تئاتر ایران «گلریز» می‌شود؟!

خبرگزاری ایسنا: علی سرابی با انتقاد از اینکه توجه بیش از حد به گیشه، تئاتر ایران را به سمت‌ و سویی دیگر هدایت می‌کند، گفت: اجرای پروژه «دی‌روز» با حضور ۴۰ بازیگر مطرح در آن برای کمک به اعتلای فرهنگ و تئاتر کشور است.

این بازیگر و کارگردان قرار است به زودی پروژه‌ای را با نام «دی‌روز» به مدت پنج شب روی صحنه تالار اصلی تئاترشهر ببرد که در آن پنج نمایشنامه از نویسندگان بزرگ تئاتر ایران در دهه هشتاد همچون «افرا» بهرام بیضایی، «کوکوی کبوتران حرم» علیرضا نادری، « تهران زیر بال فرشتگان» نادر برهانی مرند، «در مصر برف نمی‌بارد» محمد چرمشیر و «یک دقیقه سکوت» محمد یعقوبی خوانش و ۱۰ تا ۱۵ دقیقه از هر اثر بصورت کاملا مینیمال اجرای صحنه‌ای خواهد شد.

سرابی که در این پروژه از بازیگران مطرح سینما و تئاتر دعوت به همکاری کرده در گفت‌وگویی با ما در پاسخ به اینکه با چه رویکردی سراغ چنین طرحی با حضور بازیگرانی که در سینما شناخته شده‌تر هستند رفته است، آن هم در شرایطی که حضور چهره‌ها در تئاتر با هدف جذب مخاطب و گیشه با انتقادهایی روبرو است، بیان کرد: مدت‌هاست به این فکر می‌کنم که اقتصاد ما در تئاتر به جای اینکه رو به جلو باشد دچار پسرفت شده و تئاتر را به سمت و سوی دیگری می‌برد، به طوری که ممکن است تا چند سال آینده تئاتر ایران به "تئاتر گلریز" تبدیل شود چون ۹۰ درصد متونی که به صحنه می‌روند برای جذب مخاطب بیشتر و کسب درآمد بیشتر هستند.

وی با اشاره به اینکه در میان متون خارجی بیشتر آن‌هایی انتخاب می‌شوند که هجویات بیشتری برای خنداندن تماشاگر دارند، افزود:‌ اساسا این روزها تولید تئاتر کمتر انجام می‌شود و بیشتر همّ و غمّ گروه‌ها بر این است که چه کنند تا فروش بالاتر و مخاطب بیشتری داشته باشند. البته این قضیه به خودی خود ایرادی ندارد، اما آنجایی به ایراد تبدیل می‌شود که فقط به همین قضیه توجه می‌شود.

کارگردان و بازیگر «خدای کشتار» ادامه داد:‌ به همین دلیل به این موضوع فکر می‌کردم تا کاری انجام شود که به رشد و اعتلای فرهنگ و تئاتر با نگاهی آکادمیک کمک کند. بر این اساس حتی سراغ سالنی (تئاترشهر) رفتیم که خود به تنهایی تبلیغ محسوب می‌شود و بازیگرانی را دعوت به کار کردیم که هر کدام برای حضور در یک کار جایگاه ویژه‌ای خواهند داشت.

سرابی گفت: این بازیگران با وجود مطرح بودن نامشان، در این کار فرهنگِ هنری و تئاتری خود را ارائه خواهند کرد و پروژه‌ای اجرا می‌شود که توسعه جامعه تئاتر را در نظر دارد. برهمین اساس پنج متن که در دهه ۸۰ اجرا شده و جزو آثار ماندگار ادبیات نمایشنامه‌نویسی ایران محسوب می‌شوند، انتخاب شدند تا به شکلی متفاوت نمایشنامه‌خوانی و همچنین اجرا شوند.

او در پاسخ به اینکه چرا فقط این پنج نویسنده انتخاب شدند و هنرمندانی مثل محمد رحمانیان یا جلال تهرانی در این فهرست نیستند؟ توضیح داد: در دهه ۸۰ همزمان با دور دوم دولت آقای خاتمی دوره‌ای را سپری می‌کردیم که نویسندگان در آن اجازه نوشتن داشتند و سانسور به حداقل خود رسید بود، درواقع تئاتر به نوعی شکوفا شد چون درام‌هایی خوب نوشته شدند و من برای این پروژه آثاری را طبق سلیقه خودم انتخاب کرده‌ام. البته آثار نویسندگان دیگری همچون محمد رحمانیان، محمد رضایی راد، امیررضا کوهستانی، جلال تهرانی و نغمه ثمینی هم بودند که مثلا آقای رحمانیان اجازه کار روی نمایشنامه‌ای که مدنظر من بود را ندادند یا امیررضا کوهستانی ترجیح داد نمایشنامه‌اش بازنویسی شود و به همین دلیل احتمالا این پروژه در دور دیگری هم اجرا خواهد شد.

وی همچنین درباره نحوه اجرای این پروژه تئاتری که فروش بلیت آن هم در سایت تیوال انجام می‌شود، اضافه کرد: برای اینکه کاری جدیدی داشته باشیم، در نظر گرفتیم نمایشنامه‌خوانی را با تلفیقی از اجرا و موسیقی و یک طراحی مینیمال به صحنه ببریم که طی صحبتی با فردین خلعتبری و خانم قلمفرسایی، هر دو اعلام آمادگی کردند تا برای ساخت موسیقی و طراحی صحنه در این کار حضور داشته باشند. سپس قرار بر این شد که ۱۵ دقیقه از نمایشنامه را به صورت یک اجرای کاملا مینیمال روی صحنه اصلی تئاترشهر به مخاطبان ارائه کنیم.

به گفته سرابی نمایشنامه‌های انتخاب شده همگی جزو آثار درخشانی هستند که در دهه ۸۰ به صحنه رفتند، اما بعد یا به آن‌ها پرداخته نشده یا برای اجرای دوباره مجوز نگرفته‌اند، به همین دلیل یادآوری آن‌ها می‌تواند یک قدم رو به جلو برای تئاتر و نیز کمکی علمی به دانشجویان و علاقه‌مندان به این هنر باشد.

«دی‌روز» به نمایشنامه‌خوانی و اجرای لحظاتی از پنج شب نمایشنامه‌ مطرح از دهه ۸۰ می‌پردازد که از تاریخ ۱۸ خردادماه به مدت پنج شب و هر کدام فقط یک بار اجرا می‌شوند.

به این ترتیب ۱۸ خردادماه نمایشنامه «افرا یا روز میگذرد» به نویسندگی بهرام بیضایی با بازی بهنام تشکر، سحر دولتشاهی، اشکان خطیبی، فرشته صدرعرفایی، نادر فلاح، مهدی قربانی، رویا نونهالی، افشین هاشمی و هدایت هاشمی، ۱۹ خرداد نمایشنامه «کوکوی کبوتران حرم» به نویسندگی علیرضا نادری با بازی خاطره اسدی، مارال بنی‌آدم، رویا تیموریان، بهناز جعفری، مینا ساداتی، غزل شاکری، مهراوه شریفی‌نیا، دیانا فتحی، فروغ قجابگلی، ناهید مسلمی، بهاره مصدقیان و پریسا مقتدی، ۲۰ خرداد نمایشنامه «تهران زیر بال فرشتگان» به نویسندگی نادر برهانی‌مرند با بازی پریناز ایزدیار، پانته‌آ بهرام، تینو صالحی، مهرداد صدیقیان، بابک کریمی و داریوش موفق، ۲۱ خرداد نمایشنامه «در مصر برف نمی‌بارد» به نویسندگی محمد چرمشیر با بازی پانته‌آ بهرام، ستاره پسیانی، سارا رسول‌زاده، مهدی سلطانی، مسعود کرامتی و حامد کمیلی و ۲۲ خردادماه نمایشنامه «یک دقیقه سکوت» به نویسندگی محمد یعقوبی با بازی امیر آقایی، سارا بهرامی، نازنین بیاتی، پژمان جمشیدی و معصومه رحمانی اجرا خواهند شد.