صفر تا صد سامانه پیش بینی آلودگی هوا

خبرگزاری ایسنا: راه اندازی سامانه پیش بینی آلودگی هوای تهران در سال جاری جزو مهمترین اقدامات به منظور پایش و پیش بینی کیفیت هوای این کلانشهر حساس محسوب می شود؛ اما آنچه جالب توجه است، آنست که کارکرد سامانه به این موضوع محدود نشده و فرصت اتخاذ تصمیم های کلان برای مدیریت صحیح و فرابخشی آلودگی هوا را نیز فراهم می کند.

این سامانه که قابلیت توسعه آن برای همه شهرهای کشور به ویژه شهرهای گرد و غبار خیز وجود دارد، بعد از تلاش پنج ساله دانشگاه های کشور در سال جاری با مسئولیت شرکت کنترل کیفیت هوای تهران آغاز به کار کرد، حسین شهبازی مسئول پروژه‌های پیش‌بینی آلودگی هوا در شرکت کنترل کیفیت هوای تهران در گفت و گو با ایسنا، روند فعالیت سامانه پیش بینی آلودگی هوای تهران را که به منظور رصد وضعیت آلودگی هوای این شهر و ارائه پیش بینی ها به تازگی فعال شده است، تشریح کرد.

تلاش ۵ ساله برای راه اندازی سامانه پیش بینی آلودگی هوای تهران

شهبازی اضافه کرد: اوایل سال ۱۳۹۵ پس از انجام ارزیابی های نهایی اولین نسخه از سامانه پیش بینی آلودگی هوا رونمایی شده و به منظور اطلاع رسانی به مدیران شهری و شهروندان مورد استفاده قرار گرفت. در ابتدای کار، با توجه جدید بودن این تجربه، اشکالاتی در نحوه اطلاع رسانی و گاهی نتایج سامانه وجود داشت که به مرور پس از مدتی بر طرف شدند، قطعا بازخوردهای دریافت شده از طرف مدیران شهری و شهروندان در بهبود کیفیت سامانه اثربخش بوده است. در این مدت از دستگاه های مختلف بازخوردهایی در مورد فعالیت سامانه دریافت کردیم که قطعا در رفع اشکالات کمک زیادی به ما کرد.

پیش بینی آلودگی تهران به همراه شاخص؛ بزودی

وی ادامه داد: از جمله دستاوردهای مهم این سامانه آنست که از طریق آن می توان مطالعات مختلفی در زمینه بهبود کیفیت هوای شهر تهران انجام داده و به شناخت عوامل اصلی وقوع این پدیده پرداخت. به این معنی که با استفاده از این سامانه می توان سهم منابع مختلف آلودگی را کمّی سازی کرده و بر مبنای آن اتخاذ تصمیمات در سطح کلان آسان می شود.
وی تاکید کرد: این مورد به درد مدیران می خورد چون معمولا اینطور است که راهکارهای مختلفی برای کنترل و کاهش آلودگی هوا پیشنهاد می‌شود اما نمی دانیم کدام یک اثربخش تر است. با استفاده از این سامانه می توان اثر بخشی برنامه های کاهش آلودگی هوا را با عدد و رقم مشخص کرد. از سوی دیگر هزینه مورد نیاز برای اجرای هر کدام از برنامه ها و راهکارها نیز مشخص است. در نتیجه این امکان برای مدیران فراهم می شود تا با خیالی آسوده تر تصمیم بگیرند بودجه را کجا هزینه کنند که بیشترین تاثیر را داشته باشد.

شهبازی با اشاره به اینکه روال معمول در کشور این است که به هنگام بروز آلودگی هوا آشفتگی میان دستگاه های مختلف در قبول مسئولیت آلودگی هوا زیاد می شود، گفت: در چنین شرایطی این سامانه می‌تواند وضعیت را شفاف و سهم هر یک از دستگاه ها را مشخص کند. برای مثال از طریق سامانه متوجه می شویم که اگر موتورسیکلت های کاربراتوری را حذف کنیم چه میزان از آلودگی کم می شود. اگر کیفیت سوخت چنین و چنان شود چطور؟ اگر گرمایش خانگی را کنترل کرده و موتورخانه ها را بهینه سازی کنیم چه تاثیری در وضعیت آلودگی هوا می گذارد؟ فیلتر دوده دیزل که جدیدا سر و صدا به راه انداخته چقدر اثر دارد؟ بدیهی است در شرایطی که سهم آلودگی هوا به طور تقریبی مشخص است راهکارها نیز به طور تقریبی مطرح می شود، اما وقتی سهم ها به طور دقیق روشن باشد وظایف و مسئولیت های هر یک از دستگاه ها نیز به طور دقیق مشخص می شود و امکان شانه خالی کردن دستگاه ها از وظایفشان وجود ندارد.

کاربرد سامانه پیش بینی آلودگی هوا برای شهرهای گرد و غبار خیز

همه شهرهای ایران می توانند صاحب یک سامامه پیش بینی آلودگی هوا شوند

مسئول پروژه‌های پیش‌بینی آلودگی هوا در شرکت کنترل کیفیت هوای تهران تاکید کرد: هنوز بستر توسعه این سامانه در سایر شهرهای کشور فراهم نشده ولی دنبال آن هستیم تا با ایجاد همکاری بین بخش های مختلف این کار را انجام دهیم. در صورت پذیرش مدیران در شهرهای مختلف می توانیم این سامانه را که بعد از پنج سال تلاش به دست آمده، با همین قالب توسعه دهیم و برای تک تک شهرها یک سامانه پیش بینی آلودگی هوا داشته باشیم.

شهبازی با بیان اینکه یکی از نواقصی که الان داریم این است که در سامانه، گرد و غبار دیده نمی شود، اظهار کرد: تلاش داریم تا این بخش را تا تابستان امسال به سامانه اضافه کنیم تا پیش بینی ذرات گرد و غبار را نیز داشته باشیم.

وی در ادامه در مورد هزینه های مالی پروژه اظهار کرد: برای راه اندازی سامانه، پروژه های متعددی با همکاری دانشگاه های مختلف شهر تهران و بهره گیری از مشاوران بین المللی تعریف و انجام شد؛ البته تیم کارشناسی که برای مدیریت سامانه تشکیل شده بود، پروژه ها را بسیار دقیق تعریف کرد و از بسیاری هزینه ها کاسته شد و با اینکه کار برای اولین بار بود در ایران انجام می شد و ترکیبی از پروژه های مختلف بود این پروژه ها خیلی دقیق و با هزینه های کم طراحی و انجام شدند. اگر قرار بود این سامانه را از یک کشور دیگر وارد کنیم یا یک تیم خارجی این کار را برای ما در ایران انجام دهد، هزینه ها حداقل پنج برابر می شد.
این دانشجوی دانشگاه شریف به همکاری های دانشگاه های مختلف برای انجام این پروژه اشاره و اظهار کرد: برای انجام پروژه با هسته پژوهشی سوخت و احتراق آلایندگی دانشگاه شریف، دانشگاه تهران و دانشگاه شهید بهشتی همکاری تنگاتنگی داشتیم.