دیدار اردوغان - ترامپ؛ توقع آنکارا و نگاه واشنگتن

خبرآنلاین: توصیف و توقعات اردوغان و همراهان او در مورد دیدار با ترامپ، اغراق آمیز بود و آن را یک نقطه عطف و میلادی نوین می دانستند اما چنین نشد و این دیدار نیز مانند بسیاری دیگر از دیدارهای دیپلماتیک سران کشورهای جهان، فقط یک دیدار بود.

رجب طیب اردوغان رئیس جمهور ترکیه، از چند ماه پیش و درست پس از پیروزی دونالد ترامپ در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا، مدواما تاکید می کرد که هر چه زودتر باید همدیگر را ببینند. دیروز بالاخره این اتفاق افتاد و آنها با هم دیدار و گفتگو کردند. مهم ترین نکات این دیدار را چنین می توان دسته بندی کرد:

۱. تصاویری که به صورت زنده از شبکه های تلویزیونی ترکیه پخش می شد، نشان می داد که از منظر تحلیل زبان بدن و نشانه ها، رفتار ترامپ در برابر اردوغان، محترمانه بود. اما در هر حال، اتمسفر خاص حاکم بر مناسبات یک ابرقدرت و یک کشور در حال توسعه ی منطقه ای، در این دیدار نیز به چشم می خورد و رف۵تارهای خاص و اورژینال ترامپ، اینجا نیز مشهود بود.

۲. دونالد ترامپ در همان آغاز سخنانش در کنفرانس مطبوعاتی، در مورد «حمایت آمریکا از ترکیه در مقابل گروه های تروریستی داعش و پ.ک.ک» صحبت کرد. این گفته در نوع خود تازه است. چرا که آمریکا همواره اعلام کرده که پ.ک.ک را یک گروه تروریستی قلمداد می کند اما تا حالا هیچ کدام از مسئولین آمریکایی حاضر نشده بودند که نام این گروه چپی - کُردی را در کنار نام داعش قرار دهند. بعید نیست که این بخش از سخنان ترامپ به خواست اردوغان بوده و او از همتای آمریکایی اش خواسته که حتما این دو نام را در کنار هم قرار دهد.

۳. ترامپ اعلام کرد که بارها از نظامیان آمریکایی شنیده که نظامیان ترکیه، چه اندازه جسور و قهرمان هستند.

۴. ترامپ اعلام کرد که جنگ داخلی سوریه، دنیا را با شوک بزرگی روبرو کرده و آمریکا و ترکیه برای رسیدن به راهکارهای صلح آمیز و بازگرداندن ثبات به منطقه، تلاش می کنند و در این مسیر به هماهنگی نظامی بیشتری نیاز دارند. او همچنین تاکید کرد که این دو کشور در برابر تهدیدات مشترک، می ایستند و در پایان سخنانش، پس از تاکید بر تقویت مناسبات تجاری متقابل، از اردوغان به خاطر سفر به آمریکا، تشکر کرد.

۵. اردوغان، طولانی تر از ترامپ صحبت کرد. او در آغاز یک بار دیگر پیروزی تاریخی ترامپ را تبریک گفت و با اشاره به عمق روابط آمریکا و ترکیه، از همراهی و رفاقت استراتژیک صحبت کرد و اعلام کرد که دیدار او با ترامپ، آغاز مرحله ای نوین در روابط متقابل است.

۶. اردوغان از منافع دوسویه و همکاری های مداوم ترکیه و آمریکا در ناتو و جی بیست، یاد کرد.

۷. رئیس جمهور ترکیه بر این موضوع تاکید کرد که باید با همه ی گروه های تروریستی مقابله شود. او اعلام کرد که حزب اتحاد دموکراتیک کردهای سوریه (PYD) و شاخه ی نظامی آن موسوم به یگان های مدافع خلق (YPG) نیز تروریست هستند و نباید از این مساله غفلت شود. او همچنین تاکید کرد که نباید اجازه داد که این گروه ها در آینده ی سوریه، سهم و جایگاه داشته باشند. (در واقع این مهم ترین درخواست اردوغان از ترامپ بود که دست کم در برابر دوربین ها، بدون پاسخ گذاشته شد.)

۸. اردوغان تاکید کرد که ترامپ و اکیپ او، برای منطقه و جهان، منبع امید هستند و آروز کرد که این امید، پابرجا بماند.

۹.رئیس جمهور ترکیه، حمله ی موشکی اخیر آمریکا به سوریه را یک اقدام به جا و مثبت دانست.

۱۰. اردوغان اعلام کرد که در یمن، عراق، سوریه و لیبی، برخی ها به دنبال استفاده از فرصت ها هستند.

۱۱. اردوغان در پایان یک بار دیگر بر ضرورت استرداد فتح الله گولن به ترکیه تاکید نموده و از ترامپ و خانواده اش برای سفر به ترکیه، دعوت کرد.

در تحلیل کلی این سفر و دیدار اردوغان و ترامپ، می توان گفت: توصیف های اردوغان و و همراهان او در مورد این دیدار، بسیار اغراق آمیز بود. اردوغان در چند روز اخیر، بارها بر این موضوع تاکید کرده که دیدار او با ترامپ، در قد و قواره ی یک نقطه عطف و یک میلاد نوین است. در حالی که دست کم نشانه های پیدای در برابر دوربین، نشان داد که در بخش پنهان صحنه نیز از این خبرها نیست. ترامپ ئنشان داد که آمریکا، آمریکاست. جهان کنونی ما و مناسبات حاکم بر روابط بین الملل، ویژگی های واقع بینانه ی خودش را دارد و قرار نیست این دیدار به مثابه ی یک میلاد نوین و نقطه ای برای آغازی عجیب و غریب باشد.

از دیگر سو در مورد یکی از مهم ترین درخواست های اردوغان از آمریکا، یعنی عدم حمایت از مدافعین کُرد رد شمال سوریه، چنین به نظر می رسد که هیچ دلیلی برای اجابت درخواست اردوغان وجود ندارد و ترامپ و تیم او از این کارت مهم استفاده خواهند کرد. همزمان با این رفتار آمریکایی ها، این روزها در رسانه های ترکیه زا این موضوع صحبت می شود که ارتش ترکیه به دنبال انجام عملیات جدیدی در داخل خاک سوریه است و قرار است با نام کُد «سپر ادلب» از آن یاد شود.