آخرین پازل پادشاه عربستان سعودی

آزاده بابایی‌نژاد در روزنامه شرق نوشت: آخرین پازل پادشاه عربستان در انتصاب محمدبن‌سلمان به سمت ولیعهدی این کشور، از عزم جدی ریاض برای تحقق شعار «استراتژی فعال» در خاورمیانه خبر می‌دهد، همان استراتژی‌ای که بنا به گفته آنها می‌تواند نفوذ رو‌به‌گسترش ایران در منطقه به‌ویژه همسایگان عربش را بی‌اثر کند.

در این میان بعد از دلخوری‌های سعودی‌ها در موفقیت دولت اوباما برای توافق هسته‌ای با ایران، سفر ترامپ به عربستان و انعقاد قراردادهای کلان، در واقع نوعی چراغ سبز واشنگتن در قبال اقدامات مقام‌های ریاض از جمله اعدام شیخ نمر و حمله به یمن به شمار می‌آید، تا‌جایی‌که بنا به نوشته الیزابت دیکسون در «فارن پالیسی»، ولیعهد جدید که بین مقام‌های آمریکایی به مبس (محمدبن‌سلمان) شهرت دارد، برای شروع یک نزاع منطقه‌ای و در نگاه خوش‌بینانه‌تر تغییر دیپلماسی عربستان در منطقه به نسل تکنوکراتی مانند «مبس» نیاز است، او نیک می‌داند چطور جنگ روانی در منطقه به راه بیندازد، بحران قطر از جمله این موارد است که محمد‌بن‌نایف، ولیعهد پیشین، معتقد به راهکار دیپلماسی بود؛ اما «مبس» بی‌درنگ به قشون‌کشی رو آورد. این نخستین‌بار نیست که کشورهای عربی حوزه خلیج ‌فارس با قطر وارد تنش جدی می‌شوند.

پیرو این چالش در پنجم ژوئن ۲۰۱۷ تمامی راه‌های زمینی، دریایی و هوایی عربستان و کشورهای همسو با قطر بسته شد، زیرا امیر دوحه چندی پیش در یک سخنرانی، تهران را قدرتی بزرگ و ضامن ثبات در منطقه خواند و حماس را نماینده مردم فلسطین عنوان کرد، همین سخنان امیر قطر موجب ناخشنودی دولت‌های عرب حوزه خلیج ‌فارس به‌ویژه عربستان شد. آگاهان سیاسی بر این باورند که امیر قطر نه‌تنها بار دیگر آشکارا از ایران پشتیبانی کرد؛ بلکه مقابل تلاش عربستان و متحدانش برای انزوای ایران ایستاد.

باید بگویم گرچه محمدبن‌سلمان ٣١ساله که فارغ‌التحصیل حقوق از دانشگاه ملک‌ سعود ریاض است، بین قاطبه جوانان این کشور به فردی اصلاح‌طلب شهرت یافته؛ اما او می‌داند در کنار چالش‌های خارجی، دغدغه‌ای داخلی از جمله اتکای بی‌چون‌و‌چرای اقتصاد کشورش به نفت، محرومیت زنان این کشور از ابتدایی‌ترین حقوق از جمله رانندگی، تکیه صرف سیستم آموزش‌وپرورش عربستان به دروس تئوری، بر سر راهش قرار دارد و پرواضح است ادامه این وضع نمی‌تواند چرخ اقتصاد را به جلو پیش ببرد.