ایران دچار انزوای منطقه‌ای نمی شود

حسن هادی، رایزن سوم ایران در مسقط نوشت: آرایش جدیدی در منطقه در حال شکل‌گیری است؛ توافق‌های مخفیانه و نقشه‌های پشت پرده اسرائیل و آمریکا و تبانی موذیانه‌شان با برخی کشورهای منطقه، حاکی از جریان‌های نه‌چندان خوب در خاورمیانه است. کشورهای حاشیه خلیج‌فارس با اتحاد و نظم بیشتری در مقابل ایران صف کشیده‌اند. سیاست‌های دوگانه اغلب کشورهای منطقه به‌ویژه کشورهای دوست که انتظار بیشتری از آنها می‌رفت، نشان از تلاش بیش‌ازپیش اسرائیل و عربستان در منطقه برای تحریم سیاسی و انزوای منطقه‌ای ایران دارد.

سیاست «یک‌ بام و دو هوا» این روزها زیاد به چشم می‌خورد. خطری جدید و بالقوه که می‌تواند آثار زیان‌باری را به دنبال داشته باشد. اظهار‌نظر وزیر ‌امور خارجه ترکیه در اجلاس امنیتی مونیخ، استقبال بی‌نظیر سلطان قابوس از شیخ صباح احمد الجابر الصباح، امیر کویت، آن هم دو روز پس از استقبال از جناب آقای روحانی و به‌کارگیری چندباره نام مجعول برای خلیج فارس از سوي مجری تلویزیون عمان را در همین راستا می‌توان بررسی کرد. شکی نیست که میانه‌روها در ایران با رحلت آیت‌الله هاشمی، قدری تضعیف شده‌اند و این فرصت بسیار خوبی برای دشمنان ایران است که در منطقه چهره‌ای خشن و مورد تنفر از ایران در منطقه به نمایش بگذارند. چهره‌ای که شایسته تحریم است و باید از آن واهمه داشت. از طرفی صحنه‌گردانی شگرف، تسامح و سعه ‌صدر مرحوم رفسنجانی در تعامل منطقه‌ای که تا حدود زیادی در تدوین سیاست خارجی کشورمان و اتخاذ تصمیمات کشورهای منطقه خلیج‌فارس تأثیر‌گذار بود، اکنون رنگ باخته است. برخی جریان‌های داخلی در کشورمان که جهت‌گیری‌های خاصی را در منطقه دنبال می‌کنند، پس از فوت آیت‌الله هاشمی بر مواضع خود اصرار بیشتری ورزیده و صحنه را برای اجرای سیاست‌های ناهماهنگ خود مهیا كرده‌اند.

دولت تدبیر‌وامید خیلی جدی و فوری باید برای این دوگانگی و تشتت سیاسی، فکری اساسی کند. مسئولان ما باید بیش از گذشته با هماهنگی و اتحاد داخلی به حل معضلات سیاسی و اقتصادی کشور و یکپارچگی در تصمیم‌گیری‌ها و سیاست‌گذاری‌ها همت گمارند. همه باید بدانند خطر تحریم سیاسی و انزوای منطقه‌ای به‌مراتب بیشتر از خطر تحریم‌های اقتصادی خواهد بود. در دنیای کنونی اجماع جهانی برای انزوای سیاسی یک کشور با واردآوردن اتهامات مکرر هرچند بی‌اساس قابل تحقق است. در اینجا این سؤال مطرح است چرا باید بیشترین انرژی وزیر امور خارجه کشور ما در ماه‌های اخیر صرف دفاع از سیاست‌های دولت در قبال اتهامات گوناگونی باشد که در محافل مختلف از او سؤال می‌شود؟ بهتر نیست مسئولان بلندپایه قدری تمرکز خود را صرف اصلاح و رفع مشکلات داخلی و هماهنگی بین دستگاه‌های تصمیم‌گیر کنند؟

بی‌تردید امروز توجه به داخل کشور از اولویت‌های اصلی است. اتحاد داخلی و تعامل و دوستی بین‌المللی تنها سلاح پرقدرت و نیاز بسیار فوری و ضروری ایران در منطقه خلیج‌فارس است. منطقه‌ای که همیشه در طول تاریخ، مورد طمع قدرت‌های بزرگ دنیا برای ایجاد تفرقه بوده تا بتوانند به قلب دنیا دسترسی داشته باشند. شریان اصلی این قلب توازن قدرت در منطقه و برقراری امنیت پایدار است. عربستان به دنبال ایفای نقش پدرسالار در منطقه است هرچند در خفا ممکن است برخی با این کشور هم‌عقیده نباشند ولی به‌ دليل ملاحظاتی که دارند سیاست‌های همسویی اتخاذ می‌کنند. آمریکا حضور خود را در عراق تثبیت کرده و به‌اصطلاح فرماندهی مبارزه با تروریست‌های داعش را بر عهده گرفته است. ترکیه در حال تقویت روابط بیش‌ازپیش با آمریکاست.

عربستان برخلاف پیش‌بینی‌ها و شعارهای انتخاباتی با چرخش یکباره ترامپ مواجه شده و مورد تفقد وی قرار گرفته است؛ همچنین تحرکاتی در برداشتن موانع رابطه بین آمریکا و روسیه در حال انجام است. هرچند ایران و روسیه منافع مشترکی در منطقه دارند ولی در دنیایی که قانون بازی، «برد - باخت» یا نهایتا «برد -برد» است و منافع ملی به ‌عنوان هدف، هر وسیله‌ای را توجیه می‌کند بنابراین ممکن است در آینده‌ای نه‌چندان‌دور، اولویت روسیه، همراهی بیشتر با آمریکا شود.