تجمیع قدرت مطلق در دست خانواده ملک سلمان

روزنامه ایران: حدود دو سال و سه ماه از مرگ ملک عبدالله و جانشینی ملک سلمان به‌عنوان پادشاه عربستان سعودی می‌گذرد و در این مدت ملک سلمان برای انتقال قدرت از فرزندان برادر فقیدش به فرزندان خود از هیچ کوششی فروگذار نکرده است.

او در تازه‌ترین اقدام خود، با صدور فرمان‌های حکومتی؛ چهارمین دور از عزل و نصب‌های گسترده در خاندان سلطنتی را انجام داد و ضمن اینکه خالد بن سلمان پسر خود را به‌عنوان سفیر ریاض در امریکا منصوب کرد، از راه‌اندازی یک شورای امنیت ملی زیر نظر دفتر سلطنتی و ایجاد پستی تحت عنوان مشاور امنیت ملی که با پست وزارت کشور موازی است نیز خبر داد. در حال حاضر محمد بن نایف، ولیعهد عربستان و پسر ملک عبدالله فقید وزیر کشور عربستان است که به عقیده بسیاری از تحلیلگران، در صورت تأسیس شورای امنیت ملی، عملاً وزارت کشور به یک وزارتخانه به حاشیه رانده شده و بدون کارکرد تبدیل می‌شود.

به گزارش شبکه خبری اسکای نیوز عربی، با نگاهی به انتصاب‌های گذشته ملک سلمان نیز می‌توان نیت او برای قبضه کردن و منحصر کردن قدرت به خانواده‌اش را آشکارا مشاهده کرد زیرا او در ماه‌های نخستین رسیدن به پادشاهی، پست حساس وزارت دفاع را به پسر جوان و کم تجربه خود محمد بن سلمان داد و در حال حاضر نیز محمد بن سلمان به یکی از چهره‌های بانفوذ دفتر سلطنتی تبدیل شده و گفته می‌شود ملک سلمان در اتخاذ بسیاری از تصمیم‌های مهم با او مشورت می‌کند.

همچنین اگرچه پادشاه عربستان روز شنبه محمد بن صالح الغفیلی را به‌عنوان مشاور امنیت ملی (سازمانی که برای نخستین بار در عربستان راه‌اندازی می‌شود) معرفی کرد، اما گفته می‌شود محمد بن سلمان نقش چشمگیری در این شورا خواهد داشت. این در حالی است که وزیر دفاع جوان عربستان گرایش‌های جنگ طلبانه بالایی دارد و به محض در دست گرفتن سکان وزارت دفاع به یمن حمله کرد و اکنون بیش از دو سال است که عربستان در باتلاق یمن گرفتار شده است.

در فرمان سلطنتی روز شنبه ملک سلمان خالد بن سلمان یکی دیگر از پسرهای پادشاه سعودی به‌عنوان سفیر ریاض در امریکا منصوب شد که با توجه به روی کار آمدن دونالد ترامپ در امریکا و گرم‌تر شدن روابط عربستان - امریکا به نظر می‌رسد، ملک سلمان قصد داشته فرد قابل اعتماد و در واقع چشم و گوش خود را به واشنگتن بفرستد که خللی به روابطش با کاخ سفید وارد نشود. نکته دیگری که در این انتصاب حائز اهمیت است این است که خالد بن سلمان جانشین شاهزاده عبدالله بن فیصل بن ترکی، سفیر سابق ریاض در واشنگتن شده است و از آنجا که محمد بن سلمان، وزیر دفاع عربستان رابطه خوبی با فیصل بن ترکی نداشت، احتمال اینکه این تصمیم پادشاه عربستان نیز تحت تأثیر محمد بن سلمان گرفته شده باشد، بعید نیست.

علاوه بر عزل و نصب سفیر ریاض در واشنگتن، ملک سلمان روز شنبه عبدالعزیز بن سلمان بن عبدالعزیز، دیگر پسر خود را به‌عنوان وزیر انرژی و صنعت و معدن و امیر منطقه حائل تعیین کرد. عادل الطریفی، وزیر فرهنگ و اطلاع‌رسانی را برکنار کرد و عواد بن صالح العواد، سفیر پیشین عربستان سعودی در آلمان را به این سمت برگزید. خالد العرج، وزیر خدمات شهری را برکنار و عصام بن سعید را جایگزین وی کرد. او ابراهیم العمر را نیز به ریاست اداره کل سرمایه‌گذاری منصوب کرد. حسام بن سعود نیز به‌عنوان امیر منطقه الباحه تعیین شد.

سعود بن عبدالمحسن بن عبد العزیز نیز به‌عنوان مشاور ویژه پادشاه تعیین شد. در احکامی دیگر سرلشکر احمد بن حسن العسیری، سخنگوی ائتلاف عربی علیه یمن، معاون رئیس اطلاعات عربستان شد. او جانشین یوسف الادریسی، نایب رئیس سازمان اطلاعات کل شد که بازنشسته شده است. فهد بن ترکی بن عبد العزیز هم فرمانده نیروی زمینی عربستان شد و محمد بن عامر السواحه، وزیر ارتباطات، احمد الحقبانی مدیر کل گمرک و فیصل بن فرحان بن عبدالله الفیصل مشاور پادشاه در وزارت خارجه عربستان تعیین شدند.

پرداخت پاداش و اضافه کاری با طعم باج دهی

از سرگیری مزایا، پاداش‌ها و اضافه کاری‌های کارمندان دولت و ارتش عربستان که در راستای سیاست‌های ریاضتی این کشور از ماه سپتامبر ۲۰۱۶ متوقف شده بود نیز از دیگر تصمیمات جنجال برانگیز روز شنبه پادشاه سعودی بود. در این راستا پادشاه دستور پرداخت دو ماه حقوق و پاداش به نیروهای عملیات «طوفان قاطع» و عملیات «بازگشت امید» یعنی شرکت‌کنندگان در جنگ یمن را داد. این دومین بار است که طی شش ماه گذشته به این نظامیان پاداش داده می‌شود و از آنجا که جنگ یمن به یک جنگ فرسایشی تبدیل شده و در ماه‌های اخیر تعداد کشته‌های ارتش سعودی در این جنگ افزایش یافته است، به نظر می‌رسد پادشاه عربستان از ترفند پاداش‌ها برای آرام کردن و دلگرم کردن ارتشیان خسته از جنگ استفاده کرده است.

مخالفان در عربستان معتقدند نوعی نارضایتی بین افسران و سربازان شرکت‌کننده در جنگ یمن نسبت به طولانی شدن آن، نبود هیچ امیدی به آینده جنگ و افزایش تعداد کشته‌ها وجود دارد. در داخل عربستان هم در سال‌های اخیر به خاطر پایین آمدن قیمت جهانی نفت وضعیت اقتصادی مطلوب نیست و نارضایتی‌های عمومی از طرح‌های ریاضتی، گرانی، گسترش دایره فساد، افزایش مالیات‌ها و عدم ارائه یارانه به کالاهای اصلی بالاست. اکنون پادشاه سعودی می‌کوشد با احیای مزایای مالی به کارمندان دولت که دوسوم جمعیت شاغل عربستان را تشکیل می‌دهند، این نارضایتی را کم کند.

بهبود اقتصاد عربستان از ادعا تا واقعیت

محمد بن سلمان، وزیر دفاع عربستان نیز بتازگی در مصاحبه با واشنگتن پست مدعی شد: عربستان با جدیت به سمت اصلاحات اقتصادی، اجتماعی و رفاهی پیش می‌رود و شرط اصلی برای اصلاح تمایل مردم به تغییر است.