احتمال سرایت تب «برگزیت» به آتن و رُم

تمایل قاطعانه حدود ۳۵ درصد از شهروندان ایتالیایی و یونانی در خصوص خروج از اتحادیه اروپا ، آن هم در حالی که هنوز تعدادی از شهروندان هنوز تصمیم خود را در این خصوص اتخاذ نکرده اند، مولد نگرانی هایی در میان سران اروپای واحد بوده است. این نگرانی ها روز به روز تحت تاثیر عوامل مختلف تقویت می شود. مطابق نظرسنجی تازه ای که توسط مرکز افکار سنجی «پیو» در سرتاسر اروپا برگزار شده است، شهروندان دو کشور یونان و ایتالیا بیشترین تمایل را نسبت به دیگر کشورهای اروپایی در خصوص خروج از اتحادیه اروپا دارند. همچنین این نظرسنجی نشان می دهد که ۵۷ درصد از شهروندان ایتالیایی و یونانی خواستار برگزاری همه پرسی خروج از اروپا هستند. بدون شک، نتایج این نظرسنجی، هشداری عمیق برای اروپای واحد محسوب می شود.

واقعیت امر این است که دو کشور یونان و ایتالیا از سال ۲۰۰۷ تا کنون، درگیر بحران اقتصادی پیوسته ای بوده اند. اگرچه در دیگر کشورهای اروپایی نظیر اسپانیا، قبرس و پرتغال نیز بحران اقتصادی به اشکال مختلف وجود داشته و اعتراضهایی را برانگیخته است، اما این روند در آتن و رم بیشتر به چشم می خورد. وعده های برخی سران منطقه یورو و اتحادیه اروپا مبنی بر حل و فصل بحران اقتصادی در یونان و ایتالیا سبب شد تا شهروندان این دو کشور نسبت به آینده اقتصادی خود تا حدودی امیدوار شوند اما این وعده ها رنگ باخت. سران اروپای واحد در آزمون ده ساله و طولانی مدتی که برای حل و فصل بحران اقتصادی در یونان و ایتالیا برگزار شد، ناکام ماندند! این ناکامی همچنان شهروندان دو کشور اروپایی مذکور را رنج می دهد. یکی از اصلی ترین دلایل اقبال شهروندان یونانی نسبت به حزب ضد ریاضتی سییزا و الکسیس تسیپراس نخست وزیر این کشور همین مسئله بوده است. در ایتالیا نیز جنبش ۵ ستاره که جنبشی ضد یورو و ضد ریاضت اقتصادی محسوب می شود توانسته است افکار عمومی را به سمت خود جذب نماید. در چنین شرایطی، سران اروپایی با نگرانی مزمنی تحولات سیاسی و اقتصادی یونان و ایتالیا را رصد می کنند. آنها به خوبی می دانند که در صورت برگزاری همه پرسی خروج از یورو و اتحادیه اروپا در این دو کشور، ممکن است اتفاقی مشابه انگلیس در آنها رخ دهد.

سرایت تب برگزیت به دیگر کشورهای اروپایی، نگرانی عمده ای است که سران اروپای واحد با آن دست و پنجه نرم می کنند. دراین میان، دو کشور ایتالیا و یونان استعداد بیشتری نسبت به دیگر کشورهای اروپایی دارند. میزان نارضایتی اقتصادی و تجاری در دو کشور یونان و ایتالیا به شدت بالاست. ضمن آنکه بحران بدهی های ایتالیا نیز به عنوان بحرانی ثابت و مستمر، همچنان دولت و مردم این کشور را آزار می دهد. در یونان، اعطای وامهای متعدد به آتن برای دولت چپگرای این کشور دردسرساز شده است. در چنین شرایطی رم و آتن ناچارند طرح های ریاضتی پیشنهادی از سوی اتحادیه اروپا و سران یورو را با وسواس و دغدغه بیشتری انجام دهند. بدیهی است که متعاقب اعمال سیاستهای ریاضتی گسترده، نارضایتی افکار عمومی بیش از پیش برانگیخته خواهد شد و همین مسئله زمینه ساز بروز اعتراضها و اعتصابهای عمومی در ایتالیا و یونان خواهد بود. محصول استمرار این اعتراضها، می تواند خروج از اروپای واحد و در حداقلی ترین حالت ممکن، خروج خودخواسته از منطقه یورو باشد.

از سوی دیگر، سران اروپایی نشان داده اند که قدرت حل و فصل بحران اقتصادی در مجموعه تحت مدیریت خود را، حداقل در آینده ای نزدیک، ندارند. پیش بینی می شود در سال جاری میلادی (سال ۲۰۱۷)، اوضاع اقتصادی کشورهای بحران زده منطقه یورو نظیر یونان و ایتالیا نسبت به قبل تغییری نکند. این خود بدترین خبر ممکن برای شهروندان و مردم محسوب می شود. آنها از یک سو ناچارند به سیاستهای ریاضتی تن دهند و از سوی دیگر، ثمره آن را مشاهده نکنند.