صنعت، بیکاری را شکست می دهد؟

خبرآنلاین: اشتغال تبدیل به مسئله اصلی اقتصاد کشور شده است. درباره ظرفیت بخش‌های مختلف اقتصاد در اشتغال‌زایی زیاد می‌شنویم. سؤال این است که چرا باوجوداین ظرفیت‌ها، هنوز مشکل بیکاری، مهم‌ترین مسئله اقتصاد ماست؟

مهدی پورقاضی،رئیس کمیسیون صنعت اتاق تهران در یادداشت خود در اتاق تهران نوشت:

۵۰ درصد از صنایع در شرایط فعلی و به دلایل اجتناب‌ناپذیر تعطیل است. این بخش از صنایع نتوانسته ازنظر مدیریتی و تکنولوژیکی خودش را به‌روز کند درنتیجه نمی‌توان از ظرفیت آن‌ها برای ایجاد اشتغال استفاده کرد. این امید وجود دارد که در رفت‌وآمد هیئت‌های تجاری خارجی به ایران فرصت نوسازی صنعت و انتقال دانش مدیریتی فراهم شود اما تاکنون، بیشتر هیئت‌ها برای فروش کالا به ایران سفر کردند و کمتر در سطح سرمایه‌گذاری و انتقال تکنولوژی به میدان آمدند. اگر در سطح سرمایه‌گذاری همکاری با شرکت‌های خارجی برقرار شود، می‌توان روی ظرفیت اشتغال‌زایی صنعت حساب کرد. در حال حاضر مسئله انتقال نقدینگی و تهدیدهای آمریکا ازنظر من، مهم‌ترین دلیل تعلل شرکت‌های خارجی برای گسترش همکاری با ایران است و باید برای افزایش ظرفیت اشتغال‌زایی هر بخش از صنایع کشور به رفع این موانع فکر کرد.

اصلی‌ترین مسئله صنعت ایران رقابتی نبودن آن است. صنعت امکان تولید محصولاتی که ازنظر کیفیت و قیمت رقابتی باشد ندارد. برای رقابتی شدن محصولات صنعت راه طولانی در پیش داریم. اندازه بنگاه‌ها، بهره‌وری عوامل مؤثر در تولید و تجهیز کارخانه‌ها به تکنولوژی روز از مهم‌ترین گام‌ها در رقابتی شدن صنعت است. از سوی دیگر، مسئله بزرگ‌تر این است که هنوز برنامه‌ای برای تحقق این هدف نداریم. وزارت صنعت باید برای این هدف برنامه بنویسد و اجرای آن را تا تحقق رقابتی شدن دنبال کند.

تعیین استاندارد داخلی چقدر می‌تواند به رقابتی شدن محصولات صنعت کمک کند؟ استاندارد مقررات و بندهای خودش را دارد که بخشی از آن‌ها اجرایی می‌شود و بخشی مورد غفلت قرار می‌گیرد. استاندارد شامل دو بخش است. یک مجموعه از مقررات استاندارد سلامت و ایمنی مردم را تضمین می‌کند و به‌طور حتم باید با استفاده از قوه قهریه و نظارت بیشتر این هدف را تأمین کرد اما از سوی دیگر مجموعه‌ای از استانداردها برای بهبود کیفی محصولات مطرح است که اگر در این زمینه از قوه قهریه استفاده شود، بنگاه‌ها راهی برای دور زدن آن پیدا می‌کنند.

رقابتی شدن محصول زمانی ممکن است که مدیران یک بنگاه به نتیجه برسند که رعایت مواردی منجر به سهم بیشتر آن‌ها در بازار خواهد شد و از سوی دیگر زمینه رعایت هرچه بیشتر آن در کشور را باید فراهم کرد. در هیچ جای دنیا نگاه پلیسی به کار اقتصادی نتیجه‌بخش نبوده است. مجموعه‌ای از استانداردها که به بهبود کیفی محصول منجر می‌شود باید توسط خود مدیران و داوطلبانه دنبال شود. در این شرایط است که مدیران به رعایت استانداردها افتخار می‌کنند و درک می‌کنند که استاندارد ابزاری برای موفقیت آن‌هاست. متأسفانه این دیدگاه کمتر در بین مدیران وجود دارد. در صنعت ایران محصولاتی تولید می‌شود که استانداردهای لازم در مورد مصرف آب و برق و به‌طورکلی انرژی در مورد آن‌ها رعایت نشده است. همین دیدگاه باعث می‌شود محصول ایرانی نه در بازار داخلی خریدار داشته باشد نه کشورهای دیگر رغبتی به واردات از ما داشته باشند. برای تقویت رعایت استانداردها و رقابتی شدن محصولات صنعت نیازمند دیدگاه تازه‌ای هستیم که باید توسط وزارت صنعت و در یک برنامه مدون به فضای صنعت ایران منتقل شود.