سوخو برمی‌گردد؟

روزنامه شرق نوشت: روزهای نخست آذرماه امسال معاون وزیر راه و شهرسازی، مذاکره خطوط هوایی داخلی با مسئولان شرکت هواپیمایی سوخو را بدون اشکال دانست.

پرنده‌هاي روسي در آسمان ايران پرواز خواهند كرد. خود روس‌ها به تهران نامه نوشته‌اند و گفته‌اند پرنده‌هايشان آماده پريدن هستند. سخن از «سوخو سوپرجت ١٠٠» است. هواپيماي باريك‌پيكري با گنجايش ٩٥ مسافر از خانواده سوخوي روسيه كه ايرلاين‌هاي خصوصي ايران دست روي آن گذاشته‌اند. سرنوشت اين مسافربر كه حدود ٣٥ ميليون دلار قيمت دارد، براي آمدن به ايران كمي پيچيده و طولاني است.

يك| شايد نخستين حرف‌وحديث‌هاي خريد اين پرنده كه تنها عضو غيرجنگنده خانواده «سوخو» است، حدود پنج سال پيش زده شد. دي‌ماه ١٣٩٠ علي نیکزاد، وزیر راه و شهرسازی، از اعلام آمادگی ایران برای خرید هواپیماهای سوخو از روسیه خبر داد. نیکزاد گفته بود: «چون این هواپیماها کوتاه‌برد است و با موقعیت آب‌و‌هوایی ایران سازگاری دارد و قیمت و میزان مصرف سوخت آنها مناسب است، براي ايران مناسب‌اند».

سه| پس از آن، حوادث بسياري پيش آمد و ديگر سخني از مسافربر روسي به ‌ميان نيامد. با آمدن دونالد ترامپ و احتمال سخت‌گیری دولت آمریکا برای فروش هواپیما به ایران، قرعه دوباره به نام سوخو افتاد. دليل اين چرخش اين است كه «سوپرجت ۱۰۰» از یک موتور غیرآمریکایی استفاده می‌کند؛ به همین دلیل خطوط هوایی ایران می‌توانند بدون هیچ نگرانی از موانع احتمالی دولت آینده آمریکا دست به خرید این هواپیما بزنند.

روزهاي نخست آذرماه امسال معاون وزیر راه و شهرسازی، مذاکره خطوط هوایی داخلی با مسئولان شرکت هواپیمایی سوخو را بدون اشکال دانست. علی عابدزاده، رئیس سازمان هواپیمایی کشوری، در گفت‌وگو با ایسنا، درباره اینکه بحث خرید هواپیمای سوخو چقدر جدی است، گفته بود: «به‌ظاهر مسئولان سوخو مذاکراتی را برای فروش هواپیما با شرکت‌های ایرانی انجام داده‌اند که اگر توافقات نهایی انجام شود، می‌توان از هواپیمای مسافربری سوخو در ایران استفاده کرد. البته امکانات و کیفیت هواپیماها با یکدیگر برابر نیست. به‌هرحال هر برندی تقاضا و قیمت خاص خود را دارد و این تفاوت‌ها در بازار رقابتی شرایط را مشخص می‌کند و درنهایت طرفین معامله را به سمت عقد یا عدم عقد قرارداد سوق می‌دهد».

حالا با اين همه بايد ديد كه نظر دفتر کنترل دارایی‌های خارجی (OFAC) درباره اين خريد‌ و ‌فروش چيست. اسعدی‌سامانی، مي‌گويد: شرکت سوخو در حال پیگیری دریافت مجوز اُفک برای حضور در بازار صنعت هوایی ایران است تا از این راه بتواند با شرکت‌های هواپیمایی درخواست‌کننده ایرانی، امکان همکاری داشته باشد. دبیر انجمن شرکت‌های هواپیمایی توضيح داده كه حضور هواپیمای سوخو ۱۰۰ در بازار ایران وابسته به تأیید صلاحیت پروازی این هواپیما از سوی سازمان هواپیمایی کشورمان و همچنین دریافت مجوز از اُفک است. او گفت: اگرچه مواضع ترامپ در قبال ایران سختگیرانه بوده است اما قراردادهای «ایرباس» و «بویینگ» براساس روال گذشته ادامه پيدا كرده و مشکلی در این زمینه ایجاد نشده است، بنابراین امکان دریافت مجوز اُفک برای سوخو وجود دارد. او ادامه داده است: دو شرکت خصوصی تمایل به اجاره هواپیمای سوخو ۱۰۰ را دارند زیرا شناخت کافی از این هواپیما وجود ندارد و محک فعالیت این هواپیما در شرایط آب‌و‌هوایی ایران لازم است. ایرلاین‌ها برای آغاز همکاری ترجیح می‌دهند قراردادی به شکل اجاره با شرکت سوخو امضا کنند و پس از شناخت قابلیت‌های این هواپیما برای خرید تصمیم‌گیری کنند.

او درباره اينكه روس‌ها نمي‌خواستند سوخوهاي١٠٠ را به ايران بفروشند، مي‌گويد: به گمان من نيامدن اين هواپيماها تاكنون به ‌دليل رفع مشكل اين هواپيما بوده است. اگر نمي‌خواستند با ما همكاري كنند، چرا بايد به ما نامه مي‌نوشتند تا محصولشان را معرفي كنند و بگويند ما مشكل را برطرف كرده‌ايم؟ به گمان من اين دو موضوع با هم تناقض دارند. اين شبهه‌ها درست نيست.