انتقاد روزنامه جوان از جشنواره فیلم شهر

روزنامه جوان - فرزين ماندگار: با اينکه سال‌هاست سينماي ايران مبتلا به حبس شدن در فضاي شهري تهران و نيز دچار نوعي شهرزدگي مفرط است، سازمان تصوير شهر وابسته به شهرداري‌تهران ششمين سالي است که جشنواره‌اي با موضوع شهر برگزار مي‌کند؛ رويدادي که گفته مي‌شود برگزاري آن حدود ۴ ميليارد تومان هزينه دربر دارد.

دبير جشنواره شهر امسال از قضا تهيه‌کننده برنامه خندوانه هم هست، برنامه‌اي که اين روزها به دليل حاشيه‌هايش جنجالي شده است. احمدي در تهيه خندوانه چقدر موفق عمل کرده که قرار است آخرين جشنواره فيلم شهر را هم برگزار کند؟

بي‌اثري جشنواره شهر

جشنواره‌هاي ايران برخلاف جشنواره‌ها در سراسر جهان همچنان موضوعي برگزار مي‌شوند، اين موضوعي بودن برخلاف جشنواره‌هاي فيلم معتبر جهان به شکلي رسمي انجام مي‌شود، کافي است ماجراي يک فيلم در شهر بگذرد، همين بهانه کافي است تا سيلي از آثار سينماي ايران روانه دبيرخانه جشنواره شوند. در اغلب جشنواره‌هاي معتبر فيلم در جهان اعلام مي‌شود که تنها معيار براي بررسي آثار جنبه هنري آنهاست ولي در جايزه دادن‌هاست که عيار اين ادعا معلوم مي‌شود. جنبه هنري تنها بخشي از موضوع است و جنبه مهم ديگري چون گرايش‌هاي فکري و مفهومي نقش تعيين‌کننده‌تري دارد؛ رويکردي که البته اغلب به شکل غيررسمي اتخاذ مي‌شود، اما در جشنواره‌هاي فيلم ايران رسماً آثاري مغاير با اهداف اين رويدادهاي هنري اجازه شرکت مي‌يابند و بعضاً به آنها جايزه هم داده مي‌شود.

مؤسسه تصوير شهر مدعي است با هدف نمايش آثار داخلي و خارجي با محوريت نقش شهر در زندگي انسان و پاسداشت تلاش سينماگران و همچنين ترويج اخلاق، مهرباني و همدلي در آثار سينمايي و تصويري، «ششمين جشنواره‎ بين‎‌المللي فيلم شهر» را برگزار مي‌کند. واژه‌هايي چون اخلاق، مهرباني يا همدلي در شهر آنقدر بار معنايي مثبت دارند که مديران غيرمتخصص و هميشه مشتاق براي کار فرهنگي را مجاب کند تا ويترين فرهنگي خود را پربار نشان بدهند.

معيارهاي گل و گشاد

جشنواره فيلم شهر در دوره‌هاي پيشين در ارائه جوايز به شکلي عمل کرده که همه آثار شانس جايزه گرفتن در اين رويداد هنري را براي اثر خود قائل هستند.

فيلم توقيفي حاشيه‌اي براي ديده شدن جشنواره

نه تنها اغلب آثار شرکت‌کننده در اين جشنواره اساساً هيچ ربط مستقيمي به موضوعات مطرح شده در فراخوان اين رويداد ندارد بلکه براي مثال اثري چون «آشغال‌هاي دوست داشتني» به لحاظ موضوعي در مغايرت کامل با آنچه اهداف جشنواره خوانده شده قرار دارد. جشنواره فيلم شهر در حالي مي‌رود تا ششمين دوره‌اش را برگزار کند که گفته مي‌شود مسئولان برگزارکننده آن درصدند فيلم توقيفي و بدون پروانه نمايش «آشغال‌هاي دوست داشتني» را در ليست آثار خود قرار دهند.

فيلمي که به دليل جانبداري از فتنه سال ۸۸ حتي سازمان سينمايي دولت يازدهم هم ريسک نمايش آن را به جان نخريد. دو سال پيش محمد حيدري، دبير جشنواره فيلم فجر در حالي‌که فشارها براي حضور آشغال‌هاي دوست داشتني افزايش پيدا کرده بود بالاخره با ياد کردن از موضوع اين فيلم با عنوان معضل، به طور قاطع مانع نمايش آن در جشنواره شد حالا اما هيچ انتظاري از برگزارکنندگان جشنواره شهر براي شرکت دادن اين اثر وجود ندارد و تقريباً اين فيلم به جمع آشغال‌هاي دوست‌نداشتني سينماي ايران پيوسته است.

جشنواره‌ها در ايران سال‌هاست که بدون راهبرد حساب شده و برنامه‌ريزي منطقي برگزار مي‌شوند و تنها به کار ارائه بيلان و روزمه مديران سينمايي مي‌آيند. دورهمي‌هايي که باري به هر جهت و بدون هدف مشخص تنها برگزار مي‌شوند و قرار نيست از دل آنها به نفع بناي سست هنر کشور چيزي بيرون بيايد. اينکه مسئولان برگزار کننده ششمين جشنواره فيلم شهر از شرکت دادن فيلم توقيفي «آشغال‌هاي دوست داشتني» مقصود نازلي چون جلب توجه و به اصطلاح سروصدا کردن داشته‌اند، واقعيت تلخي است که نشان از اختلال اساسي در دستگاه‌هاي فرهنگي کشور دارد؛ اختلالي که بدون تزريق افکار و نيروهاي جوان و تازه نفس به بدنه اين مراکز هرگز سامان نخواهد يافت.