در تحلیل نتایج انتخابات، غرض ورزی نکنید

حسام‌الدین واعظ‌زاده، استاد علوم سیاسی دانشگاه تهران در خبرآنلاین نوشت: ۱۱ دوره ریاست جمهوری را با همه فراز و نشیب های آن طی کرده ایم، اما دریغ از چند کتاب علمی و تحلیلی، شایسته و فاخر در مورد تحولات هریک از این دوره ها.

ما باید با وسواس و صداقت و امانت داری به پرسش های زیادی در مورد تحولات سیاسی، اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی طی ۳۸ سال گذشته پاسخ دهیم. در این میان بررسی انتخابات ریاست جمهوری از اهمیت ویژه ای برخوردار است. اینکه علل انتخاب آقای خاتمی، احمدی نژاد و روحانی به عنوان رییس جمهور چه بود؟ افکار عمومی چه نظری داشتند؟ و آنها بعد از تصدی پست ریاست جمهوری برای پیشرفت کشور و مردم چه کردند؟ بررسی افول محبوبیت و مشروعیت سیاست های آقای احمدی نژاد، پیروزی آقای روحانی در دوره اول و بویژه کسب آرای بالا در دوره دوم و نیز مشارکت گسترده مردم از اهمیت بسزایی برخوردار است.

یکی از علل فقدان کارهای علمی و فاخر در مورد مسائل مهم و حساس جامعه ایرانی در رشته هایی نظیر علوم سیاسی، به امنیت شغلی افراد بر می گردد. در واقع، دانشمندان علوم انسانی دردانشگاه ها و مراکز علمی و پژوهشی همچون پزشکان از جایگاه و مصونیت حرفه ای برخوردار نیستند. بسیاری از آنها در دانشگاه و حوزه های علمیه به محافظه کاری افتاده اند، مبادا با نوشتن کتاب و مقاله ای در حوزه تخصص علمی خود و نیز مسائل مهم و پیچیده سیاست، اجتماع، فرهنگ، اقتصاد، امنیت و...، ارتقای علمی و فلان پست و مقام را از دست دهند، یا مبادا دیگر صدا وسیما آنها را دعوت نکند یا در فلان مجلس به آنها بی اعتنایی شود. این درحالی است که همه فرهیختگان در برابر تحولات جامعه خود مسئول هستند.

امروزه یکی از دلایل علاقه ای که به ترجمه کتاب های خارجیان وجود دارد عدم احساس نیاز جامعه و حاکمیت، عدم مصونیت های شغلی و اجتماعی و سیاسی و البته عدم منابع مالی لازم است.

دانشمندان علوم انسانی ما در برابر آیندگان مسئول هستند. امروز مانند ۱۰۰ سال پیش نیست که انجام یک پژوهش مستدل بسیار صعب و جانگاه باشد. اکنون ما با منابع و مآخذ علمی دست اول و دوم بسیاری روبرو هستیم. امروز هر انسانی به راحتی می تواند به عنوان یک شاهد عینی وقایع را به ثانیه با عکس، صوت و فیلم ثبت و ضبط کند و آن را بسرعت به دیگری منتقل کند. امروز ما با بمباران اطلاعات مواجهیم.

به جای آنکه پنجاه سال دیگر افرادی با غرض ورزی در مورد تحولات و انتخابات کشورمان کتاب های قطور بنویسند، باید دانشمندان و متخصصین علوم انسانی ما که امروز شاهد عینی وقایع و تحولات جامعه خود و جهان هستند با داشتن مصونیت های لازم، چنین کنند. بزرگان نظام باید فضای لازم برای بالندگی و رونق پژوهش و کاوش علمی در رشته های علوم انسانی را فراهم نمایند.