روزگار سیاه چادر مشکی در ایران

قد س آنلاین : خانمهای ایرانی «الگانس»، «الماس» و «میتسوبیشی» را به خوبی می‌شناسند؛ این اسامی در حاشیه چادر مشکی شان حک شده است.

این پارچه ها تحفه کشورهایی مانند کره جنوبی، ژاپن، اندونزی، چین، امارات و هند هستند، آن هم برای زنان کشوری که بزرگ ترین مصرف کننده چادر مشکی در جهان است. فروشندگان معتقدند این نامها اصالت ندارند و در اغلب موارد توسط وارد کنندگان بر حاشیه پارچه های چادر مشکی حک شده، اما واقعیت حاکم بر صنعت نساجی کشور در بخش تولید پارچه چادر مشکلی به مراتب سیاه تر از رنگ این چادرهاست!

در روزهای اخیر آمار گمرک بار دیگر از روزگار سیاه تولید چادر مشکی پرده برداشت. به گواهی این آمار در سال گذشته نزدیک به ۲۰ هزار تن پارچه چادر مشکی به ارزش ۹۵ میلیون دلار به کشور وارد شده است! ایسنا در این خصوص نوشت: «نیاز سالانه کشور به پارچه چادر مشکی حدود ۴۰ میلیون متر برآورد می‌شود که از این مقدار تنها حدود ۲ میلیون متر آن از طریق تولیدات داخل تامین می‌شود.

سال گذشته دفتر صنایع نساجی و پوشاک وزارت صنعت، معدن و تجارت از تدوین لایحه‌ای به منظور حمایت از تولیدکنندگان پارچه چادر مشکی خبر داد. قرار بود این لایحه در مجلس مطرح و با تصویب آن از تولیدکنندگان این محصول به صورت ویژه حمایت شود. با این وجود اطلاعی از سرنوشت این لایحه در دست نیست»!

سد سودجویان مقابل تولید چادر مشکی

شهریور سال ۱۳۸۵ بود که کارخانه «ایران مرینوس» با سابقه ای ۳۰ ساله در تولید پارچه‌های فاستونی با انجام یک پروژه تحقیقاتی موفق به بافت پارچه چادر مشکی و دسترسی به تکنولوژی رنگ این نوع پارچه شد؛ همچنین به گفته فعالان صنعت نساجی کشور کارخانه‌های «کرپ‌ناز»، «حجاب» شهرکرد و «نای زرین» اصفهان با هدف تولید پارچه چادر مشکی احداث شده بودند، اما «نای زرین» پس از مدتی فعالیت تعطیل شد، «کرپ‌ناز» فقط تولید پارچه‌های سبک سیستم پنبه‌ای دارد و «حجاب» شهرکرد هم مقدار محدودی پارچه چادر مشکی تولید می‌کند که فقط حدود ۵ درصد از نیاز بازار را جوابگوست، به طوری که تولیدات این کارخانه تنها سالانه به ۲ میلیون‌متر می‌رسد که در مقایسه با نیاز ۴۰ میلیون متری کشور رقم قابل توجهی نیست!

علیرضا حائری، دبیر انجمن صنایع نساجی معتقد است، در حال حاضر تولید پارچه چادر مشکی برای بخش خصوصی هیچ توجیهی ندارد، چرا که تولید پارچه چادر مشکی نیز مانند سایر کالاها نیازمند عواملی است که در فرآیند تولید تأثیرگذارند و تأمین مواد اولیه تولید پارچه چادر مشکی از جمله موانع پیش روی تولیدکنندگان است. دبیر اسبق این انجمن هم به خبرنگار ما می‌گوید: سود سرشار حاصل از واردات پارچه چادر مشکی مانع از تولید این محصول در کشور شده است.

جمشید بصیری اضافه می‌کند: طرح تولید چادر مشکی در کشور با کاهش تعرفه واردات شکست خورد و با تعطیل شدن کارخانه های تولید چادر مشکی بسیاری از کارخانه ها به دنبال تولید پوشاک هستند! وی با بیان این که سیاست مشخصی برای تحقق اهداف سند چشم انداز بیست ساله وجود ندارد، خاطر نشان می‌سازد: کاهش تعرفه واردات این پارچه ضربه مهلکی به تولید آن زد و مانع سرمایه گذاری های جدید در آن شد.

در حال حاضر واردات این پارچه پر سودتر و آسان تر از تولید است، چون در سال ۹۰ حدود ۱۷ میلیون دلار پارچه چادر مشکی وارد کشور شده و ۱۷۰ میلیون دلار فروش رفته است، با این تفاسیر هیچ کس سراغ تولید نمی‌رود. به گفته وی گروهی اجازه تولید پارچه مشکی با کیفیت را نمی دهند، چون سودشان به خطر می‌افتد.

گشتی در بازار

با این که آمار رسمی از «سیاهی» روزگار تولید پارچه چادر مشکی و تامین ۹۵ درصدی نیاز کشور از طریق واردات خبر می‌دهد، وزارت صنعت، معدن و تجارت خود را مدافع و حامی تولید این پارچه در کشور می‌داند و مدعی است تولید پارچه چادر مشکی در سالهای اخیر از اولویت‌های سرمایه گذاری این وزارتخانه بوده و با پیگیری‌های این وزارتخانه طرح تولید چادر مشکی در شهر کرد با ارزش تقریبی ۲۰ میلیون یورو در ردیف طرحهای آمایش صنعت و معدن به تصویب رسیده و وضعیت طرح فوق در دست پیگیری است.

این وزارتخانه همچنین در دفاع از عملکرد خود خاطر نشان می‌کند: تولید این محصول در یزد هم در مقیاس صنعتی آغاز و تولیدات این واحد به بازار عرضه شده است و با تغییرات اخیر قیمت ارز و افزایش قیمت کالاهای وارداتی، تولید چادر مشکی در واحدهای داخلی صرفه اقتصادی پیدا کرده و انگیزه لازم برای تولید داخلی این محصول فراهم شده است، اما گشتی در بازار نشان می‌دهد که از چادر مشکی ایرانی خبری نیست و مردم ناچارند همچنان چادر خارجی بخرند!