اش گفته است «ما به دنبال پست و مقام نیستیم.

ما به دنبال ارزش‌ها هستیم. ما شهادت و جانبازی را بالاتر از پست و مقام‌های شما می‌دانیم. به دنبال اخلاق و برادری و تقوا هستیم. رمز موفقیت در تجارت و سیاست‌ها را بازگشت به ارزش‌های انقلاب می‌دانیم. به فضل خدا و زیر سایه رهبر فرزانه‌مان، در سال‌های آینده نمایش باشکوهی از پیشرفت را شاهد خواهیم بود.» او البته پیش از این و در چند نوبت انتقاداتی را متوجه دولت روحانی کرده است، ازجمله در آخرین سخنرانی‌هایش در جمع فرماندهان سپاه گفته است: «این دولت تنها دولتی بود که با آمریکا مذاکره کرد اما باید دید که نتیجه آن چه شد، آیا این مذاکرات نتیجه‌ای هم داشته است؟

به‌طور قطع جواب این پرسش خیر است، تا زمانی که ما منتظر آمریکا باشیم به جایی نمی‌رسیم چرا که شکاف ما با آمریکا و غربی‌ها شکاف اعتقادی است. تنها راه پیشرفت ما پافشاری بر ارزش‌های انقلاب اسلامی و داشتن اعتماد به نفس است. در کشور ما بخش توان دفاعی و اقتصادی متوازن نیست. باید به جواب این سوال رسید که چرا صنعت خودروسازی و اقتصاد کشور ما به جایگاه اصلی خود نرسیده است. باید بین اقتدار دفاعی و توان اقتصادی توازن برقرار کرد. ما نمی‌توانیم نسبت به مشکلات جامعه و مردمی بی‌تفاوت باشیم.» محسن رضایی مدتی است که به کسوت نظامی‌گری بازگشته و بعضا از یونیفرم سپاه در مراسم استفاده می‌کند اما نباید فراموش کرد جاذبه ریاست‌جمهوری برای او تا حدی است که یک‌بار برای سیاست‌ورزی این یونیفرم را از تن درآورد. رضایی تاکنون ٤بار در انتخابات نامزد شده است. در‌ سال ٧٨ از راهیابی به مجلس ششم بازماند. در‌ سال ٨٤ پیش از انتخابات ریاست‌جمهوری انصراف داد. در‌ سال ٨٨ سوم شد و در‌ سال ٩٢ نیز در میان مدعیان ریاست‌جمهوری با یک پله سقوط نسبت به ٤‌سال قبل در جایگاه چهارم ایستاد.

محمد غرضی؛ همچنان بر مدار انتخابات

«شصت‌سال است که در میدان هستم و شمشیر می‌زنم باز هم کاندیدا می‌شوم!» اینها را محمد غرضی می‌گوید؛ مردی که در ‌سال ٩٤ با جمله‌ای مشابه «شصت‌سال است که به فقه شیعه عمل می‌کنم و کاندیدای خبرگان می‌شوم!» در این انتخابات ثبت نام کرد، حتی در آزمون هم شرکت کرد و نهایتا صلاحیتش برای حضور در انتخابات خبرگان رهبری رد شد. غرضی سابقه وزارت و نامزدی برای انتخابات ریاست‌جمهوری را در کارنامه دارد. او حتی از سابقه‌ای پررنگ در انقلاب اسلامی برخوردار است. هیچ‌کدام از اینها اما در انتخابات ریاست‌جمهوری تضمینی برای اقبال رأی‌دهندگان ایرانی نیست. غرضی این روزها در تلاش است تا مواضع خود برای انتخابات پیش رو را انتخاب کند. او که پیش از این مواضعی حمایتگرانه در قبال دولت یازدهم داشته است به آرامی وارد جرگه منتقدان دولت می‌شود. اخیرا گفته: «روش‌هایی هم که دولت روحانی به کار گرفته است غیر از همان روش‌های دولت قبل نبوده و بنابراین به همان گرفتاری‌ها دچار شده است و اعداد و ارقام نشان می‌دهد که مشکلات اقتصادی نه‌تنها کم نشده، بلکه بیشتر شده ‌‌است.» به نظر می‌رسد او در تلاش است تا لحن گفتاری نزدیک به توده مردم برای خود انتخاب کند، لحن گفتاری شبیه آنچه در انتخابات ‌سال ٨٤ توانست پیروز انتخابات لقب بگیرد. در یکی از آخرین اظهارنظرهایش گفته است: «ما گوشت را در دولت قبل ٢٥‌هزار تومان می‌خریدیم، اکنون ٤٥‌هزار تومان می‌خریم ولی امروز حتی نمی‌توان ساندویچ ١٠هزار تومانی‌ سال ٩٢ را با همان قیمت خرید.»

سعید جلیلی؛ انتقاد از برجام در دستور کار