ادعای تولید برق از زباله چقدر صحت دارد؟

خبرگزاری ایسنا: در اولین مناظره انتخابات ریاست جمهوری یکی از نمایندگان ادعایی را مبنی بر تولید برق از زباله مطرح کرد که این مساله با واکنش‌های متفاوتی روبرو شد. برخی مسوولان و کارشناسان این ادعا را به نقد کشیدند و برخی دیگر مهر سکوت به آن زدند.

نخستین مناظره انتخابات ریاست جمهوری جمعه هشتم اردیبهشت ماه با محوریت مسائل اجتماعی و فرهنگی برگزار شد. در جریان این مناظره یکی از نامزدها در پاسخ به اظهارات نامزد دیگر در خصوص ناکامی برای اجرای طرح تفکیک زباله به رغم گذشت ۱۲ سال گفت: "یکی از توفیقات این دوره مدیریت شهری پایتخت، تولید برق از زباله بوده است. "

ماجرای تولید برق از زباله ها به شهر تهران محدود نمی‌شود، اما موضوع این است که بسیاری از تحلیلگران و حتی اعضای شورای اسلامی شهر تهران می گویند به علت مقرون به صرفه نبودن این طرح، تا کنون گزارش مستندی برای این کار ارائه نشده است. مساله قابل توجه این است که علی‌رغم پیگیری‌های ایسنا از وزارت نیرو برای مشخص شدن میزان آمار و ارقام تولید برق از زباله هیچ پاسخی بدست نیامد، چراکه وزیر نیرو ترجیح داد پاسخی ندهد و معاون وزیر نیرو در دولت تدبیر و امید نیز در این خصوص صراحتا گفت که ترجیح می‌دهد در خصوص این مساله سیاسی حرفی نزد و پاسخ به این مورد را به بعد از انتخابات موکول کرد.

البته پیگیری‌ها به همین‌جا خلاصه نشد، اما شرکت‌های زیر مجموعه وزارت نیرو همچون توانیر و توزیع برق نیز صلاح را این دانستند که مسوولیت صحبت در این باره را به شرکت تازه تاسیس ساتبا (سازمان انرزژی‌های تجدیدپذیر و بهره‌وری انرژی برق) واگذار کنند و حرفی در این مورد به میان نیاورند. شرکت ساتبا نیز پس از پیگیری‌های فراوان ایسنا در نهایت تصمیم گرفت به اطلاعات محدود در سایت خود بسنده کند و بیش از این مساله را باز نکند واین در شرایطی است که از زمان اعلام این ادعا تا کنون بحث‌های متفاوتی در گروه‌های اجتماعی و حتی صحبت‌های عامیانه مردم مطرح شده است.

گرچه سکوت وزارت نیرویی‌ها در این رابطه حیرت آور است، اما مسوولان دیگر نسبت به این ادعا واکنش‌هایی را داشته‌اند؛ به‌طوری که معصومه ابتکار - رییس سازمان حفاظت محیط زیست - دراین باره در توئیتر خود نوشت: "‌در پسماند هم نکته آقای جهانگیری درست بود. تفکیک از مبدا در تهران پیش نرفته، زباله سوز فقط ٢٠٠تن را پردازش می‌کند یعنی فقط ۵درصد زباله تهران که ۷۰۰۰ تن است. "

تندگویان - سخنگوی فراکسیون اصلاح‌طلبان شورای شهر تهران - یکی دیگر از منتقدان به صحبت‌های این نامزد انتخابات صحبت‌های خود را اینگونه بیان کرد که "در جلسه علنی شورای شهر تهران باقرصاد - رییس سازمان پسماند - ادعا می‌کند که نمی‌توانیم از زباله برق تولید کنیم، چراکه وزارت نیرو برق تولیدی را به قیمت مناسب نمی‌خرد و هفته گذشته نیز در کانال معاونت برنامه‌ریزی، مسوولان امر باز هم ادعا کردند که چون دولت همکاری مناسبی ندارد، نمی‌توان برق تولید کرد، اما از سوی دیگر شاهد هستیم که در مناظره، یکی از نامزدها می‌گوید که از زباله برق تولید می‌کنیم و جای سوال است که بالاخره برق تولید می‌شود یا نه!؟ "

به‌گفته وی "اگر ادعای این نامزد انتخابات مبنی بر اینکه از زباله برق تولید می‌شود را بپذیریم، جای سوال است که چرا تا امروز رقم تولید انرژی برق اعلام نشده و اگر برق تولید می‌شود چرا تاکنون فروخته نشده است و در طی ۱۲ سال اخیر هیچ دستاورد و درآمدزایی نداشته‌ایم! "

تندگویان بر این باور است که "اگر از زباله‌های شهر درآمد داریم، چرا ردیف بودجه ۱۴۰۰ میلیارد تومانی برای سازمان پسماند قرار داده شده؟ به نظر می‌رسد ادعاهای مطرح شده درست نیست و حتی در زمینه تفکیک زباله نیز هیچ اقدام جدی صورت نگرفته و می‌توان آن را در زندگی دید، به گونه‌ای که به عنوان یک شهروند هیچ‌کداممان تفکیک زباله ندیده‌ایم و می‌بینیم که همه مخازن، زباله‌ها را در هم می‌ریزند و این در حالی است که که طی این ۱۲ سال هیچ گونه فرهنگ سازی و آموزش در زمینه تفکیک زباله‌ها انجام نشده و البته چند ماهی است که پایگاه‌هایی برای تهویه زباله خشک در نقاط مختلف شهر ایجاد شده است؛ اما کجای دنیا شهروند موظف است زباله خشک خود را تحویل بدهد و نقش شهرداری در این زمینه کجاست؟ "

این صحبت‌ها در حالی است که طبق ادعای مسولان شهری حدود ۹۵ درصد زباله‌های تفکیک شده شهر تهران بازیافت می‌شود و ۵ درصد باقی، زباله‌هایی است که مردم به اشتباه تفکیک می‌کنند و قابل بازیافت نیستند. در همین راستا جعفری - مدیرعامل سازمان مدیریت پسماند - معتقد است که "روزانه نزدیک به ۱۱ هزار تن پسماند تر و خشک از سطح شهر تهران و شهرک‌های اطراف آن جمع‌آوری و برای پردازش به مجتمع پردازش و دفع آرادکوه منتقل می‌شود؛ بخشی از آن‌ها سوزانده شده و قسمتی هم به کمپوست تبدیل می‌شود. "

به‌گفته وی "میانگین تفکیک پسماند تر و خشک در پایتخت ۱۸.۶ درصد است؛ به طوری که در بعضی مناطق این میزان بالای ۲۴ درصد و در برخی دیگر نیز کمتر از ۱۸ درصد است. "

از سوی دیگر طبق اخبار موجود می‌توان در باره این ادعا گفت که از اردیبهشت ماه سال گذشته کارخانه تولید برق در شمال شرق تهران راه‌اندازی شد که طبق گفته های مسوولان، در همان زمان این کارخانه قادر به تولید ۲ مگاوات برق در هر ساعت بوده و می‌تواند برق ۳۰ هزار لامپ ۱۰۰ واتی را تامین کند که این معادل برق مصرفی ۵۰۰ خانوار است. البته گمانه‌زنی‌هایی مبنی بر متوقف شدن فعالیت این کارخانه وجود دارد.

از سوی دیگر ادعایی مبنی بر تولید برق در مرکز زباله کهریزک مطرح شده که تاجران - بنیانگذار سازمان بازیافت - نکاتی را در این خصوص مطرح کرد مبنی بر این که "این زباله سوز با ظرفیت ۲۰۰ تن در اواخر سال ۱۳۹۴ راه‌اندازی شد. اگر فرض بر این بگذاریم که دقیقا ۲۰۰ تن زباله در روز دریافت کند و اگر طرح هاضم بی هوازی در آبعلی که سال ۱۳۹۳ راه‌اندازی شد را نیز در نظر بگیریم ۳۰۰ تن زباله نیز از این قسمت دریافت و در مقابل برق تولید ‌کند می‌شود ۵۰۰ تن، اما این در شرایطی است که ۸۰۰۰ تن زباله در شهر تهران تولید می‌شود که مابقی تنها در یک جداسازی ساده باقی مانده است؛ لذا باید گفت که اگر این ۵۰۰ تن نیز منجر به تولید برق شود که جای شائبه وجود دارد مشکلات زیادی را در فرودگاه امام خمینی (ره) ایجاد کرده است. "

او حتی تاکید کرد که "به اعتقاد من غیر واقعی حرف زدن ارزش فریب مردم را ندارد. "

گرچه برای عملیاتی شدن این وعده کشور چین و سوئیس تمایل به سرمایه‌گذاری و همکاری در ایران را داشتند، اما اطلاعات دقیقی درباره میزان تولید و تحقق تفاهم نامه‌های امضا شده در این باره وجود ندارد و با توجه به اینکه این مساله ذهن مردم را مشغول کرده انتظار می‌رود که مسوولان اطلاعات دقیقی را در این باره منتشر کنند و صرف انتقاد و سکوت موضوع را مسکوت نگذارند.