بهار نفتی از راه رسید

روزنامه آرمان: کمتر از دو هفته از سال ۲۰۱۷ می‌گذرد که خبرهای خوش نفتی یکی پس از دیگری به گوش می‌رسند. در این زمینه عربستان و کویت اعلام آمادگی کردند که مدت توافق شش ماهه اوپک را افزایش دهند. همچنین اطلاعات موسسات رهگیری کشتیرانی و همچنین یک موسسه وابسته به رویترز نشان می‌دهد واردات نفت هند از ایران در سال ۲۰۱۶ با توجه به از سرگیری خرید نفت برخی پالایشگاه‌ها از ایران رکورد زده است.

همکاری غیرمنتظره اوپکی‌ها

زمانی که اعضای اوپک مواضع خود را برای بازار نفت مشخص کردند، قرار بود که این توافق اوپک تاپایان سال ۲۰۱۷ ادامه داشته باشد. حال آنکه کمتر از دو هفته پس از آغاز سال ۲۰۱۷ و آغاز تعهد اوپکی‌ها نگذشته که عربستان و کویت اعلام آمادگی می‌کنند که مدت توافق شش ماهه را افزایش دهند. وزیر نفت کویت اعلام کرده است که اگر این روند همکاری ادامه پیدا کند و قیمت رو به افزایش باشند، می‌توانیم مدت تعهد خود را ادامه دهیم. خالد الفالح، وزیر نفت عربستان نیز گفته است که اگر نیاز باشد با همکاری بقیه اعضا این روند را بیشتر ادامه خواهیم داد. ماه قبل کشورهای غیر اوپکی مانند روسیه، قزاقستان و مکزیک نیز به توافق بر سر کاهش تولیدات همکاری کردند، اما تجربه‌ها نشان داده است که اوپک از سال ۱۹۸۹ نتوانسته توافق کاهش تولید را محقق سازد و در زمان توافق اعضای اوپکی‌ها بیشتر از همیشه تولید خود را افزایش دادند. کارشناس انرژی، هلیما کرافت عنوان کرده که اگر روندافزایش قیمت ادامه پیدا کند، ممکن است برخی کشورها دیگر به این تعهد پایبند نباشند. از جمله نگرانی‌های موجود عملکرد عراق است، اما در پاسخ به همین نگرانی‌ها، وزیر انرژی عراق گفته است که این کشور به طور کامل با این توافق همکاری می‌کند و تولید خود را کاهش خواهد داد.

ژاپن بزرگ‌ترین شریک نفتی ایران

به گزارش رویترز واردات سالانه نفت هند از ایران در سال ۲۰۱۶ به بیشترین میزان طی سال‌های گذشته افزایش یافته است. یکی از مهم‌ترین دلایل این مساله لغو تحریم‌ها علیه ایران و ازسرگیری خرید نفت از سوی برخی پالایشگاه‌های هندی از ایران بوده است. این افزایش به گونه‌ای بوده است که ایران را از هفتمین تامین‌کننده نفت هند در سال ۲۰۱۵ به چهارمین تامین کننده نفت این کشور در سال ۲۰۱۶ رسانده است. ایران پیش از اعمال تحریم‌ها دومین تامین کننده نفت هند به شمار می‌رفت. در سال ۲۰۱۶ هند به طور متوسط روزانه ۴۷۳ هزار بشکه نفت از ایران وارد کرده است که نسبت به سال گذشته بیش از دو برابر شده است. هند همچنین در ماه دسامبر سال گذشته واردات نفت خود از ایران نسبت به سال گذشته را سه برابر کرده است. در سال ۲۰۱۵ پالایشگاه‌های هند به دلیل اعمال تحریم‌ها از یکسو و محدودیت‌های موجود در پرداخت هزینه نفت وارداتی و همچنین مشکلات بر سر راه بیمه از سوی دیگر، واردات نفت خود از ایران را به نصف کاهش دادند.

طی سال گذشته چهار پالایشگاه بزرگ نفت هند شامل ریلاینس اینداستریز، هندوستان پترولیوم، بهارات پترولیوم و همچنین اچ پی سی ال انرژی واردات نفت خود از ایران را از سر گرفتند. یکی از مهم‌ترین عواملی که این پالایشگاه‌ها را به از سرگیری واردات نفت از ایران واداشت تخفیف ارائه شده از سوی ایران در قیمت نفت بوده است. بنا به گفته احسان الحق کارشناس ارشد موسسه کی.بی.سی انرژی اکونومیکس لندن در سال ۲۰۱۶ جنگ فروش بین کشورهای تولیدکننده نفت حاشیه خلیج فارس بر سر حفظ سهم خود از بازار جهانی در جریان بود که لغو تحریم‌ها علیه ایران این جنگ را تشدید کرد. در دوره ۹ ماهه بین ماه‌های آوریل تا دسامبر سال ۲۰۱۶ واردات نفت هند از ایران به ۳/۵۳۰ هزار بشکه در روز رسید. بنا به آمارهای ارائه شده از سوی رویترز واردات نفت هند از ایران در سال ۲۰۱۶ به بیشترین میزان در شش سال گذشته افزایش یافته است.

با توجه به داده‌های دولتی و در نظر گرفتن آمار صادرات نفت ایران به هند صادرات نفت این کشور به شبه قاره هند از سال مالی ۲۰۰۱ تا ۲۰۰۲ تا کنون بی‌سابقه بوده است. به طور کلی هند در سال ۲۰۱۶ روزانه ۳/۴ میلیون بشکه در روز نفت وارد کرد که نسبت به سال قبل ۴/۷ درصد افزایش داشته است. همچنین ایران با ۱۷شرکت ژاپنی برای فروش نفت، توسعه میادین، ساخت پتروشیمی و پالایشگاه مذاکره، تفاهمنامه و قرارداد امضا کرده تا در عمل ژاپن با سبقت از چین و روسیه، به بزرگ‌ترین شریک نفتی تبدیل شود. به گزارش مهر هر چند از چین و روسیه به عنوان دو شریک راهبردی صنعت نفت در دوران پسابرجام یاد می‌شد، اما شرکت‌های ژاپنی با آغاز مذاکره و امضای چندین تفاهمنامه و حتی قرارداد در توسعه بخش بالادستی صنعت نفت، احداث پالایشگاه و مشارکت در ساخت طرح‌های پتروشیمی، اکنون به بزرگ‌ترین شریک نفتی ایران تبدیل شده‌اند.

به عبارت دیگر در طول حدود یک سال گذشته تاکنون، در سطح همکاری و مبادلات ایران در دو حوزه صادرات و تجارت نفت خام و سرمایه‌گذاری با شرکت‌های مختلف، ژاپنی‌ها با افزایش قابل توجهی توانسته‌اند در جایگاه مناسبی قرار گیرند. در کنار تمام اینها در هشت ماهه نخست سال جاری دولت مصوب کرده تا از طریق منابع حاصل از نفت و فراورده‌های نفتی ۵۰ هزار و ۲۱۰ میلیارد تومان درآمد داشته باشد که تنها ۷۳ درصد از آن محقق شده، اما از سوی دیگر تحقق مالیات بر فروش فراورده‌های نفتی در حدود ۱۲۵ درصد است. در این بین از طریق صادرات و فروش نفت خام، ۲۷ هزار و ۴۰ میلیارد تومان درآمد برای کشور در هشت ماهه نخست سال جاری حاصل شده است.