«برگزيت» لندن با جيب شيوخ عربي

سيدرحيم نعمتي در جوان نوشت: ترزا مي، نخست‌وزير بريتانيا هفتم دسامبرگذشته به سي و هفتمين نشست سران کشورهاي عضو شوراي همکاري خليج فارس رفت تا به شيوخ عربي از تقويت امنيت آنها و حمايت از يک «مشارکت امنيتي» بگويد که شامل سرمايه‌گذاري دفاعي و آموزش نظامي مي‌شود. حالا او دوباره راهي خاورميانه شده تا به شيوخ عربي نشان بدهد آنچه چهار، پنج ماه قبل گفت فقط يک شعار يا حمايت لفظي از آنها نبوده و در عمل هم حاضر به برداشتن گام‌هايي هست.

بسته‌اي از تدابير براي تقويت همکاري‌هاي نظامي ميان نظامي‌هاي انگليسي و نيروي هوايي سلطنتي اردن وجه نظامي اين گام‌هاست و به نظر مي‌رسد ترزا مي‌ در بخش دوم از سفر سه روزه خود که به عربستان سعودي مي‌رود علاوه بر اين وجه نظامي، وجوه سياسي و نظامي نيز در برنامه کاري خود گنجانده است.

مي چه در آن نشست از شوراي همکاري خليج فارس و چه در جريان سفر فعلي خود از جنگ با تروريسم و به خصوص جنگ با داعش براي توجيه وجوه نظامي، تجاري و سياسي بهره‌برداري کرده است. او گفته که اردن در ماه‌هاي اخير بر حجم حملات خود به داعش افزوده و به همين جهت هم نياز به تقويت نظامي دارد و در مورد عربستان هم مدعي شده که اطلاعات داده شده از سوي اين کشور جان صدها تن را در انگليس نجات داده است!

روشن است که اين ادعاها جز توجيهات لفظي نمي‌تواند چيز ديگري باشد، چراکه نه حجم عمليات هوايي نيروي هوايي اردن آنقدر بالا بوده که تأثيري بر کاهش توان نظامي داعش داشته باشد و اگر اطلاعات ارسالي از طرف سعودي‌ها مي‌توانست جان انگليسي‌ها را نجات بدهد پس نبايد هيچ‌گاه حمله تروريستي 22 مارس در وست مينستر اتفاق مي‌افتاد، چراکه بعداً معلوم شده خالد مسعود، عامل اين حمله، چهار سال در عربستان ساکن و تحت آموزش شيوخ وهابي بوده است. در واقع، خانم مي‌ از جنگ زرگري غرب تحت عنوان جنگ با تروريسم و داعش بهره‌برداري مي‌کند تا با گسترش مناسبات نظامي، تجاري و اقتصادي با شيوخ عربي بازار انگليس را در خاورميانه گرم نگه بدارد آن هم موقعي که برنامه خروج کشورش از اتحاديه اروپا کليد خورده است.

ترزا مي ‌همين يک هفته قبل بود که نامه رسمي به اتحاديه اروپا مبني بر تصميم کشورش براي خروج از اتحاديه اروپا بر اساس بند ۵۰ از پيمان ليسبون را امضا کرد و سه روز قبل هم اتحاديه اروپا فهرست بلندبالايي بالغ بر ۶۰ ميليارد يورو جلوي او گذاشت تا معلوم شود خروج از اتحاديه چه هزينه‌اي براي او و ديگر انگليسي‌ها دارد. معلوم است که نه او و نه سياستمدار ديگري در لندن حاضر نيست زير بار چنين هزينه سنگيني برود، اما جديت اروپايي‌ها را هم نمي‌تواند دست‌کم بگيرد و بايد براي تأمين چنين هزينه‌اي فکري بکند که البته جيب سرشار از دلارهاي نفتي شيوخ عربي بهترين گزينه او است. آمارها نشان مي‌دهد لندن با وجود فشارهاي نظامي به فروش تسليحات خود به اين شيوخ و به خصوص آل‌سعود ادامه داده چنان که نيمي از صادرات بريتانيا به عربستان در ۲۰۱۵ از اقلام نظامي بوده است. در واقع، لندن در قبال شيوخ عربي و آل‌سعود سياست يک بام و دو هوا را در پيش گرفته؛ يک هواي آن عبارت از تحقيق در مورد وقوع جنايات جنگي سعودي‌ها و متحدانش از ديگر شيوخ عربي در يمن است و هواي ديگر آن فروش تسليحات بيشتر براي انجام جنايات جنگي بيشتر است.

اين سياست درست در همين سفر مي‌مشاهده مي‌شود، چراکه همزمان با سفر مي‌ به خاورميانه براي فروش تسليحات بيشتر، پليس انگليس تصميم گرفته تا در مورد وقوع جنايات جنگي آل‌سعود در يمن تحقيق کند. همزماني اين دو اتفاق به خوبي سياست يک بام و دو هواي انگليسي‌ها در خاورميانه را نشان مي‌دهد که در اين ميان، مسئله اصلي براي آنها سودي است که در بازار خاورميانه و از فروش تسليحات به شيوخ عربي به دست مي‌آورند.

در واقع، کسي نيست که به حسن نيت نهادهايي مثل اسکاتلنديارد آن هم در مورد جنايات جنگي سعودي‌ها در يمن اطميناني داشته باشد و نمايشي بودن تحقيقات اين نهاد بر همه معلوم است چنان که انگليسي‌ها در مورد استفاده سعودي‌ها از بمب‌هاي خوشه‌اي آنها به راحتي طفره رفته و حاضر به قبول مسئوليت خود نشدند. حالا هم بايد گفت که خبر گاردين تنها يک نمايش تبليغاتي است براي سرپوش گذاشتن بر معامله مي ‌در خاورميانه و فروش بيشتر سلاح به شيوخ عربي تا بازار سلاح انگليسي در خاورميانه کماکان گرم بماند.