تراز تجاری ۱۰ ماهه اول سال چگونه رقم خورد؟

خبرآنلاین: آخرین آمارهای گمرک جمهوری اسلامی ایران نشان می‌دهد میزان صادرات غیر نفتی کشورمان در ۱۰ ماهه نخست امسال در مقایسه با مدت مشابه سال قبل بیش از ۸ درصد افزایش داشته است.

در تاریخ جمهوری اسلامی سابقه نداشت که تراز تجاری کشور مثبت شود، اما به همت سیاست‌های حمایت‌‌های صادراتی دولت و تقویت تولید داخل به ویژه در بخش کشاورزی که مبتنی بر سیاست‌های ابلاغی مقام معظم رهبری در حوزه اقتصاد مقاومتی بود، در یک سال گذشته میزان صادرات غیرنفتی کشور از واردات پیشی گرفته است تا نویدبخش روزهای درخشان در حوزه تولید و تجارت کشور باشد.

آخرین آمارهای گمرک جمهوری اسلامی ایران نشان می‌دهد میزان صادرات غیر نفتی کشورمان در ۱۰ ماهه نخست امسال در مقایسه با مدت مشابه سال قبل بیش از ۸ درصد افزایش داشته است.

تجارت خارجی کشور در ۱۰ ماهه سال جاری به بیش از ۷۰ میلیارد دلار رسید که ۳۵ میلیارد و ۲۷۰ میلیون دلار از این رقم مربوط به صادرات غیرنفتی بوده است. رقمی که در مقایسه با مدت مشابه سال قبل ۸.۳۷ رشد را نشان می‌دهد.

این در حالی است که میزان واردات ایران نیز در مدت یاد شده ۳۴ میلیارد و ۹۸۲ میلیون دلار است که در مقایسه با ۱۰ ماهه سال قبل رشد ۳.۲۱ درصدی را نشان می‌دهد. به این ترتیب، مازاد تراز تجاری ایران در این مدت به مثبت ۲۸۸ میلیون دلار رسیده که نشان می‌دهد تراز تجاری کشورمان همچنان مثبت است.

روند مثبتی که حفظ شد

این موفقیت‌ها در حالی تثبیت شد که سال گذشته برای اولین در سال‌های پس از انقلاب تراز تجاری کشور مثبت شد. براساس گزارش گمرک تراز بازرگانی خارجی در سال ۹۴، مثبت شد و با مازاد ۹۱۶ میلیون دلاری روبه‌رو بود. در سال ۹۴ مجموع ارزش صادرات غیرنفتی ایران به نسبت سال قبل از آن افزایشی ۱۱.۱۶درصدی داشت.

برخی با اعلام این آمارها اعلام کردند که این رشد دوامی نخواهد داشت و بار دیگر منفی خواهد شد. اما در سیاست‌های دولت در سال ۹۵ با توجه به انتخاب سال «اقتصاد مقاومتی، اقدام و عمل» از سوی مقام معظم رهبری، بر تقویت تولید ملی و صادرات متمرکز شد. اسحاق جهانگیری، معاون اول رییس جمهور در نخستین روزهای خردادماه ۱۳۹۵ بسته‌ای با عنوان «بسته‌ حمایتی صادرات غیرنفتی» را به تمامی دستگاه‌های اجرایی ابلاغ کرد.

این بسته به منظور تسهیل و کمک در زمینه صادرات، توسط وزارت صنعت، معدن و تجارت، سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی، وزارت اقتصاد و دارایی و وزارت امور خارجه تدوین شده بود و در عمل نیز باعث شد تا روند مثبت تراز تجاری حفظ شود.

هزینه صادرات کاهش یافت

رفع تحریم‌ها در یک سال گذشته نیز باعث شد تا مشکلاتی که پیش از این بر سر راه صادرکنندگان وجود داشت نیز رفع شود. رفع مشکلاتی مانند تحریم‌های کشتیرانی که باعث بالا رفتن هزینه حمل و نقل برای صادرکنندگان شده بود، دیگر وجود ندارد و در حال حاضر ۱۷ خط کشتیرانی در بنادر کشور حاضرند و مشکلی برای ارسال کالا به دیگر کشورها وجود ندارد.

یکی دیگر از مشکلاتی که بر سر راه صادرکنندگان وجود داشت و رفع تحریم‌ها آن را از میان برداشت، هزینه بالای صرافی بود. به گفته فعالان بخش خصوصی هزینه صرافی‌ها در یکسال اخیر بین ۵ تا ۱۰ درصد کاهش یافته است. در دوران تحریم با توجه به قطع همکاری بانک‌های خارجی و مشکل ارزی ایجاد شده در کشور، وضعیت صادرات کشور با بحران مواجه بود اما در حال حاضر با گشایش‌های انجام شده، بنا به اذعان کارشناسان هزینه صرافی‌ها از حدود ۱۲درصد در دوران تحریم به ۷درصد در بیشترین و ۲درصد در کمترین حالت کاهش یافته است.

در واقع با توجه به محدودیت‌های صادراتی ایران در دوره تحریم‌ها اکثر صادرکننگان مجبور به استفاده از کشورهای ثالث برای صادرات خود می‌کردند که با اجرایی شدن برجام این کشورها از سر راه برداشته شده و صادرات به صورت مستقیم به کشورهای مقصد صورت می‌گیرد.

تراز مثبت تجاری ۱۰ ماهه اول سال چگونه رقم خورد؟

سال گذشته هنگامی که برای اولین بار مشخص شد تراز تجاری کشور مثبت شده است، برخی از ناپایدار بودن آن خبر دادند و مدعی شدند در فصول بعدی بار دیگر تراز تجاری منفی خواهد شد. اما بررسی آمارهای منتشر شده از سوی گمرک در خصوص وضعیت تجاری کشور در ۱۰ ماهه اول سال جاری نشان می‌دهد همچنان میزان صادرات کشور از واردات سبقت می‌گیرد.

میزان صادرات غیر نفتی کشورمان طی این مدت به ۳۵ میلیارد و ۲۷۰ میلیون دلار رسید که در مقایسه با مدت مشابه سال قبل ۸.۳۷ درصد افزایش داشته است. این در حالی است که میزان واردات نیز در مدت یاد شده ۳۴ میلیارد و ۹۸۲ میلیون دلار است که در مقایسه مدت مشابه قبل رشد ۳.۲۱ درصدی را نشان می‌دهد. به این ترتیب، مازاد تراز تجاری ایران در این مدت به مثبت ۲۸۸ میلیون دلار رسیده که نشان می‌دهد تراز تجاری کشورمان همچنان مثبت است.

همچنین بر اساس این گزارش، ارزش دلاری تجارت خارجی ایران در ۱۰ ماهه سال جاری در مجموع به ۷۰ میلیارد و ۲۵۲ میلیون دلار می‌رسد که در مقایسه با سال گذشته ۵.۸ درصد رشد داشته و تجار ایرانی سه میلیارد و ۸۱۴ میلیون دلار بیشتر از پارسال با سایر کشورها تجارت داشته‌اند.

این امر نشان دهنده بزرگ‌تر شدن تجارت خارجی ایران طی ۱۰ ماهه سال جاری است، به طوری که مجموع ارزش تجارت خارجی ایران در ۱۰ ماهه سال گذشته ۶۶ میلیارد و ۴۳۸ میلیون دلار بود. همچنین در این مدت تشریفات گمرکی ۲۷ میلیون و ۵۵۵ هزار تن کالای وارداتی و ۱۰۲میلیون و ۴۳ هزار تن کالای صادراتی در گمرکات سراسر انجام شده که در مقایسه با مدت مشابه سال قبل به ترتیب ۲.۸۷ و ۳۳.۷۶ درصد افزایش داشته است.

از سوی دیگر، در ۱۰ ماهه نخست سال جاری، میعانات گازی با شش میلیارد و ۲۶ میلیون دلار، عمده‌ترین کالای صادراتی کشورمان بوده که ۱۷.۰۸ درصد از کل صادرات غیرنفتی ایران را به خود اختصاص داده است. گازهای طبیعی مایع شده نیز با یک میلیارد و ۹۵۲ میلیون دلار و سهم ۵.۵۳ درصدی در رتبه بعدی قرار دارد و پس از آن به ترتیب روغن‌های سبک و فرآورده‌ها به جز بنزین با یک میلیارد و ۳۴۵ میلیون دلار و سهم ۳.۸۱ درصدی، گازهای نفتی و هیدروکربورهای گازی شکل مایع شده با یک میلیارد و ۶۸ میلیون دلار و سهم ۳.۰۳ درصدی و پروپان مایع شده با ۹۹۰ میلیون دلار و سهم ۲.۸۱ درصدی قرار دارند.

اقلام عمده وارداتی طی ۱۰ ماهه سال ۱۳۹۵ به ترتیب شامل ذرت دامی به ارزش یک میلیارد و ۱۶۱ میلیون دلار، لوبیای سویا به ارزش ۷۷۴ میلیون دلار، قطعات منفصله جهت تولید اتومبیل سواری به ارزش ۶۶۶ میلیون دلار، وسایل نقلیه موتوری با حجم موتور۱۵۰۰ تا ۲۰۰۰ سی سی به ارزش ۶۲۶ میلیون دلار و وسایل نقلیه موتوری با حجم موتور۲۰۰۰ تا ۲۵۰۰ سی سی به ارزش ۵۳۶ میلیون دلار بود.

بر اساس این گزارش، چین همچنان جایگاه خود را به عنوان بزرگ‌ترین خریدار کالاهای ایرانی حفظ کرده است؛ به طوری که در ۱۰ ماهه سال‌جاری، حجم صادرات غیرنفتی کشورمان به چین به شش میلیارد و ۵۴۳ میلیون دلار رسید که نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۹.۵۳ درصد افزایش داشته است که بهترین رشد در میان دیگر کشورهای عمده خریدار کالای ایرانی را داشته است. پس از چین به ترتیب امارات متحده عربی با پنج میلیارد و ۶۶۵ میلیون دلار، عراق با پنج میلیارد و ۳۹ میلیون دلار، ترکیه با دو میلیارد و ۸۱۷ میلیون دلار و جمهوری کره با دو میلیارد و ۵۶۷ میلیون دلار قرار دارند.

آمار تجارت خارجی کشورمان در ۱۰ ماهه سال‌ جاری نشان می‌دهد که رتبه‌های اول تا چهارم کشورهای عمده صادرکننده کالا به ایران به ترتیب به کشورهای چین با هشت میلیارد و ۴۰۳ میلیون دلار، امارات متحده عربی با پنج میلیارد و ۴۸۸ میلیون دلار، جمهوری کره با دو میلیارد و ۷۸۶ میلیون دلار و ترکیه با دو میلیارد و ۱۹۳ میلیون دلار اختصاص دارد. روند واردات ایران از این کشورها در کل کاهشی و به ترتیب ۱.۲۷ درصد، ۱۱.۴۷ درصد، ۸.۷۴ درصد و ۱۰.۹۹ درصد کاهش داشته است. واردات ایران از آلمان در ۱۰ ماهه سال جاری به یک میلیارد و ۹۶۲ میلیون دلار رسید و این کشور پنجمین کشور عمده طرف معامله با کشورمان بود. واردات ایران از آلمان در این مدت ۳۶.۳۹ درصد رشد داشته که این میزان در ماه گذشته ۳۸.۲۲ بوده است.