بازی رسانه‌ای با قربانیان حادثه معدن آزادشهر

سیدکامران علمدهی در روزنامه ایران نوشت: حدود یک هفته از واقعه تلخ انفجار در «معدن یورت» استان گلستان می‌گذرد، اما در همین مدت شاهد بی‌‌اخلاقی‌‌ها و انتشار برخی اخبار کذب از سوی برخی رسانه‌‌ها بودیم که در آستانه برگزاری انتخابات، هر یک به نفع جناح یا دسته خود از این آب گل‌ آلود ماهی می‌گیرند.

اخبار کذب درخصوص تعداد کشته‌ شدگان، عمدی بودن انفجار و موارد مشابه، علاوه بر تشویش اذهان عمومی، مصیبت خانواده‌‌های معدنچیان را هم دوچندان می‌کند، اما گویی برای منتشرکنندگان اخبار، هیچ کدام از این مباحث، اهمیتی ندارد و آنها فقط در تلاش هستند تا در اسرع وقت، با افزایش تعداد جانباختگان از ۲۰ به۳۰، از ۳۰به ۴۰ و...، بر حجم بازدیدکنندگان و مخاطبان در رسانه متبوع‌شان بیفزایند.

کافی است نگاهی به اخبار هفته گذشته در رسانه‌‌های داخلی و حتی خارجی بیندازیم تا ببینیم که عمق یک فاجعه که با جان انسان‌ها عجین شده چقدر راحت دستمایه بازی و سوء‌استفاده برخی‌ها شده است که این موضوع بر اهمیت نظارت دستگاه های مربوطه برعملکرد رسانه‌ها را می‌طلبد.

... یک، دو، هشت، ده، بیست.... قرائت و خوانش آن به این صورت - کاملاً بی‌اهمیت و بدون ترتیب - تنها از زبان کودکی بر می‌آید که تازه به‌زبان افتاده...

ترتیب و اندازه آن هم هیچ اهمیتی برای او و مخاطبش ندارد و تنها طنازی آن کودک و شیرین زبانی‌اش، شنونده را مسرور می‌کند.اما همه آن بی‌اهمیتی‌‌ها، تنها محدود به همان زمان کودکی است و در دنیای واقعی بزرگ‌ترها، دیگر شنونده اعداد انتظار شنیدن هر عدد و رقمی را برای هر خبر و منظوری ندارد چرا که گوینده اعداد هم دیگر قرار نیست خوش ‌زبانی کند و اعدادی را بدون هیچ دلیلی بر زبان براند.از قیمت اجناس و کالاها تا آمار و ارقام مربوط به مسائل سیاسی و اجتماعی، هرکدام با ذکر عددی همراه می‌شود که اشتباه در ارائه هرکدام از آنها می‌تواند بسیاری از افراد جامعه‌ را نگران یا سردرگم کند.

وقتی هم همین اعداد بر شانه حوادث و رویدادها بنشیند، می‌تواند نگرانی را در جامعه تشدید کند.آمار جانباختگان در یک فاجعه طبیعی یا انسانی تنها یک عدد نیست که بتوان به سادگی آن را بالا و پایین کرد.چند روزی است که سانحه‌ای دردناک در معدن یورت استان گلستان، مردم کشور را عزادار کرد و انفجار در معدن یورت گلستان باعث شد تا بسیاری از خانواده ‌ها سوگوار عزیزانشان شوند.

در همین چند روزی که از این سانحه گذشت با اعداد و ارقامی درخصوص جانباختگان مواجه شدیم که در اغلب مواقع هیچ سنخیتی با واقعیت نداشت.فارغ از تأثیر منفی ارائه اعداد تحریف شده در اخبار، باید تبعات آن را هم در نظر گرفت. فضای انتخابات، فرهنگ جامعه، فضای مجازی و... در ارائه این اعداد بی‌تأثیر نیست و برخی تمایل دارند که ارائه چنین آمار و ارقامی را بر اساس خوانش کودکانه - بدون هیچ قید و شرطی - اعلام کنند ،غافل از اینکه به عواقب آن نمی‌اندیشند.

اعلام افزایش تعداد جانباختگان یک سانحه، تنها یک عدد نیست، مرز میان بودن و نبودن یک انسان است و فاصله‌ای میان ماندن و رفتن.شاید بیان اعدادی مثل بیست، سی ‌و پنج و چهل ‌و چهار در حالت معمول بی‌‌دغدغه صورت گیرد، اما وقتی پشت هر یک از این اعداد، جان انسانی نهفته است، بی‌سند و بی‌صداقت و تنها به سبب اهداف سیاسی یا افزایش مخاطبان رسانه‌‌ای، جان آدم‌ها را نگیریم.