عید فطر با طعم وبا برای مردم یمن

خبرگزاری تسنیم: حمله نظامی عربستان با همراهی چند کشور عربی دیگر به یمن در مارس ۲۰۱۵، قطعه‌ای از پازلی بود که وزیر دفاع جوان سعودی برای تثبیت قدرت ریاض در منطقه روی نقشه خاورمیانه گذاشت. محمد بن سلمان که در غیاب رئیس گارد ملی عربستان دستور حمله به یمن را صادر کرد تلاش داشت در ادامه اقداماتش برای نمایش قدرت و اثرگذاری خود در ساختار سیاسی آل سعود در کمتر از دو هفته با غلبه بر نیروهای انصارالله، چینش سیاسی صنعا را مطابق نیات ریاض شکل ببخشد.

اما نتیجه این سیاست بلندپروازانه، ورود عربستان به جنگی شد که به‌رغم گذشت بیش از دو سال کماکان ادامه دارد. دستاورد حمله به یمن افزایش خریدهای تسلیحاتی عربستان با وجود کسری ۸۱ میلیارد دلاری بودجه در سال گذشته، آشکار شدن اختلافات کشورهای شورای همکاری خلیج فارس، افزایش حضور نظامی آمریکا در سواحل خلیج عدن و کشته شدن هزاران غیرنظامی یمن بود.

بمباران‌های هوایی عربستان در مناطق غیرنظامی یمن در راستای از بین بردن امکان بسیج نیروهای مردمی توسط انصارالله، باعث گسترش بیماری و ایجاد بحران غذایی و دارویی در این کشور شد، در واقع حکومت سعودی در این نبرد تلاش دارد با هدف قرار دادن غیرنظامیان، زیرساخت‌های اقتصادی، مراکز مهم تجاری، بیمارستان‌ها، مدارس و انبارهای آذوقه غذای مردم، رهبران انصارالله و مقامات ارتش را وادار به تسلیم کند.

در نتیجه این روند طبق آخرین آمار اعلام‌شده از سوی سازمان فائو، بیش از نیمی از جمعیت ۲۳ میلیون نفری یمن وضعیت تغذیه بحرانی یا اضطراری دارند. علاوه بر این، هدف قرار گرفتن زیرساخت‌هایی مانند منابع آبی و بهداشتی یمن منجر به آن شد تا ۱۳۰۰ نفر بر اثر ابتلا به بیماری وبا جان خود را از دست بدهند که از این تعداد یک‌چهارم آنها کودک هستند.

بر این اساس در شرایطی که یونیسف تخمین زده شمار مبتلایان به وبا در یمن تا پایان ماه آگوست (اواخر مرداد) به ۳۰۰ هزار نفر افزایش خواهد یافت، عربستان هیچ تغییری در شکل و حجم حملات خود علیه غیرنظامیان این کشور نداده است.

در همین حال تا پیش از آغاز ماه رمضان اندکی امیدواری وجود داشت که عربستان به‌حرمت شروع این ماه آتش‌بس اعلام کند تا با فراهم شدن امکان امدادرسانی سازمان‌های صلیب سرخ، پزشکان بدون مرز و هلال احمر اندکی از مصائب مردم یمن و روزه‌داران این کشور کاسته شود. اما درخواست سازمان ملل از عربستان برای آتش‌بس نه‌تنها مورد پذیرش قرار نگرفت بلکه در سایه رقابت ریاض و ابوظبی بر سر تسلط بر منطقه استراتژیک عدن، شدت بیشتری یافت.

از این رو مردم یمن ماه رمضان را با تهدیدات روزافزون غذایی و بهداشتی سپری کردند. در این میان استان «حجة» در شمال غرب یمن و پس از آن استان «اِب» و «الحدیده» که در اختیار نیروهای انصارالله قرار دارد بیشترین قربانیان وبا را داشته که نشان از سیاست‌های عربستان برای به زانو درآوردن مقاومت و کاستن از حمایت‌های مردمی از این گروه می‌باشد.

با این حال در پی هشدار نهادهای بین المللی در خصوص شیوع این بیماری و همچنین دیگر امراض عفونی در یمن که به‌دلیل عدم دسترسی به آب آشامیدنی سالم و تغذیه مناسب آشکار شده‌اند، خبرگزاری دولتی عربستان اعلام کرد محمد بن سلمان که تنها چند روز از انتصاب وی به مقام ولیعهدی نمی‌گذرد، دستور داده تا ۶۶ میلیون و ۷۰۰ هزار دلار برای فعالیتهای مبارزه با گسترش وبا در یمن هزینه شود.

با توجه به ادامه سیاست‌های سلطه‌طلبانه عربستان در یمن و به‌ویژه تلاش برای تبدیل شدن به قدرت اصلی در مناطق استراتژیکی مانند عدن، چشم‌اندازی از مؤثر بودن این کمک مالی قابل توجهی در بهبود وضعیت وبا در این کشور جز در مناطقی که برای ریاض از اهمیت اقتصادی و سیاسی برخوردار است، وجود ندارد.

این نبرد با کنار زدن محمد بن نایف از ولیعهدی و نزدیک شدن بن سلمان به یک‌قدمی سلطنت وارد فاز جدید خواهد شد تا شاید ولیعهد جوان بتواند مخالفت‌های داخلی خاندان آل سعود نسبت به تغییرات در رأس هرم قدرت را اندکی فروبکاهد.

محمد بن سلمان در دو سال گذشته نیز در داخل عربستان دست به انجام برخی اقدامات اجتماعی برای ارتقای وضعیت مردم این کشور زده بود. لذا دستور برای تهیه چنین مبلغی در جهت از بین بردن وبا در یمن هم اقدامی تبلیغاتی برای ارائه تصویری بشردوستانه از خود و جلب همراهی بیشتر افکار عمومی عربستان است.

براین‌اساس نه‌تنها دورنمایی از توقف یا کاستن شدت حملات برای ارائه خدمات غذایی و دارویی به مردم یمن وجود ندارد بلکه ولیعهد جدید با برخورداری از همکاری تقویت‌شده با دولت آمریکا، تلاش خواهد کرد به‌کمک ابزار نظامی و شدت بخشیدن به حملات خود یمن را به دست آورد.

شکست اهداف عربستان در عراق و سوریه و همچنین بروز اختلاف با قطر نیز بر پیگیری ریاض بر اهدافش در یمن خواهد افزود.

در این میان ملت یمن متضرر اصلی تلاش‌های بن سلمان برای تحکیم پایه‌های قدرتش در منطقه خواهد بود. طبق اعلام سازمان ملل از ابتدای جنگ تا کنون بیش از هشت هزار غیرنظامی در یمن کشته و بیش از ۱۶ هزار نفر مجروح شده‌اند، در همین حال قریب به دو میلیون و ششصدهزار تن آواره شده‌اند که با روند رو به گسترش شیوع وبا و بیماریهای واگیردار دیگر، پیش‌بینی می‌شود این اعداد با گرمتر شدن هوا و آغاز تابستان به‌سرعت افزایش یابد.