تندروی، اردوغان را به کجا می کشاند؟

جماران به نقل از خبرگزاری آسوشیتدپرس گزارش داد: «رجب طیب اردوغان» رئیس جمهور ترکیه روز یکشنبه اختلاف خود را با کشورهای اروپایی تشدید کرد و دو روز پس از اینکه دو وزیر دولت وی مجوز انجام تبلیغات در هلند را دریافت نکردند، این ادعا را مطرح کرد که «نازیسم در غرب زنده است و هلندی ها بهای این کار خود را خواهند پرداخت.»

در حالی که «مارک روته» نخست وزیر هلند تلاش می کرد از آسیب های دیپلماتیک ممانعت به عمل آورد، اردوغان روشن کرد که ترکیه به این راحتی از این قضیه عبور نخواهد کرد.

این اظهارات اردوغان چند ساعت پس از آن ایراد شد که هلند به بهانه مسائل ایمنی پرواز، اجازه ورود به هواپیمای حامل «مولود چاووش اوغلو» وزیر خارجه ترکیه در فرودگاه «روتردام» را نداد.

اردوغان در جمع مردم در شهر «استانبول» گفت به اشتباه فکر می کرده که نازیسم پایان یافته است. این اظهارات مشابه اظهاراتی بود که او در اوایل این ماه در مورد آلمان گفته بود.

نخست وزیر هلند گفت برای دولتش مهم است که در برابر فشارها، به ویژه پس از آنکه آنکارا تهدید به تحریم کرد، سر تعظیم فرود نیاورد.

مارک روته که حزب وی در رقابت تنگاتنگ با «گیرت ویلدرز» پوپولیست است، گفت: «ترکیه کشوری مغرور است. هلند نیز کشوری است. ما هیچگاه نمی توانیم با چنین تهدیدات و باج خواهی هایی با این کشور مراوده داشته باشیم.»

برای افزایش پشتیبانی از همه پرسی ۱۶ آوریل که قدرت رئیس جمهور ترکیه را افزایش می دهد، وزرای کابینه ترکیه برای انجام سفرهای انتخاباتی به چند کشور اروپایی با جمعیت قابل توجهی از مهاجران ترکیه برنامه ریزی کرده بودند.

با این حال برخی از کشورهای اروپایی شکایت کرده اند که ترکیه در سایه ریاست جمهوری اردوغان به ویژه از زمان کودتای نافرجام در تابستان گذشته به سمت شیوه های استبدادی حرکت کرده است.

روته گفت این نگرانی ها باعث شد که اجازه داده نشود چاووش اوغلو به هلند بیاید.

جنون بین دو متحد ناتو در زمان بسیار مهمی در هلند رخ داده است، که در آن مسائل مربوط به هویت هلندی، روابط با جوامع مهاجر و مسلمان در انتخابات ملی روز چهارشنبه این هفته مطرح شده است.

اقدامات روته دو روز بعد از آن صورت گرفت که شهرداری های مختلف آلمان تجمع هایی را که وزرای کابینه ترکیه برنامه ریزی کرده بود لغو کردند و موجب شدند اردوغان غرب را به نازیسم متهم کند.

او در روز یکشنبه انتقادات را تشدید کرد و خواستار عذرخواهی هلند شد.

اردوغان هشدار داد: «اگر شما روابط ترکیه و هلند را برای انتخابات در روز چهارشنبه قربانی کنید، پس از آن شما بهای آن را خواهید پرداخت.»

او با اشاره به تصاویری که سگ های پلیس را در حال گاز گرفتن معترضان حامی اردوغان در خارج از کنسولگری نشان می دهد، ادامه داد: «کسانی که سگ ها و نفرت خود را آزادانه رها می کنند، بهای آن را خواهند پرداخت.»

«برت کوئندرس» وزیر خارجه هلند گفت هیچ عذر خواهی صورت نخواهد گرفت.

اردوغان در سخنرانی انتخاباتی بعدی خود از سازمان های بین المللی خواست تا هلند را تحریم کنند برای اعمال تحریم بر هلند و اتحادیه اروپا نیز علیه آن قطعنامه صادر کند.

او گفت: «آنچه در هلند رخ داد زیر پا گذاشتن دیپلماسی، حقوق بین الملل و نجابت بود.»

در میان افزایش تنش ها، چاووش اوغلو اجازه یافت پس از منع سخنرانی در هلند، در شهر «متز» در شمال شرقی فرانسه سخنرانی کند.

وزیر خارجه ترکیه در سخنرانی ‌اش، هلند را که به «پایتخت دموکراسی» معروف است، «مرکز فاشیسم» خواند.

«فرانسوا فیون» نامزد انتخابات ریاست جمهوری فرانسه «فرانسوا اولاند» رئیس جمهور این کشور را متهم کرد با اجازه دادن به چاووش اوغلو برای سخنرانی در فرانسه، همبستگی کشورهای اروپایی را نقض کرده است.

همچنین رئیس ستاد انتخاباتی «مارین لوپن» کاندیدای جناح راست افراطی فرانسه از برگزاری این گردهمایی انتقاد کرد.

«ژان مارک آیرو» وزیر خارجه فرانسه خواستار کاهش تنش ها میان ترکیه و اروپا شد. او از مقامات ترکیه خواست از تحریکات بیشتر بپرهیزند.

بنا بر اعلام سرکنسول ترکیه در روتردام، روز شنبه ماموران مرزی هلند خودروی حامل «فاطمه بتول سایان کایا» وزیر خانواده و امور اجتماعی ترکیه را به خاک این کشور راه ندادند. این مقام ترکیه‌ ای از مسیر زمینی راهی هلند شده بود تا در تجمعی که قرار است در حمایت از اصلاح قانون اساسی ترکیه در روتردام برگزار شود، سخنرانی کند اما او در نهایت به سمت مرز آلمان هدایت شد.

منابع آگاه در وزارت خارجه ترکیه روز شنبه اعلام کردند: «راه‌ های ورود و خروج از سفارت هلند در آنکارا و کنسولگری هلند در استانبول به دلایل امنیتی مسدود شده‌‌ اند.» به گفته منابع مذکور، این حرکت، دفاتر و اقامتگاه ‌های کاردار سفارت و سرکنسول هلند را نیز در بر می ‌گیرد.

برخی از کشورهای اروپایی از جمله آلمان و هلند با این ‌گونه اقدامات با برنامه رئیس ‌جمهور ترکیه برای تغییر قانون اساسی این کشور از سیستم پارلمانی به ریاست‌ جمهوری مخالفت کرده اند. کشورهای غربی ابراز نگرانی می‌ کنند با ایجاد ساختار حکومتی ریاست‌ جمهوری در ترکیه، ممکن است استانداردهای دموکراتیک رعایت نشود، حق و اختیارات پارلمان این کشور محدودتر شده و رئیس ‌جمهور از قدرت بیش از حدی برخوردار شود.

معترضان ترک با شدت گرفتن تنش ‌ها میان هلند و ترکیه روز شنبه پرچم کنسولگری هلند در استانبول را پایین کشیدند.

در روتردام پلیس ۱۲ نفر را روز یکشنبه در خارج از کنسولگری بازداشت کرد.

روابط میان آمستردام و آنکارا به تیره ترین سطح خود رسیده است.