تاثیر تیلرسون بر دیدگاه خاورمیانه‌ای ترامپ

دیپلماسی ایرانی: بعد از اظهارات اخیر دونالد ترامپ، رئیس جمهوری امریکا در انتقاد از شهرک سازی های اسرائیل و این که عجله ای در انتقال سفارت امریکا به بیت المقدس ندارد، ابزار تازه ای برای عملیات صلح میان فلسطینیان و اسرائیلی ها رونمایی شد. در حالی که از معادله جدیدی برای مذاکرات که طرف عربی را نیز جذب کند، صحبت شده، معادله ای که قرار است در سفر دوم ملک عبدالله، پادشاه اردن به واشنگتن که قرار است در ماه آینده میلادی انجام شود، مورد بحث و بررسی قرار بگیرد.

این در حالی است که شبکه تلویزیونی امریکایی سی ان ان روز یکشنبه گزارش داد که ترامپ تصمیم گرفته با انتخاب الیوت آبرامز، مقام سابق در دو دولت جورج بوش و رونالد ریگان به عنوان معاون رکس تیلرسون، وزیر امور خارجه امریکا به دلیل انتقاد از او در جریان تبلیغات انتخاباتی اش مخالفت کند. ترامپ در آن موقع اظهارات عجیب و غریبی درباره مذاکرات صلح می کرد، اما اکنون ترامپ لحنی کاملا متفاوت با آن زمان در پیش گرفته است. ترامپ در مصاحبه اش با روزنامه «یسرائیل هیوم» که مالک آن شیلدون آدیلسون، میلیونر امریکایی و از افراد نزدیک به بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل است که روز شنبه منتشر شد، مواضعش در قبال شهرک سازی ها و انتقال سفارت را تعدیل کرد و گفت: «موضوع (سفارت) را بررسی می کنم و ببینیم چه می شود.» وی در ادامه افزود: «این تصمیم آسانی نیست. من به شکل واقعا جدی به آن فکر می کنم.»

وی درباره شهرک سازی ها در حالی که در آستانه دیدار با بنیامین نتانیاهو است که قرار است چهارشنبه انجام شود، گفت: «زمین های که باقی مانده اند، کم است، هر بار هم دوباره سرزمین هایی را برای شهرک سازی ها استفاده می کنند که از زمین های باقی مانده کم می کند، من فکر می کنم توسعه شهرک سازی ها چیز خوبی برای صلح نیست.»

غیث العامری، کارشناس امور خاور نزدیک در مرکز مطالعات واشنگتن در این باره به الحیات گفت که رکس تیلرسون، وزیر امور خارجه و جیمز ماتیس، وزیر دفاع نقشی مهم در تغییر این دیدگاه ترامپ ایفا کرده اند. العامری که در گذشته در تیم مذاکره کنندگان فلسطینیان کار می کرد، همچنین گفت: «ترامپ در زمان تبلیغات انتخاباتی اش صحبت از رسیدن به توافق کامل (در عملیات صلح) می کرد، آن چه امروز می بینیم این است که وزرایش درگیر پرونده خاورمیانه شده اند، مثل تیلرسون و ماتیس، همچنین تماس ها و دیدارهایی با رهبران منطقه انجام شده است، مثل تماس با ملک سلمان بن عبدالعزیز، پادشاه عربستان، که در مواضعش تاثیر گذاشتند.»

وی همچنین اشاره کرد که بعضی از اسرائیلی ها نیز به ترامپ توصیه کردند که او این دو پرونده را به ارث می برد، برای همین نسبت به آن هوشیار باشد. العامری انتظار دارد که در دیدار ترامپ با نتانیاهو، و دیدار نزدیکش با ملک عبدالله دوم در ماه مارس استراتژی امریکا در این رابطه ترسیم شود.

تغییر دیدگاه ترامپ نسبت به مذاکرات صلح زمانی بیشتر مورد توجه قرار گرفت که روزنامه نیویورک تایمز گزارشی را منتشر کرد که نشان می داد که دولت امریکا با همکاری کشورهای عربی به ویژه عربستان و مصر در حال تهیه استراتژی ای برای شکست رکود در عملیات صلح و منازعات فلسطینی - اسرائیلی است. روزنامه نیویورک تایمز همچنین گزارش داد که تهدید ایران «بسیاری از موازنه های منطقه ای» را تغییر داده است. این روزنامه همچنین می نویسد که «مقامات عرب به ترامپ و مشاوران او هشدار داده اند که هر گونه همکاری میسر نخواهد شد تا زمانی که اسرائیل دست از اقدامات تحریک آمیز خود بر ندارد.»

هم زمان با سفر نتانیاهو، کنگره هفته آینده جلسات بررسی تعیین سفیر جدید امریکا در اسرائیل، دیوید فریدمن را برگزار خواهد کرد. وی از طرفداران جدی انتقال سفارت امریکا از تل آویو به بیت المقدس است. در هفته جاری ترامپ میزبان ادیلسون به صرف شام بود. نیویورک تایمز همچنین از دوستی جدید میان کوشنر و رون دیرمر، سفر سابق اسرائیل در واشنگتن گزارش داد.

بعد از پرونده انتصاب های جدید در وزارت امور خارجه و بعد از آن که ترامپ شخصا راه را به روی آبرامز برای انتصاب به معاونت وزیر امور خارجه امریکا بست، حالا صحبت از انتخاب بولا دوبریانسکی، دیپلمات سابق به جای او زده می شود. این در حالی است که مایکل بیل، مسئول امور منطقه خلیج فارس در شورای امنیت ملی شد. او کلنل بازنشسته ارتش است که در عراق خدمت کرده و تحصیل کرده دانشکده دفاع ملی است.