اخلالي در مقابله با تروريسم رخ نمي‌دهد

وقايع‌اتفاقيه: حمله موشکي آمريکا به پايگاه هوايي «الشعيرات» در هفتم آوريل سال ۲۰۱۷ (۱۸ فروردين ۱۳۹۶)، به‌عنوان اولين حمله موشکي آمريکا به مواضع ارتش بشار اسد، به مهم‌ترين سوژه رسانه‌ها و تحليلگران سياسي بدل شده است. در‌اين‌ميان، بيش از هر موضوع ديگري واکنش‌هاي روسيه و ايران در مقابل اين اقدام دولت ترامپ مورد توجه قرار گرفته و بحث تقابل ميان مسکو با واشنگتن بيش از ديگر جوانب بحران جديد، توجهات را به خود جلب کرده است.

در يکي از مهم‌ترين واکنش‌ها، حسن روحاني، رئيس‌جمهوري کشورمان، ضمن محکوم ‌کردن شديد حمله اخير آمريکا به يک پايگاه هوايي در سوريه، خواستار تشکيل کميته حقيقت‌ياب در‌اين‌زمينه شده و پوتين، رئيس‌جمهوري روسيه، اين اقدام دولت آمريکا را زمينه‌ساز بروز اختلاف ميان دو کشور قلمداد مي‌کند. با تمامي اين تفاسير، اکنون اين مسئله بسيار جدي است که حمله آمريکا به پايگاه هوايي «الشعيرات» از يک سو، چه تأثيري را بر مناسبات واشنگتن و مسکو بر جاي خواهد گذاشت و از‌سوي‌ديگر، مناسبات و اتحاد ميان تهران و مسکو در چه مسير قرار خواهد گرفت.

همگرايي تهران و مسکو در محکوم‌کردن حمله موشکي آمريکا به پايگاه «الشعيرات»

متعاقب حمله آمريکا به «الشعيرات»، ميان مقامات ايران و روسيه نوعي اتحادنظر در ارتباط با محکوميت و غير‌قانوني‌خواندن اين اقدام به وجود آمده است. در همين زمينه، محمدجواد ظريف، وزير امورخارجه کشورمان در ديدار با معاون نخست‌وزير مجارستان اظهار کرد: دو حادثه مهم اتفاق افتاد که يکي قرباني‌شدن تعدادي از مردم سوريه بر اثر استفاده از سلاح‌هاي شيميايي است که براي ما بسيار دردناک بود و آن را هميشه محکوم مي‌دانيم و حادثه دوم، حمله موشکي آمريکا به سوريه بود که برخلاف موازين حقوق بين‌الملل و يک بدعت خطرناک است. وزير امورخارجه کشورمان تصريح کرد: سوريه پيش‌تر توسط سازمان منع سلاح شيميايي خلع سلاح شده بود اما تروريست‌ها را خلع سلاح نکردند. سوري‌ها هيچگاه گاز سارين نداشتند اما تروريست داشتند.

از‌طرفي دولت سوريه در شرايطي نبود که نيازمند استفاده از سلاح شيمیايي باشد. نه نياز سياسي و نه نياز نظامي داشتند و نه عقل حکم مي‌کرد و نه اساسا داراي سلاح شيميايي هستند. در ماه‌هاي گذشته ارتش سوريه وضع خوبي داشت و معارضان در استيصال بودند اما اقدام آمريکا، علاوه بر اينکه خلاف حقوق بين‌الملل است، خطاي بزرگ‌تري داشت و آن اينکه بدون تحقيق انجام شد و اين بعدها موجب سوءاستفاده تروريست خواهد شد تا هر وقت در موضع ضعف قرار گرفتند، دست به چنين اقداماتي بزنند و پاي ديگران را به منازعات باز کنند. اگر تروريست‌ها احساس کنند با يک اتهام، آمريکا وارد عمل مي‌شود، باز هم فجايع خود را تکرار مي‌کنند.

ضرورت تشکيل کميته مستقل تحقيق براي روشن‌شدن حادثه مشکوک شيميايي
علاوه بر ظريف، علي شمخاني، دبير شوراي‌عالي امنيت ملي با پاتروشف، همتاي روس خود در مورد بحران سوريه و تجاوز موشکي ايالات‌متحده آمريکا به خاک سوريه به صورت تلفني گفت‌وگو کرد و بر ادامه همکاري راهبردي تهران، مسکو و دمشق تأکيد کرد.

علي شمخاني، نماينده مقام معظم رهبري و دبير شوراي‌عالي امنيت ملي ايران با اشاره به ضرورت تشکيل کميته مستقل تحقيق بين‌المللي به منظور روشن‌کردن ابعاد حادثه مشکوک شيميايي در ادلب خاطرنشان کرد: باتوجه به جمع‌آوري و انهدام سلاح‌هاي شيميايي سوريه که در سال‌هاي گذشته و با ابتکار فدراسيون روسيه و تحت نظارت سازمان ملل صورت پذيرفت، به‌طور قطع، اين اقدام از سوي طرف ثالث و به منظور ايجاد بهانه براي حمله نظامي به سوريه صورت گرفته است. شمخاني با تأکيد بر اثرات ناامن‌کننده اقدام‌هاي تجاوزکارانه و غير‌قانوني آمريکا در منطقه اظهار کرد: اقداماتي از اين دست، ضمن تقويت روحيه عناصر تروريست، موجب اخلال در روند مقابله با تروريسم که با همکاري دولت‌هاي روسيه، سوريه و ايران و با نظارت سازمان ملل دنبال مي‌شود، خواهد شد.

سرکوب قاطعانه جريان تروريسم ادامه مي‌يابد

او با اشاره به دستاوردهاي خيره‌کننده ميداني و سياسي ناشي از آزادسازي حلب و تضعيف و اضمحلال توان نظامي و ظرفيت‌هاي انساني و روحي تروريست‌ها و کشورهاي حامي آنها افزود: مسير مقابله و سرکوب قاطعانه جريان تروريسم با تداوم همکاري راهبردي ايران، سوريه، روسيه و جبهه مقاومت ادامه خواهد يافت. نيکلاي پاتروشف، دبير شوراي امنيت ملي روسيه نيز در اين گفت‌وگو با محکوم‌کردن حمله نظامي آمريکا به سوريه که تخلف بارز از قوانين بين‌المللي است، اظهار داشت: اقدام آمريکا، تجاوز آشکار به يک کشور مستقل و برخلاف مواضع اعلامي دستگاه حکومتي آمريکا، کمک به تروريست‌هاست.

آمريکا، عامل ايجاد اختلال در روند حل بحران سوريه

وي با بيان سابقه اتهام‌هاي نادرست گذشته آمريکا به عراق و ادعاي وجود سلاح‌هاي کشتار جمعي در اين کشور، فضاسازي‌هاي سياسي اخير را نيز اقدامي در مسير ايجاد اختلال در روند حل بحران سوريه و افزايش فشارها بر دولت قانوني بشار اسد دانست. همچنين سفير و نماينده دائم جمهوري‌اسلامي ايران در سازمان ملل متحد، حمله موشکي آمريکا به يک پايگاه هوايي در سوريه را به‌شدت محکوم کرد. غلامعلي خوشرو در جلسه مجمع عمومي سازمان ملل که با موضوع آوارگان در منطقه مديترانه، به‌ويژه پناهجويان سوري برگزار شد، با غيرمسئولانه و خطرناک خواندن تجاوز آمريکا، آن را باعث تقويت تروريست‌ها و آوارگي تعداد بيشتري از مردم سوريه دانست.

سفير کشورمان، همچنين اين اقدام را نقض فاحش اصول منشور سازمان ملل متحد و قواعد آمره و بنيادين حقوق بين‌الملل دانست که باعث تضعيف ابتکارات چندجانبه براي پايان‌دادن به تروريسم و افراطي‌گري در سوريه، به‌ويژه اقدامات جاري در سازمان ملل متحد مي‌شود. خوشرو افزود: ايران خود بزرگ‌ترين قرباني سلاح‌هاي شيميايي در تاريخ معاصر است و استفاده از اين سلاح‌ها را فارغ از مرتکبان و قربانيان آن، به شدت محکوم مي‌کند. وي در ادامه گفت: ايران حملات موشکي آمريکا به پايگاه هوايي سوريه را که به بهانه دروغين استفاده دولت سوريه از سلاح‌هاي شيميايي صورت گرفته است، قويا محکوم مي‌کند. توسل به بهانه‌هاي واهي و تجاوز به يک کشور عضو سازمان ملل، اقدامي خطرناک، مخرب و نقض اصول حقوق بين‌الملل است و باعث وخيم‌تر شدن شرايط در سوريه و کل منطقه خواهد شد. خوشرو به حضور چندين ميليون آواره از افغانستان و عراق از دهه‌هاي گذشته در ايران اشاره کرد و گفت: جمهوري‌اسلامي ايران بدون برخورداري از حمايت و مساعدت جامعه بين‌المللي، از اين گروه‌ها ميزباني کرده است.

ايران و روسيه در کنار محور مقاومت مي‌ايستند

سفير پيشين ايران در سوريه، با اشاره به حمله نظامي بامداد روز جمعه آمريکايي‌ها به پايگاه هوايي «الشعيرات» در سوريه اظهار کرد: آمريکايي‌ها ابزار نظامي و سياسي کافي‌ای در اختيار ندارند تا بتوانند حملات نظامي خود به سوريه را ادامه دهند و به نظر مي‌رسد که اين حملات به‌صورت محدود خواهد بود. محمدرضا رئوف‌شيباني به ايسنا گفت: معتقدم که در شرايط فعلي عمليات نظامي آمريکايي‌ها در سوريه محدود خواهد بود و بيش از اين ادامه پيدا نخواهد کرد زيرا آمريکايي‌ها ظرفيت و زمينه‌هاي لازم براي ورود جدي به اين بحران را ندارند.

اين کارشناس مسائل غرب آسيا خاطرنشان کرد: آمريکايي‌ها در ۶ سال گذشته به‌دليل اشتباهاتي که در ارتباط با بحران سوريه داشته‌اند، فرصت‌هاي زيادي را از دست داده‌اند و همچنان از استراتژي مناسب، روشن و واضحي براي ورود جدي به صحنه بحران سوريه برخوردار نيستند.

شيباني با بيان اينکه آمريکايي‌ها براي حضور جدي‌تر در بحران سوريه به دو ابزار نظامي و سياسي احتياج دارند، ادامه داد: در چارچوب ابزار نظامي آمريکايي‌ها باید نيروهايي را به داخل خاک سوريه اعزام کنند که در صحنه جنگ زميني حضور داشته باشند و درحال‌حاضر از چنين امکاني برخوردار نيستند. از نظر ابزار سياسي نيز آمريکا درحال‌حاضر برنامه‌اي ندارد که بتواند همه‌جانبه بحران سوريه را تحت پوشش خود قرار دهد و از ديگر سو فاقد آلترناتيو لازم در ارتباط با هرگونه تغيير احتمالي در آينده سوريه و دولت آن است.

اين تحليلگر مسائل سوريه با اشاره به اينکه ايران و روسيه و محور مقاومت در کنار دولت سوريه از نيروهاي تأثيرگذار در حل بحران سوريه هستند، در بخشي ديگر از صحبت‌هاي خود گفت: در صحنه سوريه علاوه بر اينکه شاهد رقابت داخلي بين نيروهاي داخلي در اين کشور هستيم، رقابتي بين‌المللي و منطقه‌اي نيز در جريان بوده که نمونه واضح آن رقابت آمريکا و روسيه است.همچنین سرلشکر باقری و ژنرال گراسیموف، رؤسای ستاد کل نیروهای مسلح ایران و روسیه نیز درخصوص حمله موشکی آمریکا به سوریه به صورت تلفنی با هم گفت‌وگو کردند.