چند نکته درباره نامه رئیسی به صدا و سیما

علی شکوهی در روزنامه «اعتماد» نوشته است: دیروز جناب رئیسی دو نامه برای دو نفر نوشت. نامه اول خطاب به رئیس صداوسیما و با این درخواست که صداوسیما خود را به رعایت عدالت تبلیغاتی ملزم بداند تا برگزاری انتخاباتی سالم و پرشور و رقابتی میسر شود. ایشان در این نامه نوشت: «متاسفانه برخلاف روال معمول، اکنون برنامه‌های جاری رئیس‌جمهور محترم که یکی از کاندیداهای انتخابات ریاست‌جمهوری هستند، به طور پی‌درپی و پرحجم در صداوسیما پوشش زنده و خبری پیدا می‌کند. از آنجا که بسیاری از برنامه‌های مزبور، جزو شئون انحصاری رئیس دولت نبوده و انجام آنها متوقف به حضور ایشان نیست، از صداوسیما انتظار می‌رود با عنایت به اهداف و ماموریت‌های قانونی خود از هرگونه اقدامی که با ایجاد شائبه تبلیغ جانبدارانه به نفع یک فرد یا جریان خاص، فرآیند داوری درست و آگاهانه مردم شریف را مخدوش سازد، جدا پرهیز کند».

نامه دوم جناب رئیسی هم خطاب به دکتر حسن روحانی است و در آن یک موعظه اخلاقی مطرح شده است: «بنده و جنابعالی پیش از آنکه حقوقدان باشیم، هر دو مفتخر به کسوت روحانیت هستیم و این انتساب، ما را به رعایت امور اخلاقی بیش از دیگران ملزم و موظف می‌کند. اگر در صحنه انتخابات ریاست‌جمهوری، رقابت برای خدمت به مردم است و همین مایه مباهات ماست، حیف است که به شائبه نمایش‌های تبلیغاتی که داوری دیگران را درباره ما مخدوش می‌کند، آلوده شود».

شخصا خوشحالم که آقای رئیسی هم به فکر اجرای قانون است و هم نگران اخلاق و این هر دو از نیازهای اساسی جامعه امروز ما محسوب می‌شود اما به گمانم سخنان ایشان جای حاشیه‌نویسی هم دارد.

١- آقای رئیسی می‌گوید از صداوسیما انتظار می‌رود که مطابق «اهداف و ماموریت‌های قانونی خود» عمل کند. مطابق قانون، صداوسیما در هنگام شروع رسمی تبلیغات انتخاباتی نامزدها باید از انتشار اخبار و مطالب و فیلم و عکس نامزدها به شکل نابرابر خودداری کند و برای همه نامزدها شرایط تبلیغاتی مساوی پدید آورد. با توجه به اینکه هنوز زمان تبلیغات رسمی شروع نشده، طرح این سخن وجهی ندارد.

٢- رئیس‌جمهوری یک مقام رسمی و در حال انجام وظایف قانونی خویش است و طبیعی است که صداوسیمای رسمی کشور اخبار و گزارش این فعالیت‌ها را منتشر کند مگر اینکه در ایام تبلیغات رسمی برای انتخابات ریاست‌جمهوری قرار گرفته باشیم. صداوسیما حق ندارد به بهانه برگزاری انتخابات ریاست‌جمهوری در آینده، فعالیت‌های عادی خودش را مختل کند.

٣- گفته می‌شود دکتر روحانی نامزد ریاست‌جمهوری است و طبعاً باید این نکته را در پوشش خبری رسانه ملی مد نظر قرار بدهند.

این سخن درستی است اما قانوناً از چه زمانی باید رئیس‌جمهوری مستقر را مشمول این سانسور خبری قرار داد؟ یک ماه قبل؟ شش ماه؟ یک سال؟ هر زمانی را انتخاب کنیم محل اشکال است چون زمان تبلیغات انتخاباتی مشخص است و تعمیم قوانین این مرحله به ایام قبل معنا ندارد.

٤- آیا واقعا صداوسیما نسبت به دولت جانبدارانه عمل می‌کند؟ این ادعا محل بحث است و ده‌ها نمونه و مدرک و برنامه را می‌توان نشان داد که از آن جز تخریب دولت و شخص دکتر روحانی چیزی درنمی‌آید. دولت شاکی است که در چهار سال گذشته صداوسیما علیه دولت عمل کرد و اکنون یک شبکه رسما در اختیار نهاد خاصی است که علیه دولت و مشخصا دستاورد سیاست خارجی دولت و برجام کار و تلاش می‌کند. اخبار و گزارش‌های مردمی صداوسیما به انکار دستاوردهای دولت می‌پردازد و سخنان رئیس‌جمهوری در بسیاری مواقع منتشر نمی‌شود. درباره دستاوردهای دولت در حوزه‌های مختلف برنامه تولید نمی‌شود و سهم منتقدان در مناظره‌ها و میزگردها بیش از طرفداران و مسئولان دولتی است. بر این فهرست می‌توان موارد فراوانی را افزود.

٥- بسیاری بر این باورند که صداوسیما نسبت به آقای رئیسی بسیار جانبدارانه برخورد کرده است. شواهد و قرائن این امر هم زیاد است. از وقتی مسأله شرکت ایشان در انتخابات جدی شد، صداوسیما به یاد نمازجماعت آقای رئیسی افتاد و در شبکه‌های مختلف نمازجماعت ایشان را پخش می‌کند. در ایام تعطیلات نوروز و در تشریح خدمات آستان قدس به زائران، رئیسی در دست‌کم سه گفت‌وگوی شبه‌تبلیغاتی در صداوسیما شرکت داده شد در حالی که این کار را مسئولان دیگر آستان قدس هم می‌توانستند انجام بدهند. هنگام ثبت‌نام ایشان در وزارت کشور هم به صورت زنده خبر آن منتشر شد و هم به بخشی از مصاحبه وی پوشش داده شد. همه اینها می‌تواند دلیل بر این واقعیت باشد که اگر صداوسیما بخواهد به عدالت تبلیغاتی پایبند نباشد، حتما به سمت ایشان غش می‌کند و نه دکتر روحانی.

٦- استفاده از بیت‌‌المال برای کار تبلیغاتی خلاف است و این را نباید فقط در حوزه صداوسیما جست‌وجو کرد. آیا نمی‌توان پرسید چرا آقای رئیسی به مسئولان نهادهای دیگر نامه ننوشت و از آنان نخواست که از بودجه عمومی برای تبلیغ ایشان استفاده نکنند؟ اکنون ده‌ها خبرگزاری و سایت و کانال خبری به نفع رئیسی در حال فعالیت هستند و همه آنان هم از بودجه عمومی برخوردارند. نباید پرسید چرا ایشان به این موضوع حساس نیستند؟ حتی نباید پرسید که بسیاری از فعالیت‌های ایشان در ارتباط با آستان قدس رضوی این روزها جنبه تبلیغاتی دارد و چرا از انجام آن خودداری نمی‌کنند؟

٧- نکته آخر اینکه نامزدهای انتخاباتی فقط آقایان روحانی و رئیسی نیستند. صداوسیما هر اقدامی برای مطرح کردن آقای رئیسی پیش از زمان رسمی تبلیغات انتخاباتی انجام دهد ظلم به نامزدهای دیگری است که به این رسانه راه ندارند. ایشان چرا به این واقعیت اعتراض نمی‌کند؟