پيشنهاد ايران برای بحران سوريه

روزنامه شرق: تبعات یک ‌نوبت حمله آمریکا به پایگاهی در سوریه در نقاط مختلف جهان ادامه دارد. در ایران نیز حسن روحانی، رئيس‌جمهوری و محمدجواد ظريف وزیر خارجه به آن واکنش نشان دادند.

حسن روحانی صبح روز شنبه در یک سخنرانی خواستار تشکیل کمیته حقیقت‌یاب در این زمینه شد. روحانی با محکوم‌کردن حمله موشکی آمریکا به یک پایگاه هوایی در سوریه، اضافه کرد: تقاضای جمهوری اسلامی ایران این است که یک هيئت حقیقت‌یاب بین‌المللی و بدون حضور افراد مغرض و با حضور کشورهای بی‌طرف تشکیل شود و بررسی کند که این سلاح‌های شیمیایی مورد ادعا را چه کسی و از کجا آورده است؛ چراکه بر اساس اعلام سازمان ملل، دولت سوریه سلاح شیمیایی در اختیار ندارد. او گفت: آمریکا که خود را پلیس جهان،‌ رهبر و قاضی دنیا می‌داند، خود بریده، دوخته و وارد عمل شده و نیمه‌شب با شلیک موشک به یک پایگاه هوایی عده‌ای بی‌گناه را شهید کرده است.

بامداد جمعه دونالد ترامپ از واشنگتن دستور حمله هوایی به پایگاه الشعیرات در سوريه را صادر کرد. آنها معتقدند که حمله موشکی هفته گذشته سوریه از این پایگاه انجام شده‌ است. این حمله شیمیایی واکنش بسیاری را برانگیخت. اما حمله ترامپ نیز واکنش‌های متفاوتی به دنبال داشت. عمده کشورهای غربی و عربی این حمله را تأیید و از ترامپ حمایت کردند اما روسیه و ایران به عملکرد واشنگتن انتقاد کردند.

به گزارش پایگاه دولت، رئیس‌جمهوری ایران در دومین واکنش خود به این حمله،‌ آن ‌را «تجاوزگرانه، ظالمانه و برخلاف همه اصول و حقوق بین‌المللی» خواند. روحانی گفت: «تجاوز به یک کشور مستقل به چه مناسبتی صورت گرفته است؟ درحالی‌که یکی از ادعاهای این آقایی که الان در آمریکا حاکم شده، این بود که می‌خواهد با تروریسم مبارزه کند، اما امروز همه تروریست‌های سوریه از این حمله آمریکا خوشحال شده و جشن گرفته‌اند. اگر راست می‌گفتید چرا در نخستین اقدام خود به تروریست‌ها کمک کردید و حامی آنها شدید؟ چرا علیه ارتش سوریه که در حال جنگ با تروریسم است، وارد عمل شدید؟ موشک‌های خود را با کدام قانون و مجوز از مدیترانه به سمت پایگاه هوایی این کشور مستقل پرتاب کردید؟».

روحانی با بیان اینکه سازمان ملل که از نظر ما ایرادات فراوانی دارد نیز مجوزی برای این حمله صادر نکرده است، خاطرنشان کرد: دولت آمریکا حتی از کنگره خود که دارای ایالات فراوانی است نیز برای حمله به سوریه اجازه نگرفته است. حسن روحانی عصر جمعه نیز در توییتر به این حمله واکنش نشان داده بود و با محکوم‌کردن استفاده از سلاح‌های شیمیایی، درباره حمله آمریکا نوشت: حمله تجاوزکارانه به شعیرات سوریه به معنای تقویت افراط و ترور در منطقه و بی‌قانونی و بی‌نظمی در جهان و کاملا محکوم است. جهانیان را به مخالفت با این‌گونه سیاست‌ها که نتایج مخرب برای منطقه و جهان دارد، فرا می‌خوانم.

گفت‌وگوی تلفنی شمخانی با همتای روس

در ادامه تلاش‌های دیپلماتیک در ایران، دبیر شورای عالی امنیت ملی با دبیر شورای امنیت ملی روسیه درباره تجاوز موشکی ایالات متحده آمریکا به خاک سوریه گفت‌وگو و تبادل‌نظر کرد. شمخانی با تأکید بر تشکیل کمیته مستقل تحقیق بین‌المللی برای روشن‌شدن ابعاد حادثه مشکوک شیمیایی در ادلب گفت: مسیر مقابله و سرکوب قاطعانه جریان تروریسم با تداوم همکاری راهبردی ایران، سوریه، روسیه و جبهه مقاومت ادامه خواهد یافت. به گزارش فارس، شمخانی با تأکید بر اثرات ناامن‌کننده اقدامات تجاوزکارانه و غیرقانونی آمریکا در منطقه اظهار كرد: اقداماتی از این دست ضمن تقویت روحیه عناصر تروریست موجب اخلال در روند مقابله با تروریسم که با همکاری دولت‌های روسیه، سوریه و ایران و با نظارت سازمان ملل دنبال می‌شود، خواهد شد. او با اشاره به دستاوردهای خیره‌کننده میدانی و سیاسی ناشی از آزادسازی حلب و تضعیف و اضمحلال توان نظامی و ظرفیت‌های انسانی و روحی تروریست‌ها و کشورهای حامی آنها افزود: مسیر مقابله و سرکوب قاطعانه جریان تروریسم با تداوم همکاری راهبردی ایران، سوریه، روسیه و جبهه مقاومت ادامه خواهد یافت. نیکلای پاتروشف، دبیر شورای امنیت ملی روسیه نیز در این گفت‌وگو با محکوم‌کردن حمله نظامی آمریکا به سوریه که تخلف بارز از قوانین بین‌المللی است، اظهار كرد: اقدام آمریکا، تجاوز آشکار به یک کشور مستقل و برخلاف مواضع اعلامی دستگاه حکومتی آمریکا، کمک به تروریست‌هاست.

ارتش سوریه نیازمند استفاده از سلاح شیمیایی نبود

همچنین جواد ظریف وزیر امور خارجه ایران در ملاقات با معاون نخست‌وزیر مجارستان نیز بار دیگر این حمله را محکوم کرد. ظریف گفت: این حادثه برخلاف موازین حقوق بین‌الملل و یک بدعت خطرناک است. به گزارش مرکز دیپلماسی وزارت امور خارجه، ظریف در این دیدار با اشاره به حوادث روزهای اخیر در سوریه نیز گفت: دو حادثه مهم اتفاق افتاد که یکی قربانی‌شدن تعدادی از مردم سوریه بر اثر استفاده از سلاح‌های شیمیایی است که برای ما بسیار دردناک بود و آن را همیشه محکوم می‌دانیم و حادثه دوم حمله موشکی آمریکا به سوریه بود که برخلاف موازین حقوق بین‌الملل و یک بدعت خطرناک است. سوریه پیش‌تر از سوي سازمان منع استفاده از سلاح شیمیایی، خلع سلاح شده بود اما تروریست‌ها را خلع سلاح نکردند. سوری‌ها هیچ‌گاه گاز سارین نداشتند اما تروریست‌ها داشتند. از طرفی دولت سوریه در شرایطی نبود که نیازمند استفاده از سلاح شیمیایی باشد. نه نیاز سیاسی، نه نیاز نظامی داشت و نه عقل حکم می‌کرد و نه اساسا دارای سلاح شیمیایی هستند. در ماه‌های گذشته ارتش سوریه وضع خوبی داشت و معارضین در استیصال بودند. ظریف ادامه داد: اما اقدام آمریکا علاوه بر اینکه خلاف حقوق بین‌الملل است، خطای بزرگ‌تری داشت و آن اینکه بدون تحقیق انجام شد. این بعدها موجب سوءاستفاده تروریست‌ها خواهد شد تا هر وقت در موضع ضعف قرار گرفتند، دست به چنین اقداماتی بزنند و پای دیگران را به منازعات باز کنند. اگر تروریست‌ها احساس کنند با یک اتهام، آمریکا وارد عمل می‌شود، باز هم فجایع خود را تکرار می‌کنند. در ادامه این دیدار معاون نخست‌وزیر مجارستان نیز با تأکید بر لزوم مبارزه با تروریسم و افراط‌گری بر استفاده از تجارب و عبرت‌های گذشته برای داشتن جهانی امن‌تر تأکید کرد و افزود: بحران سوریه راه‌حلی جز گفت‌وگو ندارد.

تقویت تروریسم نخستین پیامد حمله

در نیویورک و مقر سازمان ملل، غلامعلی خوشرو سفیر ایران نیز حمله آمریکا را محکوم کرد. غلامعلی خوشرو سفیر و نماینده دائم ایران در سازمان ملل روز جمعه در نشست مجمع عمومی سازمان ملل که با موضوع آوارگان در منطقه مدیترانه، به‌ویژه پناه‌جویان سوری برگزار شد، با غیرمسئولانه و خطرناک‌خواندن این تجاوز آمریکا آن را باعث تقویت تروریست‌ها و آوارگی تعداد بیشتری از مردم سوریه دانست. سفیر کشورمان همچنین این اقدام را نقض فاحش اصول منشور سازمان ملل متحد و قواعد آمره و بنیادین حقوق بین‌الملل دانست که باعث تضعیف ابتکارات چندجانبه برای پایان‌دادن به تروریسم و افراطی‌گری در سوریه، به‌ویژه اقدامات جاری سازمان ملل متحد می‌شود. خوشرو درباره حمله شیمیایی در خان شیخون سوریه، با اشاره به اینکه ایران خود بزرگ‌ترین قربانی سلاح‌های شیمیایی در تاریخ معاصر است، گفت: استفاده از این سلاح‌ها را فارغ از مرتکبان و قربانیان آن، به‌شدت محکوم می‌کنیم. وی ادامه داد: ایران حملات موشکی آمریکا به پایگاه هوایی سوریه را که به بهانه دروغین استفاده دولت سوریه از سلاح‌های شیمیایی صورت گرفته است، قویا محکوم می‌کند. توسل به بهانه‌های واهی و تجاوز به یک کشور عضو سازمان ملل اقدامی خطرناک، مخرب و نقض اصول حقوق بین‌الملل است و باعث وخیم‌تر‌شدن شرایط در سوریه و کل منطقه خواهد شد.

همچنین حمید ابوطالبی معاون سیاسی دفتر رئیس‌جمهور در توییتر حمله نظامی آمریکا به سوریه را نقض مقررات و قوانین بین‌المللی و زمینه‌سازی جهانی برای حمایت از تروریست‌ها دانست.

در این گفت‌وگو طرفین با محکوم‌کردن عملیات موشکی آمریکا به یک پایگاه هوایی ارتش سوریه آن را تجاوز قطعی و آشکار به یک کشور مستقل دانستند که با برنامه‌ریزی‌های قبلی و با هدف کندکردن روند پیروزی‌های ارتش سوریه و متحدان آن و تقویت روحیه تروریست‌ها و حامیان آنها صورت پذیرفته است.

آنها همچنین حادثه شیمیایی خان شیخون را یک حادثه مشکوک قلمداد و تصریح کردند: ایران و روسیه معتقد هستند پیشنهاد سوریه مبنی‌بر انجام یک بازرسی و تحقیق میدانی از سوی گروهی بی‌طرف می‌تواند حقیقت حادثه هولناک خان شیخون را برای افکار عمومی و مردم جهان روشن کند.