فاز جدید فشارهای فرابرجامی واشنگتن

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا «فاز جدیدی» از «فشارها» علیه ایران را استارت زده است؛ این فشارها علیه تهران به‌گونه‌ای است که توافق هسته‌ای یا برجام را شامل نمی‌شود، بلکه در حوزه‌های دیگری چون «مساله موشکی» در حال دنبال شدن است و به نظر می‌رسد که قانون‌گذاران آمریکایی به این بهانه «تحریم‌های جدیدی» را علیه تهران اعمال خواهند کرد.

روزنامه دنیای اقتصاد: دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا «فاز جدیدی» از «فشارها» علیه ایران را استارت زده است؛ این فشارها علیه تهران به‌گونه‌ای است که توافق هسته‌ای یا برجام را شامل نمی‌شود، بلکه در حوزه‌های دیگری چون «مساله موشکی» در حال دنبال شدن است و به نظر می‌رسد که قانون‌گذاران آمریکایی به این بهانه «تحریم‌های جدیدی» را علیه تهران اعمال خواهند کرد.

ترامپ نیز از «روی میز بودن تمام گزینه‌ها» در مورد ایران سخن گفته است. چندی پیش منابع آمریکایی اعلام کردند که ایران آزمایش موشکی جدیدی انجام داده که مغایر با قطعنامه ۲۲۳۱ است.

اما مقامات جمهوری اسلامی چون محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه و سردار حسین دهقان وزیر دفاع، تاکید کرده‌اند که این آزمایش مغایرتی با قطعنامه 2231 ندارد. در این بین رئیس‌جمهوری تازه‌کار آمریکا که هنوز جنجال‌ها بر سر طرح افراطی‌اش مبنی بر منع ورود اتباع 7‌کشور مسلمان از جمله ایران به مدت 90 روز به آن کشور، فروکش نکرده، اعلام کرده است که در برابر برنامه موشک‌های بالستیک ایران «هیچ گزینه‌ای» منتفی نیست. همچنین او در جدیدترین توییتش که روز گذشته منتشر شد، نوشت: «ایرانی‌ها قدردان مهربانی‌هایی که رئیس‌جمهور اوباما در قبال آنها داشت، نیستند.»

رئیس‌جمهوری آمریکا در این پیام مدعی شد: «ایران در حال بازی کردن با آتش است. ایرانی‌ها از مهربانی‌هایی که رئیس‌جمهور اوباما در قبال آنها داشت، قدردانی نمی‌کنند. اما من چنین نیستم!» همزمان محمدجواد ظریف وزیر امور خارجه ایران نیز در توییتی در واکنش به اظهارات خصمانه ترامپ نوشت: «ما از تهدیدات نمی‌ترسیم، چرا که امنیت از مردم مان ریشه گرفته است.» ظریف تاکید کرد: «ما هرگز جنگی را آغاز نمی‌کنیم اما می‌توانیم به ابزارهای دفاعی خود تکیه کنیم.»همچنین وزیر امورخارجه ایران در پیامی دیگر نوشت: «ما هیچ‌گاه از سلاح‌های خود علیه دیگری جز در دفاع مشروع استفاده نخواهیم کرد. ببینیم آیا کسانی که (از توانمندی موشکی ما) شکایت می‌کنند حاضرند همین حرف را تکرار کنند؟»

توییت‌های تهدید‌آمیز ترامپ علیه تهران

همچنین دونالد ترامپ روز پنج‌شنبه در پاسخ به خبرنگاری که پرسید آیا در برابر ایران گزینه نظامی هم مطرح است، در پاسخی کوتاه گفت: «هیچ چیز از روی میز کنار نرفته است.» این اظهارات تنها یک روز پس از آن صورت گرفت که مایکل فلین، مشاور امنیت ملی دونالد ترامپ، عصر چهارشنبه به ایران به‌خاطر برنامه موشکی‌اش رسما اخطار داد. دونالد ترامپ صبح پنج‌شنبه خود را هم با توییتی درباره ایران شروع کرده بود. دونالد ترامپ مدعی شد: «ایران در حال به زانو در آمدن و فروپاشی بود تا اینکه آمریکا در قالب توافق اتمی به آن جانی دوباره بخشید: با ۱۵۰ میلیارد دلار!» رئیس‌جمهوری آمریکا در توییتی دیگر در ارتباط با ایران، به موضوع آزمایش موشکی اخیر ایران اشاره و اخطار مشاور امنیت ملی‌اش را تکرار کرد. ترامپ نوشت: «به ایران به‌خاطر آزمایش موشک بالستیک به‌طور رسمی اخطار داده شده است. باید از آمریکا به‌خاطر توافق بدی که امضا کرده است سپاسگزار باشد.» دولت ترامپ آزمایش‌های موشکی ایران را نقض قطعنامه‌۲۲۳۱ شورای امنیت می‌داند.

واکنش بن رودز به اظهارات ترامپ

در این میان اما بن رودز، معاون مشاور امنیت ملی رئیس‌جمهوری پیشین آمریکا در واکنش به اظهارات تند دونالد ترامپ درباره ایران تاکید کرد: «ما ادعای ترامپ را رد می‌کنیم.» به گزارش «ایسنا» رودز که از افراد نزدیک به باراک اوباما رئیس‌جمهوری پیشین آمریکا بود و نقش مهمی در سیاست‌گذاری دولت اوباما در قبال ایران داشت، گفته‌های ترامپ را در شبکه توییتر رد کرد. او در توییتر با اشاره به ادعای رئیس‌جمهوری جدید آمریکا مبنی بر اینکه ایران در لبه پرتگاه و در آستانه فروپاشی بود که ایالات متحده آمد و با توافق هسته‌ای جان تازه‌ای به این کشور داد؛ ۱۵۰ میلیارد دلار! نوشت: «هرآنچه ترامپ ادعا کرده، غلط است.» خبرگزاری آسوشیتدپرس نیز در گزارشی درباره پیام‌های توییتری ترامپ، به این نکات اشاره کرد و نوشت: «میزان دارایی‌های آزادشده ایران پس از توافق هسته‌ای حدود ۱۰۰ میلیارد دلار تخمین زده شده است. این مبلغ پول‌های بلوکه شده ایران بوده و آمریکا هیچ پولی به ایران نداده است.»

تشدید فشارها بدون لغو برجام

همزمان با مطرح شدن دیدگاه‌های افراطی و تهاجمی ترامپ، برخی دیگر از مقامات تندرو کنگره نیز رئیس‌جمهور را همراهی می‌کنند. در این رابطه یک سناتور ارشد جمهوری‌خواه از تشدید فشارها «بدون لغو برجام» سخن گفته است. پل رایان، رئیس مجلس نمایندگان آمریکا از حزب جمهوری‌خواه گفته است که از تشدید تحریم‌ها علیه ایران حمایت خواهد کرد. رایان که در کنفرانس خبری هفتگی سخن می‌گفت، افزود که از نظر او دولت قبلی ایالات متحده زیادی به ایران احساس آرامش داده است. به گزارش خبرگزاری رویترز، قانون‌گذاران حزب جمهوری‌خواه گفته‌اند، هم‌اکنون به دنبال راهکارهایی هستند که فشار پیشین را همچنان به ایران وارد آورند بدون آنکه لازم باشد از توافق برجام عقب‌نشینی کنند. سناتور باب کورکر، رئیس کمیته روابط خارجی سنای آمریکا در رابطه با ایران گفته است، کارهای زیادی امروز می‌توان انجام داد که در گذشته نمی‌توانستیم علیه ایران انجام دهیم. کورکر تاکید کرده است که دولت ترامپ رویکرد سختگیرانه‌تری در قبال ایران پیش خواهد گرفت، اما از نظر او این رویکردها به لغو توافق هسته‌ای برجام نخواهد انجامید.

تلاش اروپا برای حفظ برجام

از سوی دیگر همزمان با اقدامات جنجالی ترامپ، رهبران اروپایی از هیچ تلاشی برای حفظ برجام فروگذار نکرده‌اند. در این زمینه زیگمار گابریل، وزیر امور خارجه آلمان تاکید کرد: «لازم است هر کاری که ممکن است برای پیشرفت و ادامه اجرای توافق هسته‌ای با ایران انجام دهیم.» به گزارش «ایسنا» به نقل از خبرگزاری رویترز، گابریل گفت که در جریان سفرش به آمریکا هیچ نشانه‌ای از قصد واشنگتن برای لغو توافق هسته‌ای ایران و گروه ۱+۵ ندیده است. همچنین سخنگوی نخست‌وزیر بریتانیا نیز اعلام کرده است که خانم ترزا می‌ در دیدار خود با بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل قرار است بر «حمایتش از توافق هسته‌ای» تاکید کند. به گزارش «ایسنا» ترزا می ‌قرار است روز دوشنبه، ۶ فوریه در لندن با بنیامین نتانیاهو دیدار کند. اظهارات ترامپ مبنی بر اینکه در مورد ایران هیچ گزینه‌ای از روی میز برداشته نشده است یا انتقاداتش نسبت به توافق هسته‌ای، نگرانی‌هایی را در میان مقامات پیشین آمریکا و اروپایی‌ها به‌وجود آورده است. آنها تاکید می‌کنند که این یک توافق دوجانبه نیست، بلکه توافقی چندجانبه است که شورای امنیت سازمان ملل نیز در قطعنامه‌ای آن را مورد تایید قرار داده است. بنابراین آمریکا نمی‌تواند به تنهایی خللی در اجرای برجام به‌وجود آورد.

اعمال تحریم‌های جدید علیه ایران

وزارت خزانه‌داری آمریکا تحریم‌های جدیدی علیه ۱۳ فرد و ۱۲ نهاد مرتبط با ایران اعمال کرد. به گزارش خبرگزاری فارس، روز پنج‌شنبه رسانه‌های غربی گفته بودند که دولت دونالد ترامپ قصد دارد تحریم‌های جدیدی علیه ایران در ارتباط با برنامه موشکی این کشور اعمال کند. پیش از این باب کورکر، رئیس کمیته روابط خارجی مجلس سنای آمریکا و ۲۱ سناتور جمهوری‌خواه و دموکرات طی نامه‌ای سرگشاده به دونالد ترامپ، خواهان تشدید تحریم‌های ایران شده بودند. همچنین در خبری دیگر به گزارش عصر ایران وزارت خزانه‌داری آمریکا با انتشار اطلاعیه‌ای جدید که روی سایت اینترنتی این وزارتخانه قرار گرفته، فهرست تجهیزات پزشکی‌ای که برای صدور به ایران نیازمند کسب مجوز ویژه هستند را به‌روز کرد و اقلام بیشتری را به این فهرست افزود.