سرنوشت ۹۲ در انتظار انتخابات ۹۶

کیاوش حافظی در این گزارش می نویسد: در این انتخابات نیز قرار نیست تنها دو رقیب سنتی اصلاح‌طلب رویاروی هم قرار داشته باشند. محمد غرضی دوباره در رویای نشستن بر صندلی ریاست جمهوری است. حمید بقایی نیز وارد انتخابات می‌شود تا بنا به تحلیل کارشناسان با پیاده کردن طرح مدودوف چهار سال گذشته احمدی‌نژاد که با ردصلاحیت مشایی به جایی نرسید را محقق کند. جبهه پایداری ساز و کار جناح راست را نمی‌پذیرد و اصولگرایان نیز می‌خواهند تا دقیقه ۹۰ برای دستیابی به وحدت جلسه بگذارند.

از شباهت‌های انتخابات پیش‌رو با انتخابات ریاست جمهوری گذشته حضور غایبانه! رئیس جمهور سابق است. محمود احمدی‌نژاد در انتخابات سال ۹۲ دست در دست اسفندیار رحیم مشایی به وزارت کشور رفت تا موضع حمایت خود از او را نشان دهد. او با نهی شدن از حضور در این انتخابات نتوانست نامزدی خود را نهایی کند و به جای او یکی از مردان نزدیکش راهی مصاف مبارزه شده است. احمدی‌نژاد در حرف و کلام می‌گوید از بقایی حمایت نمی‌کند اما فعالیت این روزهایش از جمله حضور در بازار تهران آن هم با بقایی تصویر دیگری را به جامعه منعکس کرده است. او خود در جمع شورای بازخوانی خط امام درباره آغاز به فعالیت و شکستن سکوت چهارساله‌اش در آستانه انتخابات گفته: «اینکه رهبری عزیز فرمودند تو کاندیدا نشو معنی اش این نیست که من نسبت به انقلاب و وضعیت کشور بی تفاوت باشم و سکوت کنم. سکوت کنم که کشور را دو دستی بدهند به آمریکا؟! سکوت کنم تا مردم را له کنند؟» او در جای دیگری ضمن آنکه به تمجید از بقایی پرداخته و او را مومن، پاک، ولایی و خط امامی یاد کرده، از این پرده برداشته که عده‌ای چند ماه گذشته برای دریافت حمایتش به او مراجعه کرده اند اما با دست رد او مواجه شده اند. احمدی‌نژاد گفته: «آبان ماه می‌خواستند چند نفر را به نام ما در انتخابات پیش رو غالب کنند اما بنده از طراحیشان مطلع بودم. می‌گفتند از اینها حمایت کن که من پاسخ دادم هرگز از اینها حمایت نخواهم کرد.

بنده گفته بودم مستقیما وارد انتخابات نخواهم شد و از کسی حمایت نخواهم کرد.» احمدی‌نژاد که روزی مورد حمایت جریان اصولگرا قرار داشت، در بخش دیگری از سخنانش گفت به هیچ یک از دو جریان سیاسی وابستگی ندارد. او در ادامه بر فعالیت پی‌در‌پی خود تاکید کرده و به تعبیر خودش «پاسخ‌ها و سیلی‌های کوبنده‌ای» نشان می‌دهد. احمدی‌نژاد همچنین وعده داده که سفرهای استانی‌اش را پس از ایام نوروز ادامه خواهد داد.

به طور کلی جایگزینی بقایی برای مشایی در انتخابات این دوره همانطور که به این مختصات این دو انتخابات را متفاوت تر می‌کند حاکی از شباهتی بی‌نظیر است. تایید صلاحیت نامزد مورد حمایت غیرعلنی احمدی‌نژاد، بقایی این مختصات را تغییر و یا ردصلاحیت او شکل انتخابات ۹۲ را حفظ خواهد کرد.

جبهه پایداری که بعد از شکست در انتخابات سال ۹۲ به زوج شدن با اصولگرایان تن داده بود در انتخابات ریاست جمهوری عطای همراهی جریان راست را به لقایش بخشیده و دیگر حاضرنیست با اردوگاه اصولگرایی زیر یک سقف بنشیند. مرتضی آقا تهرانی، دبیر کل این حزب به رسا گفته: ««بعد از ۵ ماه تلفن زدند که بیایید اما ما که نبودیم خیلی کارها شده است، گفتیم بروید کار خود را بکنید و به ما چه کار دارید، ما بعدش که ان‌شاء‌الله جلو رفتید اولا دعا می‌کنیم که خدا شما را موفق به بهترین راه کند و بتوانید به اصلح برسید، اگر واقعا به اصلح برسند دوستان را یاری خواهیم کرد اما اگر دیدیم کسی که معرفی شده شاخص‌ها را ندارد ما هم آزاد هستیم.» این عضو جبهه پایداری در جمله ای نیز به کاندیداهای سابق اصولگرا کنایه زده و گفته: «باز می‌رویم افرادی که چند بار آمدند و مردم هم به آنها رای نداند را می‌آوریم. مگر نگفتند که مومن از یک سوراخ دو بار گزیده نمی‌شود؟» دبیر کل جبهه پایداری در انتقاد خود به جمنا به ساز و کار ائتلاف سال ۹۴ اصولگرایان اشاره می‌کند و می‌گوید: «دفعه قبل برای مجلس تقریبا جمع شدیم و در تهران همه ما رای نیاوردیم یعنی باید آسیب شناسی کرد که مشکل کجاست و فقط صرف نشستن چند گروه و فرد با یکدیگر و تعهد و مسائل دیگر مشکلی را حل نمی کند، باید ببینیم که عیب کار در دفعه قبل چه بوده است که این کار را نمی کنیم، هر دفعه انتخابات می‌شود کاری می‌کنیم و دفعه بعد آن کار دیگر را انجام می دهیم. گاهی هم همان را به شکلی دیگر تکرار می‌کنیم که جواب نمی‌دهد.»

حسین کنعانی مقدم، فعال سیاسی اصولگرا نیز از نامزدی سه اصول‌گرا در انتخابات سال ۹۶ سخن می‌گوید. آنچه این فعال سیاسی اصول‌گرا مطرح می‌کند شبیه به ائتلاف ۱+۲ است که در انتخابات سال ۹۲ اتفاق افتاد. پیش از انتخابات سال ۹۲ محمدباقر قالیباف، علی اکبر ولایتی و غلامعلی حداد عادل در جلسه‌ای در حضور مرحوم مهدوی‌کنی به این جمع‌بندی رسیده بودند که در انتخابات شرکت کنند و از این سه نفر آن کسی که بر اساس نظرسنجی‌ها، آرای بیشتری داشته باشد به عنوان نامزد جریان اصول‌گرا در صحنه باقی بماند و دو نفر دیگر به نفع ائتلاف از صحنه کناره‌گیری کنند؛ اتفاقی که در نهایت نیفتاد و تنها حداد عادل از انتخابات کناره‌گیری کرد. کنعانی‌مقدم پیشنهاد خود را با نام نامزدهای رزرو مطرح می‌کند و می‌گوید: معتقدم که سه نفر از جریان اصول‌گرایی با طیف‌های مختلف وارد انتخابات می‌شوند و این بستگی به این دارد که تاچه حد مورد اقبال قرار گیرند و گفتمان‌شان بتواند گفتمان غقالب باشد و تغییر فازی را ایجاد کند که آرای خاکستری را به سمت خود جذب کند. اگر این اتفاق بیافتند آن فردی که از همه جلوتر است در انتخابات نهایی باقی می‌ماند و آن دو فرد دیگر به عنوان همراه و رزرو عمدتا او را همراهی خواهند کرد.

کنعانی‌مقدم در مورد اینکه آیا اصول‌گرایان با اینکه یک نفر در انتخابات ریاست‌جمهوری نامزد شود مخالف هستند، خاطرنشان کرد: خیر معتقدیم که اگر در مرحله نهایی انتخابات به دور دوم بکشد که یک نفر بیشتر باقی نمی‌ماند اما اگر در دور اول انتخابات باشد ممکن است ۳ الی ۴ نفر وارد صحنه رقابت شوند و برنامه مناظره داشته باشند اما در نهایت همه آرا در خصوص یک نفر باشد.

اتفاق دیگری که می‌تواند مدل اردیبهشت سال ۹۶ را به خرداد ۹۲ تشبیه کند، حضور یک فرد اصلاح‌طلب در کنار حسن روحانی است. در انتخابات سال ۹۲ محمدرضا عارف به عنوان یک کاندیدای اصلاح‌طلب در صحنه حضور پیدا کرده بود و پس از اجماع جریان اصلاح‌ات بر حسن روحانی از انتخابات کناره‌گیری کرد. همان‌طور که کنعانی مقدم برای جریان اصول‌گرا پیشنهاد حضور نامزدهای رزو را می‌دهد، برخی اصلاح‌طلبان نیز پیشنهاد داده اند تا در انتخابات ۹۶ یک فرد اصلاح‌طلب تا آستانه انتخابات در جریان رقابت‌ها حضور داشته باشد تا بتواند در کنار روحانی از دستاوردهای دولت یازدهم دفاع کند. حسین مرعشی فعال سیاسی اصلاح‌طلب نیز گفته بود آیت‌الله هاشمی رفسنجانی در زمان حیات خود بر این مساله تاکید داشته است. با این حال شورای عالی اصلاح‌طلبان به عنوان ساز و کار ائتلافی این جریان سیاسی هنوز درباره انتخابات ریاست جمهوری تصمیم‌گیری نکرده است. این هفته زمان تصمیم گیری این شورا درباره انتخابات ریاست جمهوری و رویکرد اصلاح‌طلبان خواهد بود.

در انتخابات ۹۲ علاوه بر کاندیداهای جریانی، محمد غرضی به صورت مستقل نامزدی خود را در انتخابات اعلام کرد. شعار آن سال او که هنوز در خاطرها باقی مانده «دولت ضدتورم» بود. غرضی در انتخابات آخرین آرای ماخوذه را به خود اختصاص داد. او حالا نیز قصد دارد در انتخابات ریاست جمهوری شرکت کند. غرضی در گفت‌و گویی که با باشگاه خبرنگاران داشته خود را در انتخابات بی‌رقیب دانسته و گفته: هشت ساله شدن دوران ریاست جمهوری اشخاص در کشورمان با قاعده نبوده بلکه یک اتفاق است. بنده همان‌طور که در دوره قبل رقیب نداشتم، الان هم رقیب
ندارم.

در این میان تنها تفاوت دو انتخابات ریاست جمهوری یازدهم و دوازدهم حضور محسن رضایی است. او البته بارها گفته است که نامزد انتخابات نخواهد شد اما انگار بدش نمی‌آید این بار هم وارد کارزار شود. او گفته اگر جمنا به او تکلیف کند به نامزدی در این انتخابات هم فکر خواهدکرد که در این صورت هم او دیگر به صورت نامزد اصول‌گرای مستقل وارد کارزار نخواهد شد.