تحول اساسی در مذاکرات برای حل بحران سوریه

پایگاه خبری جماران: «عبدالباری عطوان» نویسنده و تحلیلگر مشهور عرب در یادداشتی در روزنامه فرامنطقه ای رأی الیوم به مذاکرات ژنو برای حل بحران سوریه پرداخت.

وی نوشت:«استفان دی میستورا» فرستاده ویژه سازمان ملل به سوریه زمانی که به معارضان سوری شرکت کننده در کنفرانس «ژنو۴» هشدار داد که شکست این کنفرانس یعنی آن چه در حلب اتفاق افتاد در «ادلب» همان جایی که گروه های مسلح سوری به اصطلاح میانه رو و تندرو جمع شده اند، تکرار می شود، از حقیقت به دور نبود.شکست کنفرانس«ژنو۳» و حالت های «لجاجت و عناد» سیاسی معارضان سور یه هیأت مذاکره کنندشان چراغ سبز را به ائتلاف روسیه،سوریه و ایران داد تا شهر حلب را به طور کامل بازپس گیرند؛ امری که نقطه عطف و نقطه تحول ریشه ای در بحران سوریه را شکل داد.

دی میستورا از اطلاعات و طرح هایی که در اتاق های بسته تدوین می شود، خبر دارد به همین دلیل سفارش و نصیحت«مجانی» به معارضان و گروه های تندرو سوری در شرق حلب برای خروج به مکان های امن در شهر ادلب یا هر مکان دیگری برای اجتناب از شکست ارائه داد و نیز پیشنهادش برای آن که خودش شخصا برای ضمانت حمایت از آنها همراهی شان کند، واقعی و صادقانه بود لیکن معارضان و گروه های تندرو به جای آن که به نصیحتش گوش دهند و آن را جدی بگیرند و از شکست اجتناب کرده و از خونریزی بیشتر جلوگیری کنند، این مرد در معرض حمله سخت قرار گرفت که برخی از این حمله ها به درجه دشنام رسید که با سخنانی مانند ایستادگی و جنگ تا پای مرگ همراه شد.

هیأت رسمی سوریه به ریاست «بشار الجعفری» نماینده دائم این کشور در سازمان ملل، شب و روز آرزو می کند که هیأت معارضان آمده از ریاض صبرش تمام شود و به مانند دفعه های قبل خروج از مذاکرات را اعلام کند به همین دلیل طرفین، خروج از مذاکرات را حداقل تا کنون وارد نمی دانند و تاکید می کنند که به صبر و خویشتنداری به رغم میل باطنی شان آراسته هستند و بعید نیست که در نهایت خوی بر خوی گرفتگی غلبه کند.

فرستاده ویژه سازمان ملل با این هشدارهای قوی اش توانست سه دستاورد یا سه مساله مهم را در روزهی نخست مذاکرات ژنو4 محقق کند:

نخست: تحمیل معارضان مسکو و قاهره بر هیأت عالی مذاکرات که از ریاض آمده به طوری که دیگر این هیأت تنها نماینده معارضان نیست ؛ چیزی که این هیأت در مذاکرات سابق توانسته بود از آن خود کند.

دوم: دی میستورا هیأت عالی مذاکرات را مجبور کرد که حمله ای که مجموعه ای وابسته گروه تروریستی«هیأت تحریر الشام» (جبهه النصره و فتح الشام سابق)که منجر به کشته شدن سی افسر و سرباز نیروهای دولتی از جمله «حسن دعبول» و سرتیپ«ابراهیم الدرویش» شد را محکوم کنند و آن را اقدامی تروریستی بدانند که هدف از آن تخریب مذاکرات ژنو است.وی این محکومیت را شرط ماندن در کنفرانس دانست و به آن چه خواست هم رسید.

سوم: از رهبران هیأت عالی مذاکرات و در رأس آنها «محمد علوش» و «ناصر الحریری» خواست که سخنان خود که در آنها تاکید کرد که «بشار اسد» رئیس جمهوری سوریه در دولت انتقالی یا آینده سوریه هیچ جایی ندارد را پس بگیرند و آنها نیز بدون هیچ گونه محافظه کاری پس گرفتند.

روسیه که در ادبیات معارضان کشور اشغالگر سوریه و جانبدار نظام بود، تبدیل به بازیگر اصلی در کنفرانس ژنو و تصمیم گیرنده شد آن هم در غیبت ملموس آمریکا، به همین دلیل هیأت معارضان سوری همانطور که آقای الحریری گفت به دیداری که با مسئولان روسی (امروز)برگزار می شود بسیار امیدوار است تا بتواند مسکو را قانع کند به هیأت رسمی سوری برای ورود به مذاکرات سیاسی مستقیم درباره همه مسائل مطرح شده فشار بیاورد؛ این خود انقلابی اصلی و بی سابقه است.

نشانه های راه حل سیاسی که ممکن است از این مذاکرات بیرون بیاید در دو اظهارنظر بازتاب پیدا کرد: نخست اظهارات «میخائیل بوگدانوف»فرستاده «پوتین»رئیس جمهور روسیه به خاورمیانه و آفریقا و دوم اظهارات« جهاد مقدسی»رئیس هیأت مذاکراه کننده قاهره در کنفرانس ژنو.

بوگدانوف فرستاده پوتین گفت که «نظام حاکم بر سوریه باید سکولار باشد و نه سنی یا علوی و بر اساس انتخابات و تدابیر دموکراتیک باشد».وی با اشاره به حق سوری های داخل و خارج از آن برای انتخاب رهبرانشان، تأکید کرد که باید پیکره های حاکمیتی تشکیل شود که از نمایندگان دولت سوریه و مخالفان میهنی تشکیل شود.وی با آن چه «اصول رنگی»در اشاره به اعتراض ها در سوریه که معترضان خواستار براندازی نظام شدند، نامید ؛درخواستی که مورد تمسخر واقع شد، مخالفت کرد.

و اما المقدسی که شخصیتی مستقل تر در میان معارضان سوری است تأکید کرد که راه حل نظامی پس از بازپس گیری حلب به طور کلی به دور است و ماندن اسد در قدرت طی مرحله انتقالی را بعید ندانست.وی تاکید کرد که اولویت پایان جنگ است و نه تغییر شخصیت ها و آمدن شخصیت های دیگر روی کار.وی هر گونه پیش شرط برای تغییر، از جمله کناره گیری رئیس جمهور از قدرت را رد کرد.

ایده های روسیه که دی میستورا فرستاده ویژه سازمان ملل به آنها نزدیک تر است خودشان را بر مذاکرات ژنو تحمیل کرده اند و تبدیل به قاعده برای راه حل سیاسی می کنند این در حالی است که ایده ها و شروط معارض تندروی ریاض برای کناره گیری اسد از قدرت عقب گرد می کند.بعید نمی دانیم که طی روزهای آینده هیأت سوری معارضی را ببینیم که معارضان ریاض و قاهره و مسکو را در بر گیرد و دور نخست مذاکرات مستقیم با هیأت مذاکره کننده رسمی سوریه را آغاز کند زیرا جایگزین وحشتناک و ترسناک است.

دی میستورا رک به این معارضان گفت که شکست مذاکرات باعث می شود که اسد رئیس جمهور سوریه ادلب را روی سرشان خراب می کند و همانطور که حلب را بازپس گرفت ادلب را نیز بازپس می گیرد و بدین ترتیب توپ را در میدان آنها انداخت و ما بر این باوریم که معارضان این نصیحت را و نمی خواهیم بگوییم تهدیداتش ، پذیرفتند.

ولادیمیر پوتین در کرسی هدایت سوریه و همه خاورمیانه در حال حاضر نشسته و هر گونه تلاشی برای کنار زدن یا گل آلود کردن آب توسط «دونالد ترامپ» همتای آمریکایی اش و همپیمان جدیدش«رجب طیب اردوغان» رئیس جمهور ترکیه ماجراجویی بسیار خطرناکی است و خدا بهتر می داند.