پرواز ایرباس‌ها از فراز تحریم‌ها

روزنامه ابتکار در یادداشتی به قلم صلاح الدین هرسنی مدرس علوم سیاسی و روابط بین‌المل، نوشته است: جدای از نوسازی ناوگان هوایی که ورود تدریجی هواپیمای خریداری شده مهمترین نمود و نشانه آن است، چند نکته اساسی در این زمینه در خور نظر و ارزیابی است و آن اینکه:

اول آنکه این تحول و نوسازی تدریجی در صنعت هواپیمایی به معنای به ثمر رسیدن برجام است. نشان‌دهنده آن است که دیگر دلواپسان و نابرجامیان نتوانند تلاش دولت و تیم مذاکره‌کننده در برجام را فاقد هر گونه دستاورد و نتایج راهبردی بدانند.

چرا که همواره قاطبه دلواپسان از همان ابتدا تلاش دولت را برای به ثمر رساندن برجام امری عبث دانسته و بار ها مجاهدت دولت را در این باره به ناراستی و فرصت‌سوزی متهم و در یک کلام پروسه بر ثمرسازی آن را به مثابه آب در هاون کوبیدن قلمداد کردند.

دوم آنکه تلاش دولت بابت نوسازی ناوگان هواپیمایی در روزگاران پسا برجام نشان داد که ایران از همه اتهام های غرب به ویژه آمریکا بر سر مسئله تروریسم مبرا است. چرا که یکی از دلایل اصلی تحریم صنعت هواپیمایی ایران از سوی غرب آن بود که ایران از هواپیماهای تجاری برای حمایت از تروریسم، انتقال محموله‌های غیرقانونی از قبیل تسلیحات، نیروهای نظامی،‌ تجهیزات و قطعات الکترونیکی،‌ راکتی یا موشکی استفاده می‌کند.

اما ورود تدریجی هواپیما های ایرباس آن هم در لوای یک مفاهمه دوجانبه، زمینه‌ای فراهم کرد تا بر طرح نمایندگان مجلس سنای آمریکا مبنی بر آسمان‌های عاری از ترور ایران خط بطلان کشیده شود.

سوم آن که ورود تدریجی هواپیماهای ایرباس سبب خواهد شد که غرب بتواند با اعتماد بیشتری مناسبات اقتصادی و تجاری را در روزگاران پسابرجام با ایران از سر گیرد. شاید در این زمینه بتوان تحول در صنعت نوسازی هواپیمایی ایران را اولین سنجه و آزمون ایران در مقابل غرب دانست. اگرچه با توجه به منویات شفاف کارگزاران دستگاه‌های اجرایی و دیپلماسی ایران نیازی به این آزمون نیست، اما این حسن اعتماد ایران سبب خواهد شد که غرب گرایش بیشتری برای تبادلات تجاری با ایران نشان دهد.

هم اینک قراین نشان می‌دهند که بسیاری از کشورهای اتحادیه خواهان روابط تجاری با ایران هستند و هر کدام از آنها با توجه به ظرفیت‌های ایران نمی‌خواهند در انتهای لیست مناسبات تجاری و اقتصادی با ایران باشند.

چهارم آن که مهمترین فایده بر ثمر سازی عقد مبادلات تجاری غرب و ایران در صنعت هواپیمایی متوجه خود برجام است، به این معنی چنین مبادله‌ای سبب اتهام زدایی غرب نسبت به ایران خواهد شد و از موانع و چالش‌های پیش روی بر ثمر نشستن برجام خواهد کاست و مهمتر از همه آنکه با تلاشی که هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران برای ورود ۸۰ فروند هواپیما ایرباس و ۱۰۰ فروند بوئینگ به عمل آورده، باید گفت که درخت برجام میوه داده است و بر خلاف پندار دلواپسان و نابرجامیان دیگر نمی‌توان تلاش دولت فاقد دستاوردهای برجامی دانست.

مسلما آن هنگامی که هوایپمایی ایرباس و بوئینگ با عبور از دیوار تحریم‌ها در فرودگاه مهرآباد به زمین می‌نشینند، چه لحظه تلخی برای مخالفان دولت، نابرجام و دلواپسان خواهد بود.