روز «هواي آلوده» به جاي هواي پاک!

روزنامه اعتماد: واقعيت قضيه آلودگي هوا و روز هواي پاك اين است كه ما با نامگذاري‌هايي كه به مناسبت‌هاي مختلف مانند روز هواي پاك و مسائلي از اين قبيل در نظر مي‌گيريم، ‌نوعي فرار به جلو انجام مي‌دهيم.

به نظر من اگر ٢٩ دي را روز هواي آلوده نامگذاري مي‌كرديم، بيشتر به دل مردم مي‌نشست. مردم ديگر خسته شده‌اند. تحمل ده، دوازده سال آلودگي با اين شدت خسته‌كننده است. مسوولان هم كه دايم توپ را به زمين يكديگر مي‌اندازند و به هر ترتيبي از خودشان رفع مسووليت مي‌كنند.

داشتن هواي پاك در گرو عزم دستگاه‌هاي اجرايي است و رفع آلودگي هوا هم در گرو حضور كارشناسان و متخصصان اجرايي در نهادهاي مربوطه. آنهايي كه پول، قدرت و اجرا دست‌شان است، بايد اقدامات جدي داشته‌باشند. متاسفانه بحث هاي‌مان بيشتر به سمت شعار دادن مي‌رود. مسوولان ما پشت اين شعارها قايم مي‌شوند و هركدام‌مان كسي را متهم به كم‌كاري مي‌كند.

من به ضرس قاطع مي‌گويم ٨٠ درصد از رفع آلودگي هواي تهران و ساير كلانشهرها در گرو مديريت شهري است. اين عزم لازم در مجموعه مديريت شهري به خصوص در شوراي شهر و شهرداري بايد وجود داشته باشد كه بتوانيم طي يك زمان مشخصي به مردم اعلام كنيم، قول بدهيم و اجرا كنيم تا در مدت معيني آلودگي هواي شهرهاي‌مان پاك مي‌شود. در حال حاضر ١٨٠ هزار كاميون در شهر داريم كه ٤ هزارتاي‌شان به شهرداري تعلق دارد كه همه دودزا هستند و كربن سياه توليد مي‌كنند، ‌كربني كه مستقيم سرطان را وارد بدن مي‌كند. ٧ هزار اتوبوس داريم، درحالي كه بايد ١١ هزار تا داشته باشيم. نيمي از اين ٧هزار تا هم زمين‌گيرند و منبع توليد كربن. ١٢٠٠ ميني‌بوس داريم كه تماما فرسوده‌اند و خارج از رده. نيمي از تاكسي‌هاي‌مان خارج از رده‌اند. نكته مهم در اين ميان اين است كه چرا از قانون پيروي نمي‌كنيم و مديريت خودخواسته اعمال مي‌كنيم؟ مدير شهر بايد دادش به آسمان برود وقتي اين حجم خودروي آلاينده در شهر تردد مي‌كنند و اجازه ترددشان را ندهد. هر درختي را تكان بدهيد ٨٠٠ گرم دوده از رويش پايين مي‌ريزد.

ما در شهرداري و شورا دو سند داريم به نام سند طرح جامع و طرح تفصيلي. اين اسناد بايد مورد توجه ما باشد و بر اساس اين اسناد حركت كنيم. در سند جامع ترافيك تهران قرار بر اين بوده كه در سال ١٤٠٤ جمعيت تهران به ١٠ ميليون برسد. الان در سال ٩٥ تهران ميزبان بيش از ١٠ ميليون نفر است، ولي آيا همه زيرساخت‌هاي حمل و نقول عمومي‌مان كه در آن سند پيش‌بيني شده، متوازن جلو رفته؟ توسعه بزرگراه‌هاي‌مان به صددرصد رسيده و متروي‌مان به ٧٥ درصد. مترو كه مهم‌ترين و اصلي‌ترين زيرساخت حمل و نقل عمومي است و رافع آلودگي هواي تهران، در كجا قرار گرفته؟ در حال حاضر١٧٠ كيلومتر مترو داريم. در اين شهر بيش از چيزي كه پيش‌بيني شده نياز به مترو داريم.

اول گفتند ٤٧٠ كيلومتر، بعد شد ٥٥٠ كيلومتر و به روايتي ديگر ٧٥٠ كيلومتر نياز تهران به مترو است. من به عنوان مدير باتجربه شهرداري مي‌گويم ما نياز به بيش از ١٠٠٠ كيلومتر مترو داريم. با مقايسه شهرهاي بزرگ و آلوده دنيا به اهميت حمل و نقل ريلي پي مي‌بريم؛ توكيو نخستين شهر آلوده دنيا بود كه الان از پاك‌ترين شهرهاست. شانگهاي از آلوده‌ترين‌ها بوده، مكزيكوسيتي و لندن كه زماني آلودگي داشتند، پاك شدند چون همگي به سمت حمل و نقل ريلي با اولويت زيرزمين رفتند. ما چون زيرزمين را نمي‌بينيم، حاضر نيستيم متروي‌مان را توسعه دهيم.

خدا رحمت كند آيت‌الله هاشمي را. ايشان خطبه‌اي در سال ٦٥ داشتند درباره مترو كه معروف شد به «خطبه مترو».

آن زمان كه مردم معتقد بودند مترو وسيله‌اي لوكس و زينتي است، ايشان براي مردم توضيح مي‌دهد و از مزاياي مترو مي‌گويد. پيگيري‌هاي ايشان باعث شد مترو راه بيفتد. بنابراين ما بايد زيرساخت‌هاي حمل و نقل عمومي را تقويت كنيم. بيش از ٥٠ درصد بودجه‌هاي شهرداري را به ساخت مترو، بحث سوخت پاك و هواي سالم اختصاص دهيم. دولت هم بايد كمك كند. طبق قانون، دولت بايد ٥٠ درصد توسعه مترو را برعهده داشته ‌باشد و بيش از ٨٠ درصد پول اتوبوس‌هاي شهري را بپردازد.