خطرات رئیس جمهور نابلد با نیم نگاهی به ترامپ!

سید علی خرم؛ استاد حقوق بین‌الملل در روزنامه ایران نوشت: دونالد ترامپ رئیس جمهوری پوپولیست و کم تجربه امریکا هر روز دسته گلی به آب می‌دهد و جامعه امریکا را دچار نگرانی و ناامیدی جدیدی می‌کند. هر قانونی که ترامپ صادر می‌کند خیلی زود به بن بست می‌رسد و هرقولی در صحنه سیاست داخلی یا خارجی می‌دهد در کوتاهترین زمان، ناکارآمد بودن و غیر عملی بودن آن بر همگان آشکار می‌شود.

نمونه‌های آن، تصویب قانون محدودیت ویزا برای ۷ یا ۶ کشور، مخالفت با مأموریت ناتو، مخالفت با توافق هسته‌ای ایران و گروه ۱+۵، مخالفت با قرارداد تجارت آزاد نفتا، حمایت از شهرک‌سازی در اسرائیل، کشیدن دیوار بین امریکا و مکزیک و نمونه‌های دیگر که همگی با شکست مواجه شدند. اما تماس‌های خصوصی ترامپ و نزدیکانش با روسیه و احتمال دخالت روسیه در انتخابات امریکا، خشم اکثر جامعه این کشور را برانگیخت که موجب استعفا و برکناری دو تن از مشاورین اصلی او شد.

در جدیدترین پرده از ارتباطات دولت ترامپ با روسیه، جامعه امریکا از طریق واشنگتن پست متوجه شد، اسنادی ارزشمند و کاملاً سری درباره داعش که برای امریکا جنبه استراتژیک داشته توسط ترامپ در اختیار لاوروف قرار گرفته و او هم با خود به روسیه برده است. دونالد ترامپ در این باره حساسیت‌ها را نمی‌شناسد زیرا نه یک سیاستمدار بوده، نه یک روز در مقام اجرایی دولتی کار کرده و نه یک دیپلمات و مذاکره کننده برای منافع و امنیت ملی امریکا بوده که ارزش اسناد و ظرایف آن را تجربه کرده باشد.

لذا احتمالاً اسناد مذکور را ورق پاره‌ای بیش نمی‌دانسته و آنها را صرفاً از جهت هدیه برای آقای پوتین فرستاده است. اما مراکز امنیتی و اطلاعاتی امریکا که در صحنه عراق و سوریه و افغانستان، حتی بر روی مقابله با گروههای تروریستی نظیر داعش با روسیه رقابت دارند، این اقدام ترامپ را خلاف سنجیدگی و پختگی یک رئیس جمهوری می‌دانند. ترامپ نشان داده در همه اشتباهات خود، با اهل فن، کوچکترین مشورتی نمی‌کند و خود را عقل کل می‌پندارد.

افزوده شدن این اشتباهات استراتژیک راه را برای استیضاح ترامپ در امریکا باز خواهد کرد. البته ناگفته نماند در کشورهای توسعه یافته که قانون ورای مقامات است، اکثر اشتباهات ترامپ توسط سیستم حقوقی و قانونی کشور تصحیح و خنثی می‌شود که جای نگرانی کمتری دارد.

بی مناسبت نیست اکنون که کاندیداهای ریاست جمهوری در کشورمان در حال مبارزه و برتری‌جویی هستند عملکرد دونالد ترامپ برای آنان درس عبرتی باشد. آنان که به پیچیدگی‌های سیاسی روابط بین‌الملل آشنا نیستند و مسائل و قضایا را فقط از زاویه ظاهر ساده آن می‌نگرند و نمی‌توانند از فرصت‌های استثنایی جهان برای استیفای حقوق و منافع کشور استفاده کنند و در نتیجه کشور و مردم را به مهلکه می‌اندازند، باید بر خود بلرزند که بخواهند بر مسند ریاست جمهوری اسلامی ایران تکیه زنند زیرا موقعیت ایران در این شرایط دوران ترامپ بسیار خطیر است. ایران که تازه از امواج تحریم‌های بین‌المللی برخاسته، هنوز نیاز به دوران ترمیم و احیا دارد، هنوز بیش از ده نوع تحریم غیر هسته‌ای دیگر که مربوط به دوران اشغال سفارت امریکا، اتهامات حقوق بشری، اتهامات تروریستی و اتهامات موشکی است، ایران را احاطه کرده است. هنوز روابط سیاسی ایران با جهان ترمیم و بازسازی نشده است، هنوز صنعت و اقتصاد ایران نیازمند مدیریت و تکنولوژی پیشرفته و سرمایه‌گذاری خارجی می باشد. هنوز نقش منطقه‌ای ایران نیاز به بازتعریف و ترمیم دارد تا از پس جبهه مستحکم دشمنان منطقه‌ای ایران نظیر عربستان، اسرائیل و ترکیه برآید.

هنوز توافق هسته‌ای نیازمند دقت، همکاری و هوشیاری است. ورود به این عرصه‌ها برای کسانی که فاقد تجارب قوی قبلی باشند، از نگاه منافع و امنیت ملی کشور، نوعی انتحار به شمار می‌رود. ای کاش آنان که تجارب و پیشینه خود را مناسب برای عرضه در این عرصه نمی‌بینند، داوطلبانه و صادقانه کنار روند تا دچار اشتباهات مضحک دونالد ترامپ و پوپولیست های وطنی نشوند. مردم ایران هم که از سطح و شعور بالای سیاسی برخوردارند بایستی با انتخاب خود کسی را برگزینند که اصلح در زمینه کاربرد سیاست، روابط بین‌الملل و اقتصاد باشد. قطعاً همه کاندیداهای ریاست جمهوری، انسانهایی صالح و شریف و مسلمانانی معتقد هستند ولی باید تصدیق کرد برای این عرصه پیچیده جهان، این اندازه کفایت نمی‌کند. امید است ظرف چند روز آینده بتوانیم افتخار یک دولت مذاکره کننده قوی بین‌المللی را برای استیفای حقوق خود در جهان پر آشوب کنونی، همچون چهار سال گذشته، کسب کرده و رئیس جمهوری بعدی یا دکتر روحانی و یا ادامه دهنده سیاست های او باشد.