رشد اعتیاد در محافل دانشگاهی

روزنامه آرمان - نگین باقری: اخباری که روز گذشته در حوزه مواد مخدر منتشر شده، ابعاد تازه‌ای را درباره معضلی که به اذعان بیش از ۹۰ درصد خانواده‌های ایرانی مهم‌ترین آسیب اجتماعی حال حاضر کشور است، نشان می‌دهد. در کنار این اظهارنظر وزیر کشور که گردش مالی مواد مخدر در دنیا ۱۵۰۰ میلیارد دلار است، سخنگوی ناجا بر مقابله با قاچاق این مواد در ایران تاکید کرد و از دستگیری قاچاقچی کوکائین با ۱۷۰ میلیارد تومان دارایی در غرب کشور خبر داد. معاون کاهش تقاضای ستاد مبارزه با مواد مخدر هم گفت: براساس جمع‌بندی‌های علمی، ولع معتاد بین ۴۰ تا ۶۰ درصد بالاتر از ولع گرسنگی است.

تاکنون اقدامات زیادی درباره کاهش اعتیاد عملی شده است، اما همچنان این بلای خانمانسوز گریبان خانواده‌های بسیاری را گرفته است، چرا که از یک طرف سن اعتیاد کاهش یافته و از طرف دیگر زنان نیز در این ورطه گرفتار شده اند. با وجود این، کارشناسان همچنان بر هشدارهای خود پافشاری می‌کنند، چرا که اعتیاد تبعات زیادی را با خود به همراه دارد. تیر امسال احمد حاجبی، مدیر کل دفتر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد وزارت بهداشت در مورد آخرین آمار اعتیاد در کشور گفت: تعداد معتادان یک میلیون و ۳۲۵ هزار نفر برآورد شده است که در مجموع، با حساب افرادی که به صورت تفننی مصرف می‌کنند و وابستگی ندارند، این تعداد به دو میلیون نفر می‌رسد. بیشترین گروه سنی در گیر اعتیاد نیز افراد جوان در دهه‌های سوم تا چهارم زندگی هستند، اما در سنین مختلف مثل سالمندی و نوجوانی هم وجود دارد. از این رو برای جلوگیری از افزایش اعتیاد باید بیشتر از پیش در مسیر ریشه کن کردن این معضل گام برداشت.

سود ۶۵۰ میلیارد دلاری قاچاق مواد مخدر

«گردش مالی مواد مخدر در دنیا ۱۵۰۰ میلیارد دلار است، در حالی که سود ناشی از قاچاق مواد مخدر نیز ۶۵۰ میلیارد دلار بوده و در سال ۲۰۱۶ تنها در کشور افغانستان ۴۸۰۰ تن مواد مخدر به دست آمده که این رقم ۳۰ تا ۴۰ درصد نسبت به سال گذشته افزایش یافته است.» این اظهارنظر روز گشته توسط وزیر کشور انجام شد. به گفته عبدالرضا رحمانی فضلی در حال حاضر ۲۵۰ میلیون نفر معتاد در دنیا وجود دارد. این در حالی است که برخی از آمارها از حضور یک میلیون و ۳۵۰ هزار نفر و برخی دو میلیون نفر معتاد در ایران صحبت می‌کنند که اگر همان دو میلیون نفر را هم در نظر بگیریم، براساس شیوع‌شناسی که اخیرا در کشور انجام شده نرخ اعتیاد در ایران نسبت به دنیا کمتر از ۵۰ درصد است. به گزارش ایسنا، او با بیان آنکه در حال حاضر ۱۰ میلیون نفر در دنیا در حوزه قاچاق مواد مخدر فعال هستند، گفت: گردش مالی حاصل از قاچاق مواد‌مخدر ۱۵۰۰ میلیارد دلار است و سود ناشی از قاچاق اعتیاد حتی می‌تواند باعث فساد سیستم‌ها شود. در محافل دانشگاهی نیز شاهد رشد اعتیاد هستیم. بدین ترتیب عدم ادامه تحصیل و یا صرف تحصیلکردگی نیز نمی‌تواند از عوامل ایجادکننده و یا مانع اعتیاد باشد. این در حالی است که ما حتی شاهد رشد اعتیاد در زنان نسبت به مردان هستیم.

دستگیری قاچاقچی بزرگ

روز گذشته سخنگوی ناجا از دستگیری قاچاقچی کوکائین با ۱۷۰ میلیارد دارایی در یکی از مرزهای غربی کشور خبر داد. سعید منتظرالمهدی اظهار کرد: یک قاچاقچی کوکائین در یکی از مرزهای غربی کشور دستگیر شد که این قاچاقچی تنها ۵۰ ملک در تهران داشت و ارزش دارایی‌های وی ۱۷۰ میلیارد تومان بود. او تاکید کرد:‌ تنها در یکی از حساب‌هایی که به نام همسر این قاچاقچی بود، یک میلیارد تومان پول موجود بود. منتظرالمهدی همچنین با اشاره به اینکه چندی پیش در جنوب تهران ۳۷ کیلوگرم مخدر صنعتی شیشه کشف شد، گفت: قیمت هر کیلوگرم شیشه در حال حاضر ۵۰ میلیون تومان است که با یک حساب سرانگشتی ارزش مواد کشف شده در این عملیات ۱۸ میلیارد و ۵۰۰ میلیون ریال است. به گزارش ایلنا، سختگوی ناجا با بیان اینکه هر فرد معتاد برای هر بار مصرف شیشه باید یک سوت یا همان یک سانت شیشه مصرف کند، عنوان کرد: هر کیلوگرم شیشه معادل ۱۰ هزار سانت است و مواد کشف شده معادل ۳۷۰ هزار سانت است که می‌توانست ۳۷۰ هزار نفر را آلوده و درگیر کند.

۲۵۰ میلیون نفر در دنیا مصرف‌کننده مواد مخدر

همزمان معاون کاهش تقاضای ستاد مبارزه با مواد مخدر با بیان آنکه هیچ ولعی بالاتر از ولع یک معتاد در اوج خماری نیست، گفت: براساس جمع‌بندی‌های علمی، ولع معتاد بین ۴۰ تا ۶۰ درصد بالاتر از ولع گرسنگی است. پرویز افشار افزود: در حال حاضر ۲۵۰ میلیون نفر در دنیا مصرف کننده مواد مخدر هستند. به گزارش ایسنا، معاون کاهش تقاضای ستاد مبارزه با مواد مخدر عنوان کرد: ۱۷۰ کشور در سال گذشته اعلام کردند که مشکل اول و اصلی آنها اعتیاد به مواد مخدر است.

اجتماعی شدن مقابله با مواد مخدر

یک پژوهشگر حوزه اعتیاد درباره اجتماعی شدن مقابله با مواد مخدر در گفت‌وگو با «آرمان» می‌گوید: درمان تا حدی می‌تواند در زمینه مقابله با اعتیاد پاسخگو باشد. تنها چیزی که مفید واقع می‌شود، بحث پیشگیری است، چرا که دستگاه‌های اجرایی ما در کشور بودجه و کارایی ندارند و باید مقابله با اعتیاد را اجتماعی کرد. بنابراین هیچ راه دیگری وجود ندارد. هومان نارنجی‌ها می‌افزاید: تنها راه خروج از این معضل توسل به نهادهای مردمی و مشارکت‌های اجتماعی برای برخورد با پدیده اعتیاد است، یعنی درمان در بهترین شرایط منجر به حذف موضوع نمی‌شود و میزان موفقیت ناچیز است. او اظهار می‌کند: حدود ۱۰ درصد موفقیت چیزی نیست که بخواهیم روی آن حساب کنیم تا بتوانیم جمعیت مصرف کننده را کاهش بدهیم. او بیان می‌کند: فرض کنید دو میلیون نفر معتاد داشته باشیم و تنها ۲۰ درصد از این جمعیت متقاضی درمان باشند. به عبارت دیگر ۴۰۰ هزار نفر افراد انگیزه درمان دارند و مابقی برای درمان مراجعه نمی‌کنند. نارنجی‌ها می‌افزاید: از این ۴۰۰ هزار ۱۰ تا ۲۰ درصد، یعنی حدود ۸۰ هزار نفر با چشمپوشی پاک خواهند شد. او عنوان می‌کند: اگر این عدد را به ۲۰۰ هزار نفر هم افزایش دهیم، تنها از جمعیت دو میلیون نفری معتاد در کشور ۲۰۰ هزار نفر از مراکز درمانی کمک گرفته اند. این اتفاق چه اثری دارد و دستاوردش چیست؟

تقریبا دستاورد قابل توجهی ندارد. او اظهار می‌کند: در این صورت حدود یک میلیون و ۸۰۰ هزار نفر مصرف کننده باقی مانده اند که سربار جامعه اند و به آن آسیب می‌زنند. او توضیح می‌دهد: از درمان صرف نظر کنیم، بهترین کارنامه مبارزه از ناجا در ایران وجود دارد که همگان به آن اذعان داشته و دارند. در حال حاضر با توجه به شرایط منطقه، ایران کشفیات بالایی داشته اما فایده ای ندارد. او اضافه می‌کند: اگر در بهترین شرایط براساس آمار مجامع بین‌المللی ۳۰ درصد مواد را کشف کنیم هنوز ۷۰ درصد آن در بازار وجود دارند و در واقع این اتفاق نیز در دنیا شکست خورده است. نارنجی‌ها می‌گوید: بنابراین در بهترین شرایط نتوانسته ایم در حوزه قاچاق و درمان معتادان فعلی موفق شویم. او بیان می‌کند: تنها راه جلوگیری پیشگیری است که آن هم در حوزه ارگانی و سازمانی جوابگو نیست، چون آموزش و پرورش متخصصان را راه نمی‌دهد و سیستم بسته ای دارد. نارنجی‌ها می‌افزاید: در واقع پوشش ما برای آموزش و استفاده از اساتید مرتبط با ساختار اعتیاد کم است. او ادامه می‌دهد: بنابراین باید با سرعت بیشتر، روش‌های بهتر و بهره گیری از آموزش‌های مجازی پیش برویم که کمک نهادهای بیشتری را طلب می‌کند.