۱۰ دلیل برای شایستگی مکزیک در بازار برلیناله

روزنامه بانی فیلم: امسال نخستین سالی است که جشنواره فیلم برلین در بخش بازار، یک کشور را در مرکز توجه خود قرار داد و برای این کار مکزیک را به عنوان کشور در مرکز توجه انتخاب کرد.

به نقل از ورایتی، جشنواره فیلم برلین ۲۰۱۷ می‌توانست کشورهای مختلفی را به این منظور انتخاب کند. اما چرا مکزیک؟

به ۱۰ دلیل می‌توان گفت مکزیک واقعا شایسته این انتخاب بود.

داشتن استعدادهای در سطح جهانی

مکزیک سومین ملت بزرگ از نظر کسب جایزه اسکار در طول دهه اخیر است. تنها آمریکا و بریتانیا جوایز اسکار بیشتر از مکزیک دریافت کرده‌اند. فرانسه با ۸ اسکار، مکزیک با ۱۰ جایزه اسکار در این فهرست جای دارند. به جز سه کارگردان برنده جایزه اسکار شامل «جاذبه»، «مرد پرنده‌ای» و «بازگشت از گور» مکزیک دو جایزه کن نیز در کارنامه‌اش دارد که شامل جایزه برای «پسا تنبراس لوکس» در سال ۲۰۱۰ و «هلی» در سال ۲۰۱۳ است. یک شیر طلای جشنواره ونیز و یک جایزه کارگردان برتر ونیز نیز برای «دور از» و «تقدیم به» دریافت کرده و یک جایزه برای بهترین فیلمنامه را نیز برای «وقایع نگاری» از جشنواره کن در کارنامه دارد.

برنامه‌های تشویقی

انگیزه مالی مکزیک بسیار بالاست و نسل کاملا جدیدی از فیلمسازان با تسهیلات بسیار متفاوت در حال کار در این کشور هستند. به گفته گاز آلازراکی کارگردان فیلم پرفروش «ما اشراف هستیم» محصول سال ۲۰۱۴، موج نوی مکزیک طیف وسیعی دارد و از فیلمسازان جریان اصلی شامل اوگنیو دربس، مارکوپولو کنستانسه، لئوناردو زیمبورن و مانولو کارو تا فیلمسازان ژانری و انیمیشن‌سازانی چون سازندگان انیمیشن «دون گاتو» و«هووس» تا فیلم‌های تلفیقی مانند «میس بلا» و «پس از لوچیا» تا سازندگان فیلم‌های هنری مانند سازنده فیلمی چون «اردک فصل» و سینمای رادیکال چون کارلوس ریگاداس و نیز سازندگانی با دیدگاه‌های اجتماعی مانند «۶۰۰ مایل» و حتی سازندگان فیلم‌های علمی-تخیلی مانند «تقدیم به» در این سینما یافت می‌شود. وی می‌گوید: در ۱۰ سال اخیر دلایل متعدد سینمایی وجود دارد که نشان می‌دهد چرا مکزیک تاگهان به یک بازیکن در سطح جهانی بدل شد.

موفقیت بزرگ در باکس آفیس

از وقتی پسوی مکزیک در برابر دلار آمریکا با کاهش ارزش روبه رو شد، درآمدهای مکزیک به سمت هالیوود سرازیر شد. اما این کاهش موجب شد تا تولید مکزیک بسیار فعال‌تر شود و سینمای مکزیک روی غلطک بیفتد. لوییس وارگاس از مدیران سایت‌های سینمایی می گوید اگر قرار بود سینمای مکزیک را با یک کلمه توصیف کنم می‌گفتم: «باورکردنی نیست». سال پیش باکس آفیس سینمای مکزیک به فروش یک میلیارد و ۳۴۰ میلیون پسویی رسید که برابر ۶۴٫۱ میلیون دلار است و این رکوردی تاریخی بود.

سال ۲۰۱۵ سه فیلم مکزیکی به فروش بیش از یک میلیون دلار در مکزیک دست یافتند و سال ۲۰۱۶ این رقم به ۱۴ فیلم افزایش یافت که ۱۱ عنوان آن کمدی بود. به گفته خورخه سانچز رییس موسسه فیلم مکزیک، این کشوراز یک سنت خیلی خوب در زمینه کمدی برخوردار است و اکنون در حال پشت سر گذاشتن دوران نقاهت است. با توجه به برنامه‌هایی برای تقویت مالی و معافیت مالیاتی مکزیک در سال ۲۰۱۶ موفق شد تا ۱۵۸ عنوان فیلم تولید کند که بالاترین رقم در طول تاریخ برای سینمای این کشور بود. در حالی که این رقم برای سال ۲۰۰۱ تنها تولید ۱۴ عنوان فیلم را دربرمی‌گرفت.

رشد علاقه آمریکا برای فیلم‌های مکزیکی

واقعا چه کسی به فیلم‌های خارجی زبان اهمیت می‌دهد؟ خب اگر منجر به جذب مخاطب لاتین شود،‌ هالیوود در راس همه به آن اهمیت می‌دهد. این مکزیک بود، نه هالیوود که با فیلم «شامل دستورالعمل نمی‌شود» ساخته اوژنیو دربس، بازار فیلم لاتین را تسخیر کرد. این فیلم در آمریکا ۴۴٫۵ میلیون دلار فروش کرد و آمریکایی‌های مکزیکی یا مکزیکی‌های آمریکایی را به سوی سینماها کشاند وعنوان پرفروش ترین فیلم خارجی زبان آمریکا را در سال ۲۰۱۳ ثبت کرد. همین موفقیت در سال ۲۰۱۵ و ۲۰۱۶ نیز کسب شد.

فیلم‌هایی که مستقیم به دل می‌رسند

یک روزنامه مکزیکی که میلیون‌ها نسخه در روز تیراژ دارد، همیشه «جسد هفته» را نشان می‌دهد و در همان صفحه یک تصویر تماشایی هم دارد. امیلیانو روخا مینتر سازنده فیلم «ما فلش هستیم» می‌گوید زندگی و مرگ همیشه در آمریکای لاتین در هم‌ آمیخته‌اند و یکی از بی‌پرده‌ترین سینماها در آمریکای لاتین می‌تواند حسابی پیش برود و با وجود همه خط‌کشی‌های اولیه و تقسیمات تلخ طبقاتی و ظلم و ستم به امری همگانی بدل شود. فیلم «هلی» را به خاطر نمی‌آورید؟

داشتن برنامه‌های پر جنب وجوش تلویزیونی

پس از فیلم «ما اشراف هستیم» کارگردان آن یعنی آلازراکی برای نتفلیکس کارگردانی فیلم «کلوپ کلاغ» را انجام داد که حالا به فصل سوم رسیده است. موفقیت فیلم بود که موجب شد تا نتفلیکس دو فصل دیگر هم خواستار تداوم آن شد. همین اتفاق برای محصولات مکزیکی در فاکس، تلویزا بلیم، کلاروویدئو، تی وی آزتکا هم افتاده است و موفق به ساخت فیلم‌هایی با بیشترین مخاطب شده‌اند.

مستندهای پرقدرت

اتفاقی نیست که یکی از برجسته‌ترین فیلم های مکزیکی امسال فیلم مستند بلند «آزادی شیطان» است. مکزیک اکنون دارای یک سابقه مدرن و موفق در زمینه تولید مستند است و سال ۲۰۱۵ برابر۵۰ فیلم بلند مستند تولید کرد. دو مثال: «تنگ‌‌ترین مکان» ساخته تاتیانا هوزو و سه گانه «بازتاب کوهستان» ساخته نیکلاس اچوریا برنده جایزه گوآردالاخارا از موفق‌ترین مستندهای سال بودند.

تامین مالی دایم صنعت سینما

در حالی که بودجه فیلم دولتی در نقاط دیگر مثل اسپانیا، لهستان یا مجارستان از بین رفته است یا با شک روبه رو شده (مثل برزیل) تامین مالی فیلم مکزیک بسیار موفق ثابت شده و حتی برای سال ۲۰۱۷ افزایش یافته است و به ۸٫۶ میلیون دلار رسیده است. به گفته سانچز مبلغ ۳۱٫۱ میلیون دلار نیز برای معافیت مالیاتی اختصاص یافته است.

فرهنگ‌های متنوع

ماریا ناوارو کارگردان می‌گوید: مکزیک یکی از پنج کشور دارای بزرگ‌ترین تنوع زیستی در جهان است. تعداد فزاینده فیلم‌ها نیز نشان دهنده پاسخ به همین تنوع فرهنگی است و با توجه به غذاهای متنوع محلی، مناظر خیره کننده یا بخش‌های ساحلی آن مانند بارا دیپوتوسی می‌توان به ضرورت این تولیدات رسید. «تسوروس» ساخته ناوارو فیلمی ساحلی وبه یادماندنی است که امسال در بخش نسل برلیناله حضور دارد.

مکزیک همواره مهم بوده است

پابلو کروز تصویر مردانی با کلاه‌های بزرگ، در روح فیلمسازی این کشور جای دارد و با وجود چهره‌های بزرگ دنیای سورالیسم مانند لوییس بونوئل این سنت پیشنیه‌ای عمیق دارد و مکزیک بیش از هر زمان دیگر با آثار بونوئل در فستیوال‌ها به اعتبار رسید. وی می‌افزاید: کشور ما در میان کشورهای اسپانیایی زبان کشور اول است و زبان اسپانیایی در دنیا مخاطبان زیادی دارد.