دولت يازدهم با‌وجود كاستي‌ها، خوبي نيز داشت

قانون نوشت: مساله‌ای كه طي چند ماه اخير به وفور مشاهده مي‌شود تشديد فضاي بدبينی نسبت به دولت روحاني و دامن‌زدن به معضلاتي است كه شايد مردم ايران در طول ساليان گذشته همواره شاهد آن بوده‌اند. از طرفي، بسياري از مسائلي كه هم‌اكنون شاهد آن هستيم ريشه در دولت قبل از روحاني دارد ولي تبليغات هدفمند با حذف علت اصلي و تاريخي اين كاستي‌ها، سعي دارند همه نقصان‌ها را از چشم اين دولت ببينند.

براي نمونه، در دولت‌هاي نهم و دهم حجم نقدينگي رشد فزاينده‌اي داشت و تورم، افسار گسيخته بود ولي به ميزان رشد نقدينگي مهارناپذير، اقتصاد و درآمدهاي دولت افزايش نمي‌يافت يا درآمدهاي فزاينده نفتي حيف‌وميل مي‌شد، پس اين حباب مرگبار ميراثي شد براي دولت بعدي كه براي برقراري توازن دوباره نيازمند سختي‌ها و مرارت مضاعف و البته درك متقابل عمومي بود؛ اما متاسفانه در انتقادهاي غيرسازنده، افراد مقصر ورشستگي قريب‌الوقوع اقتصاد ايران فاكتور گرفته مي‌شدند و بر آتش مطالبات ناهمگون عمومي دميده مي‌شد. به‌گونه‌اي كه با يك فرار به جلوي ناجوانمردانه سعي مي‌كنند گناه‌هاي خود را با فريبكاري‌هاي پوپوليستي تطهير كنند.

تلاش راهبردي

دولت روحاني با‌وجود كاستي‌هاي بسيارش، چندين شاخصه درخشان در عملكرد اقتصادي‌اش داشته است كه عبارت‌اند از تلاش مضاعف بر كاهش اتكاي اقتصاد ايران به نفت و سوق دادن آن به سمت اقتصاد سالم متكي بر ماليات. اين مساله شايد در كوتاه‌مدت نارضايتي‌هايي را به‌دنبال داشته باشد ولي يك خير ماندگار براي اقتصاد ايران خواهد بود. از ديگر شاهكارهاي اقتصادي دولت روحاني، تلاش مضاعف براي افزودن شفافيت در اقتصاد ايران و رها‌شدن از درهم تنيدگي‌هاي مفسده‌انگيز است.

اين عملكرد به مذاق بسياري از بلوك‌هاي قدرت خوش نيامده و چون به‌صورت علني قادر به مقابله با دولت در اين حوزه نيستند با فريبكاري پوپوليستي سعي مي‌كنند كينه‌هاي خويش را از اين منظر در ساير زمينه‌هاي حساسيت‌برانگيز عمومي جبران كنند. هرچند بحث شفافيت در اقتصاد ايران و رها‌شدن از پيچيدگي‌هاي چندين لايه دولتي و شبه‌دولتي، امري فرسايشي و زمانبر است ولي همت دولت روحاني در گشودن اين فصل براي اقتصاد ايران بدون ترديد ستايش برانگيز است.

نقدهاي وارد به دولت

نمونه‌ها و مصاديق بسياري وجود دارند كه مي‌توان با استناد بر آن‌ها نشان داد كه بسياري از جوسازي‌هاي اقتصادي عليه روحاني چندان منصفانه نيست؛ هرچند به همان ميزان نيز مي‌توان به روحاني نقد داشت و مطالبه‌گري را از او افزايش داد ولي مساله مهم اين است كه در اين جو مه‌آلودي كه در فضاي سياسي ايران حاكم است مردم بايد به‌شدت محتاط باشند و در تله‌هاي پوپوليستي كه براي‌شان كار گذاشته شده است اسير نشوند.

توهم سناريوي از پيش تعيين‌شده

انتظار تحليل درست و جامع به‌ويژه موشكافي جزييات پنهان در سطح عمومي جامعه چندان واقع‌بينانه نيست، پس بايد با استعانت از مه‌شكن‌هاي قابل اعتماد جامعه از جمله تحليلگران بي‌طرف و همچنين سياسيون خوشنام، از اين پيچ خطرناك عبور كرده و مسئولانه از خارج‌شدن قطار دموكراسي‌خواهي ايران از ريل جلوگيري كنيم. تصور اينكه همه اتفاقات سياسي ايران از پيش تعيين و ديكته‌شده به‌طور حتم يك وهم باطل است. سياست ورزي، وابسته به اتفاقات و پيامدهاي روزانه است و هر تصميم و اراده عمومي مردم مي‌تواند مانع تعبير خواب اصحاب قدرتي باشد كه بر‌خلاف اراده عموم مردم حركت مي‌كنند.

از طرفي اعتماد به‌نفس كاذب و تلقي احاطه فردي به تمامي ابعاد سياسي مسائل مي‌تواند مردم را به بيراهه ببرد، پس حال‌كه ساختارهاي حزبي در ايران چندان جاافتاده نيست، بايد به افراد و ائتلاف‌هاي مردمي‌تر و قابل‌اعتمادتر اتكا كرده و از خودرايي و تجاهل فاصله گرفت. تنها در اين‌صورت است كه مي‌توان به روندهاي دموكراسي‌خواهانه در ايران اميدوار بود و آينده‌اي روشن و پويا را متصور شد.