گلايه‌هاي اهل فرهنگ در روز قلم

روزنامه اعتماد - ندا آل‌طيب: نامگذاري يك روز به نام يك شخص يا موضوع خاص معمولا با هدف جلب‌توجه به آن موضوع يا شخص است و اينگونه است كه اهالي قلم نيز در روزي كه به نام «قلم» نامگذاري شده است، بخشي از گلايه‌ها و انتقادات خود را مطرح كردند؛ گلايه‌هايي كه بخشي از آن متوجه نهادهايي مانند بنياد مستضعفان يا تشكيلاتي مانند روزنامه كيهان بود و بخشي ديگر هم هشداري بود بابت از بين رفتن خانه شخصيت‌هاي فرهنگي و اهل قلم.

روز ١٤ تير ماه به نام «قلم» نامگذاري شده است و به همين مناسبت ديروز و در آستانه اين روز مراسمي با نام «يادگار ماندگار» كه تجليلي از ۱۱۰ پيشكسوت اهل قلم بود، با حضور چهره‌هايي چون هوشنگ مرادي‌كرماني، نوش‌آفرين انصاري، اصغر دادبه، احمد پوري، موسي اسوار، جواد محقق، مهدي محقق، علي موسوي‌گرمارودي، احمد سميعي‌گيلاني، حسن بلخاري، ميرجلال‌الدين كزازي، ژاله آموزگار، يحيي يثربي، منصوره اتحاديه، محمدعلي جعفريه، غلامرضا امامي، علي‌اصغر حداد، فتح‌الله مجتبايي، ضيا موحد، اسماعيل كهرم، جواد مجابي، راضيه تجار، يعقوب آژند و... در كتابخانه ملي برگزار شد.

اين مراسم بدون حضور سيدرضا صالحي‌اميري، وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي برپا شد چراكه وزير براي بيان پاره‌اي توضيحات در زمينه صدور مجوز نشريات به مجلس شوراي اسلامي رفته بود.

اما غلامرضا اميرخاني، معاون سازمان اسناد و كتابخانه ملي ايران برگزاري اين مراسم را فرصتي مغتنم دانست و انتقادات خود را از سنگ‌اندازي برخي از نهادها در حوزه فرهنگ مطرح كرد. او از اينكه تعدادي از كتابفروشي‌ها خيابان دانشگاه به لوازم‌التحرير فروشي تبديل شده‌اند، ابراز نگراني كرد.

او در ادامه نوك انتقادات خود را متوجه بنياد مستضعفان كرد: «نمي‌دانم بنياد مستضعفان با انتشارات علمي چه كار كرد كه اين نشر با اين سابقه درخشان نابود شد و امروز مغازه‌اي شده كه كارت عروسي و تبريك مي‌فروشد!»

در وضعيتي كه خانه بسياري از اهالي قلم همچون صادق هدايت، نيما، فروغ و... در حال از بين رفتن است و هيچ برنامه‌اي براي موزه شدن اين مكان‌ها وجود ندارد. اميرخاني ديگر نگراني خود را از بابت اين وضعيت بيان كرد: «يادمان‌هاي نويسندگان و ناشران و كتابفروشان در حال از بين رفتن است. منزل بسياري از بزرگان در چند وقت اخير تخريب شده و از بين رفته است مانند منزل محمود شهابي كه استاد راهنماي شهيدان باهنر، مفتح و بهشتي بود، چندي پيش در ميدان سپاه تخريب شد.»

او خواستار توجه شوراي شهر نسبت به اين مقوله شد و در بخش دوم انتقادات خود را متوجه روزنامه كيهان كرد.

او بر پاسداشت اهالي قلم و فرهنگ تاكيد كرد اما بر اين نكته نيز اصرار ورزيد كه تنها برگزاري يك مراسم نكوداشت كافي نيست و اين قشر وقتي به سن پيري مي‌رسند، نياز به حمايتي دو چندان و نيز امكانات رفاهي و درماني دارند. ديگر گلايه او در مورد نپيوستن ايران به قانون كپي‌رايت بود كه باعث مي‌شود حق نويسنده و ناشر تضييع شود راه براي سرقت ادبي همچنان باز است به‌ويژه اينكه امروزه راحت‌تر هم شده است.

مجيد غلامي‌جليسه، مديرعامل موسسه خانه كتاب اما ابراز خوشنودي كرد كه مجموعه پرتره‌هاي نويسندگان و اهل قلم به كوشش اميد طاري‌فر، عكاس تهيه شده است: «در دفتر اول كتاب يادگار ماندگار ۱۱۰ پرتره از اهالي قلم چاپ و منتشر شده است. دفتر دوم نيز در دست تدوين است. خصوصيت دفتر اول اين بود كه همه بزرگاني كه پرتره‌شان در آن درج شده متولدين قبل از ۱۳۰۰ هستند.»

همايون اميرزاده، مشاور معاونت فرهنگي وزارت ارشاد نيز در اين مراسم به جلسه‌اي اشاره كرد كه يك سال‌ونيم پيش با حضور مشاوران معاونت فرهنگي وزارت ارشاد به رياست سيدعباس صالحي برگزار شده بود. در اين جلسه تصميم گرفته شد تا ١٤ برنامه راهبردي تا پايان دولت يازدهم تصويب و اجرا شود كه يكي از آنها ارتقاي نظام ارزش‌گذاري اجتماعي براي اهالي قلم بود. اميرزاده همچنين به موضوع حمايت از نشر و ارايه تسهيلات به ناشران هم صحبت كرد: «براساس گزارش ميداني در طول ٨ ماه گذشته روند تغيير كاربري‌هاي كتابفروشي‌ها به طور مطلق متوقف شده است كه معتقديم اين اتفاق در وانفساي مشكلات حوزه نشر خبر خوبي است.»

احمد سميعي‌گيلاني، عضو پيوسته فرهنگستان ادب و پارسي و ويراستار پيشكسوت نيز به حرمتي كه خداوند براي قلم در سوره‌اي به همين نام در قرآن قايل شده، اشاره كرد و منصوره اتحاديه‌مورخ نيز آرزو كرد كه تاريخ ايرانيان به دست خود ايرانيان نوشته شود.