میزان بدهی دولت یازدهم چقدر است؟

تابناک: بدهی های دولت در روزها و ماههای پایانی دولت یازدهم، محل مناقشه دولت و منتقدان شده است و منتقدان دولت معتقدند رئیس جمهور فعلی در حالی دولت قبل را بدهکارترین دولت می خواند که خود هم اکنون گرفتار همین ماجرا شده است.

یکی از معضلاتی که گریبان گیر اقتصاد ایران شده است موضوع بدهی ها و مطالبات دولتی است. طبق آخرین گزارش وزارت امور اقتصاد و دارایی پیرامون بدهی های دولتی، رقم بدهی های دولتی کشور تا پایان دی ماه ۱۳۹۵، ۷۰۰ هزار میلیارد تومان عنوان شد که این رقم شامل بدهی های دولت، بدهی های شرکت های دولتی و بدهی دولت به شرکت های دولتی بود. اعلام این رقم باعث شد تا یکی از خبرگزاری ها با استناد به آن و مقایسه این میزان بدهی با دولت قبلی، دولت یازدهم را به عنوان بدهکارترین دولت لقب دهد.

لقبی که دولت یازدهم به دولت گذشته داده بود. رئیس جمهور در گزارش ۱۰۰ روزه عملکرد خود در ۶ آذر ۹۲ گفته بود که: "کشور از لحاظ درآمدهای ارزی حدود ۷۵۰ میلیارد دلار درآمد داشته در طول ۸ سال، دولتی که پولدارترین دولت بوده ولی متأسفانه بدهکارترین دولت بود، یعنی دولتی که به ما به ارث رسید".

همچنین ایشان در گفتگوی تلویزیونی خود به رقمی در خصوص بدهی های دولتی نیز اشاره نمود: "بدهی دولت به سیستم بانکی در روزی که ما دولت را در مرداد ماه تحویل گرفتیم، بیش از ۷۴ هزار میلیارد تومان بوده است. بدهی دولت به صندوق تأمین اجتماعی و صندوق بازنشستگی ۶۰ هزار میلیارد تومان بوده است. آمار و ارقامی که بخش ‌های مختلف دولت به من دادند، بدهی دولت به پیمانکاران و بخش ‌های مختلف و بخش خصوصی، حدود ۵۵ هزار میلیارد تومان است، یعنی شما همین ۳ رقم را کنار هم قرار دهید، ۷۴ هزار، ۶۰ هزار و ۵۵ هزار میلیارد تومان که ارقام دیگری هم هست، بدهی صندوق‌ های بازنشستگی نیروهای مسلح، رقم‌ های عجیب و غریبی گزارش دادند که خودشان بعداً برای مردم توضیح می ‌دهند، رقم خیلی بالاتر از ۲۰۰ هزار میلیارد تومان است".

هر چند رئیس جمهور در این مصاحبه اعلام نموده است که علاوه بر ارقام بدهی هایی که اعلام نموده است، ارقام دیگری هم وجود دارد اما باید اذعان نمود که اختلاف رقم اعلام شده تا رقم ۷۰۰ هزار میلیارد تومان بسیار زیاد است.

البته وزارت امور اقتصاد و دارایی در جواب این خبرگزاری بیانیه ای نیز صادر نموده و اقدام به شفاف سازی این رقم کرده است. در بیانیه این وزارتخانه آمده است: آنچه به استناد اسناد و شواهد می توان قاطعانه گفت این است که تا پیش از روی کار آمدن دولت یازدهم هیچ برآورد و اطلاعات دقیقی از میزان بدهی های دولت وجود نداشت و برای اولین بار در نظام اقتصادی کشور برای شفاف سازی وضعیت بدهی ها و دارایی های دولت به عنوان یکی از پیش شرط های اصلی برنامه ریزی در کشور، در این دولت، موضوع موصوف در دستور کار قرار گرفت. عمده بدهی هایی که تاکنون احصا شده مربوط به دولت های پیشین بوده است؛ به گونه ای که در اولین گزارش منتشر شده مربوط به سال ۱۳۹۳ که احصای بدهی های دولت تا پیش از آغاز دولت یازدهم - بر اساس اسنادی که تا آن تاریخ به دست آمد - بود، عدد ۳۸۰ هزار میلیارد تومان (سه بیلیارد و ۸۰۰ هزار میلیارد ریال) ثبت شد.

بدهی مورد اشاره توسط خبرگزاری منتقد (۷۰۰ هزار میلیارد تومان) فقط مربوط به عملکرد دولت یازدهم نیست؛ بلکه ترکیبی از بدهی های دولت های پیشین و دولت یازدهم به همراه سود ناشی از این بدهی هاست که سالیانه به میزان آن اضافه می شود که امری طبیعی است.

وزارت اقتصاد و امور دارایی همچنین در این بیانیه عنوان نموده است که بدهی ۷۰۰ هزار میلیارد تومانی فقط برای دولت به معنای وزارتخانه ها و موسسات دولتی نبوده و مربوط به مجموع مبالغ بدهی دولت و شرکت های دولتی بر اساس آخرین اطلاعات جمع آوری شده از طریق سامانه جدید مدیریت اطلاعات بدهی ها و مطالبات دولت تا آخر آذرماه ۱۳۹۵ است که البته با حذف مبالغ فیمابین دولت و شرکت های دولتی، مبلغ بدهی ها کمی بیش از ۵۰۰ هزار میلیارد تومان (پنج بیلیارد ریال) خواهد بود.

بر همین اساس، آمار بدهی دولت ۲۶۰ هزار میلیارد تومان (۲ بیلیارد و ۶۰۰ هزار میلیارد ریال) و مابقی آن ۲۴۰ هزار میلیارد تومان (۲ بیلیارد و ۴۰۰ هزار میلیارد ریال) به بدهی شرکت های دولتی مربوط می شود که کمی کمتر از مبلغ کل بدهی دولت است.