دو تغییر مهم در برگزاری مناقصه‌های نفتی

خبرآنلاین: دولت سال گذشته مدل IPC یا همان قراردادهای جدید نفتی ایران را معرفی کرد. مدلی که وزارت نفت امید زیادی به جذب سرمایه و کلید زدن عصر جدید صنعت نفت ایران با این قراردادها دارد، به طوریکه وزیر نفت انتظار دارد ۲۵ میلیارد دلار سرمایه برای بخش نفت جذب شود.

زنگنه هدف از رونمایی قراردادهای جدید نفتی را افزایش بازیافت و برداشت نفت می‌داند و درباره این قراردادها می‌گوید که تلاش شده که مدل قراردادی طراحی شود که هم برای شرکای بین المللی جذابیت داشته باشد و هم اهداف کشور را تامین کند تا شرایط برد - برد برای شرکت ملی نفت و طرف های قراردادی آن ایجاد شود.

با وجود دیدگاه مثبت دولت به این طرح ها و لزوم برگزاری مناقصه در زمینه قراردادهای جدید نفتی، بعد از گذشت حدود یک سال و نیم، با وجود اینکه مسئولان زیربط در فواصل زمانی گوناگون از برگزاری مناقصه‌های مختلف خبر دادند، هر بار به دلایلی هنوز مناقصه‌ای در این زمینه برگزار نشده است و تا به موعد مقرری که برای برگزاری مناقصه اعلام شده بود نزدیک می‌شویم، یکی از مسئولان به ناچار از به تعویق افتادن زمان برگزاری مناقصه خبر می دهد.

ابتدا رکن الدین جوادی، مدیرعامل سابق شرکت ملی نفت در آذرماه سال ۱۳۹۴ از برگزاری مناقصه ۲۸ پروژه جدید توسعه و اکتشاف نفت تا زمستان همان سال خبر داده و درباره برنامه بعدی ایران پس از رونمایی از قراردادهای نفتی، توضیح داده بود پس از رونمایی از قراردادهای نفتی، تا ژانویه سال ۲۰۱۶ میلادی، ۲۸ پروژه جدید در حوزه توسعه و اکتشاف نفت برای سرمایه‌گذاری به خارجی‌ها معرفی می‌شود.

چندی بعد، در بهمن ماه سال ۱۳۹۴، علی کاردر که در آن زمان مسئولیت معاونت سرمایه‌گذاری شرکت ملی نفت را بر عهده داشت، با اشاره به اینکه نخستین مناقصه ایران برای انعقاد قراردادهای نفتی سال آینده انجام می‌شود، اعلام کرده بود نخستین مناقصه برای یکی از میادین نفتی مشترک ایران است .وی همچنین در ۱۴ فروردین سال جاری درمورد وضعیت برگزاری مناقصات در سال جدید عنوان کرده بود همچنان مطالعه میادین از سوی شرکت‌های نفتی بین‌المللی در حال انجام است و در روزهای پایانی اردیبهشت‌ماه امسال باید منتظر برگزاری نخستین مناقصه نفتی باشیم.

کاردر در حالی از برگزاری نخستین مناقصه در اواخر اردیبهشت ماه خبر داد که چندی بعد، بیژن زنگنه، درمورد این که نخستین قرارداد با مدل جدید قراردادهای نفتی چه زمانی و با چه شرکتی امضا می شود، اظهار کرد هنوز نمی‌توان گفت با چه شرکتی و چه زمانی امضا می شود و باید پیش نویس قرارداد نهایی شود.

وی با بیان این که ارزیابی مقدماتی شرکت‌ها برای حضور درمیدان‌های نفت و گاز ایران در قالب مدل جدید قراردادهای نفتی از اردیبهشت ماه آغاز می شود درباره زمان نهایی شدن این قرارداد اظهار کرده بود بخشی از این موضوع که درباره اجماع سازی شرایط عمومی قراردادهاست به احتمال زیاد اواخر اردیبهشت ماه و یا اوایل خردادماه حل می شود.

زنگنه با اشاره به این که پس از حل شدن شرایط عمومی قراردادها، باید پیش نویس آن نیز نهایی شود، تصریح کرد تا زمانی که پیش نویس مدل جدید قراردادهای نفتی نهایی نشود نمی توان مناقصه برگزار کرد.

پس از اظهارات وزیر، کاردر در ۱۹ اردیبهشت ماه اعلام کرد شرکت ملی نفت ایران در حال تهیه لیستی از شرکت‌های معتبر خارجی برای ورود به مناقصه است.

سپس امیرحسین زمانی نیا، معاون امور بین‌الملل و بازرگانی وزیرنفت در ۲۳ مردادماه با بیان این که مذاکرات اولیه با شرکتهای خارجی برای امضاء قراردادهای نفتی به صورت فعال در جریان است، گفت تا پایان امسال شاهد امضای قراردادهای میلیاردی در این صنعت خواهیم بود.

در نهایت کاردر که هم اکنون مدیر عامل شرکت ملی نفت است در تاریخ ۹ شهریورماه ماه، اعلام کرد نخستین مناقصه نقتی با مدل جدید قراردادی هفته آخر مهر برگزار می شود و میدان آزادگان جنوبی، نخستین میدانی خواهد بود که به مناقصه بین المللی می‌رود. وی همچنین در ۳۱ شهریورماه اعلام کرد درخواست ارائه مدارک به منظور شرکت در مناقصات قراردادی شرکت ملی نفت ایران، هفته آینده برای شرکت های معتبر بین المللی ارسال می شود.

مهرماه هم رنگ و بوی مناقصه به خود نگرفت که یکی از دلایل عمده آن تاخیر در ارسال ارائه درخواست مدرک از سوی شرکت ملی نفت برای شرکت های خارجی بود، درخواستی که ٢٤مهرماه ارسال شد و کاردر اعلام کرد پس از اینکه شرکت ها مدارک خود را ارسال کردند، بررسی این مدارک آغاز خواهد شد و احتمالا برای بررسی مدارک یک ماه زمان لازم است. پس از بررسی و انتشار فهرست شرکت‌های مورد تایید، نخستین مناقصه قراردادهای جدید نفتی در ماه نوامبر(بین ٢٠تا ١٠آذرماه )برگزار خواهد شد.

تهیه لیست ٢٩ شرکت صاحب صلاحیت توسط وزارت نفت تا دی ماه به طول انجامید و اینبار مسئولین اواخر ژانویه (اوایل بهمن) را برای برگزاری مناقصه وعده داده اند.

مناقصه ای که ابتدا قرار بود برای میدان آزادگان جنوبی باشد اما اظهارات اخیر مسئولین وزارت نفت نشان می دهد میدان آزادگان دیگر به شمالی و جنوبی تقسیم نمیشود و به عنوان یک بخش کلی آزادگان به آن نگاه خواهد شد.

از سوی دیگر اخیرا مسئولین تاکید کرده اند ممکن است شرکت های خارجی برای شرکت در مناقصه های نفتی ایران،کنسرسیوم تشکیل دهند و یک میدان به چند شرکت خارجی واگذار شود.

در این راستا، هفته گذشته، غلام رضا منوچهری، معاون توسعه و مهندسی شرکت نفت،اعلام کرد ما تاکنون برای میدان آزادگان با حدود پنج شرکت بین المللی قرارداد MOU امضا کرده ایم، ولی با توجه به اینکه این شرکت ها به صورت کنسرسیوم در مناقصه شرکت خواهند کرد، باید دید که چگونه با همدیگر مشترک می شوند. علی القاعده شرکت های چینی با اروپایی ها مشترک می شوند و باید یک شریک ایرانی داشته باشند. باید منتظر باشیم ببینیم چند گروه خواهند آمد.

همچنین به گفته وی میدان نفتی آزادگان فعلا در یک بخش کلی آزادگان نگاه می شود.

نکته ای که پیش از آن نیز مدیرعامل شرکت مهندسی و توسعه نفت نیز به آن اشاره کرده و گفته بود مخازن همه میادین نفتی یکی است و برای بخش سطح العرضی تقسیم بندی و نام گذاری شده‌اند. ممکن است بعد از برگزاری مناقصه یک کنسرسیوم برای توسعه میدان های نفتی انتخاب شود و همه مجموعه آزادگان را شامل می شود.

درحالی که کم تر از دو هفته به پایان ژانویه مانده است، باید منتظر ماند و دید پای غول های نفتی دنیا به مناقصه های میادین نفتی ایران باز می شود یا خیر و تغییرات صورت گرفته به تن این مناقصه ها چگونه خواهد نشست.