فارین پالیسی: عربستان، در حال تقویت ایران است

خبرگزاری فارس: نشریه «فارین‌ پالیسی» در مقاله‌ای به تبعات ادامه خصومت عربستان با ایران پرداخته و با ذکر برخی فاکتورها، نتیجه‌گیری کرده که ادامه این مسیر، به تضعیف بیشتر عربستان منجر خواهد شد.

در ادامه نظر مخاطبان فارس را به ترجمه بخش‌هایی از این مقاله جلب می‌کنیم:

ترامپ در رویاهای خودش، به محمد سلمان به عنوان یکی از رهبران خاورمیانه نگاه می‌کند. دشمنی تمام‌ناشدنی وی با ایران، با موضع تهاجمی جدید ترامپ در قبال ایران همخوانی دارد.

ترامپ با دست گذاشتن روی مشکلات داخلی شورای همکاری خلیج‌فارس و تقویت این گفتمان که «ایران منشأ‌ اصلی بی‌ثباتی در خاورمیانه است» یک موقعیت عالی استراتژیک برای ایران ایجاد کرد. این همان کاری است که جرج بوش پسر با حمله به عراق و پایین کشیدن صدام حسین از مسند قدرت، برای ایران کرد؛ صدام از زمان انقلاب ایران، عاملی برای محدود کردن قدرت ایران در منطقه بود.

اگر عربستان روی این سخنان تسلی‌بخش آمریکایی‌ها، بیش از حد حساب کند، در سیاست‌های منطقه‌ای خود دچار اشتباه شده است. افزایش حملات تند زبانی علیه ایران و همزمان اعمال تحریم علیه قطر که از اعضای شورای همکاری است، قدرت موجود عربستان و بقایای نظم سیاسی عربی را به خطر خواهد انداخت.

عربستان با توجه به روابط موجود با آمریکا، برتری نظامی بر ایران دارد ولی عامل قدرت سیاسی این کشور، داشتن موقعیتی قوی در جهان عرب است ولی همین جهان عرب، با توجه به جنگ‌های فرسایشی در عراق، لیبی، سوریه و یمن، مشخصاً به یک جامعه شکننده تبدیل شده است.

افزایش خصومت‌ها با تهران می‌تواند به طولانی‌تر شدن جنگ‌های موجود در جهان عرب و کشیده شدن آتش این درگیری‌ها به دیگر کشورهای عربی مانند لبنان و اردن و ازهم‌گسیختگی بیشتر جهان عرب بیانجامد؛ کاری که دستاوردهای ایران در بازی قدرت منطقه‌ای را بیشتر می‌کند.

اتفاقاتی که این روزها میان اپورزیسیون سنی‌مذهب بشار اسد در حال رخ دادن است، می‌تواند نمونه خوبی برای مقایسه تهدید ناشی از افزایش اختلافات در جهان عرب برای عربستان سعودی و چالش ایران از این ناحیه باشد. برخلاف ائتلاف منظم و بسیار منسجم شیعیان تحت رهبری ایران در سوریه، معارضان سنی‌مذهب دچار اختلافات درونی بسیار هستند.

انواع و اقسام گروه‌های سلفی مانند القاعده، غیرسلفی مانند احرارالشام و حتی سکولار مانند ارتش آزاد هنوز مشغول ترسیم نقشه حکومت بر مناطق خارج از کنترل دمشق هستند.

نظر به تقویت رئیس‌جمهور سوریه از جانب روسیه، ایران و شبه‌نظامیان شیعه، بعید است که معارضان سنی‌مذهب به این زودی‌ها بتوانند تهدیدی موجود برای بشار اسد یا ایران به حساب بیایند.

عربستان با استفاده از اختلافات درونی جامعه اعراب سنی‌مذهب برای مقابله با قطر، اقدام خطرناکی انجام داده که می‌تواند در آینده تبعاتی خطرناک برای ریاض داشته باشد.

عربستان گروه اخوان‌المسلمین را گروهی تروریستی می‌داند حال آنکه قطر، ارتباط خود با این گروه را حفظ کرده است و علاوه بر آن، اخوان در بسیاری کشورهای عربی، ریشه دارد. یکسان دانستن اخوان‌المسلمین با گروه‌های مانند داعش و القاعده که مشروعیت ایدئولوژی سنی‌مذهبان را هم زیر سوال می‌برند، کار خطرناکی است زیرا با کنار رفتن اخوان، فضا برای گروه‌های افراط‌گرا مانند هیئت تحریر شام (وابسته به القاعده) بازتر و تهدید جدی‌تری متوجه عربستان و امارات می‌شود.

منطقه خاورمیانه تحت فشار شدید است و ارتباط مناسب کشورهای مانند قطر، عمان و کویت با ایران، به عنوان عاملی برای کاهش این فشار و موقعیتی برای گفت‌وگو با کشورهای خارج از جامعه عرب تلقی شود. تحت فشار قرار دادن قطر از جانب عربستان می‌تواند به ایجاد انشقاق بیشتر در جامعه عرب و تقسیم آن به دو جبهه منجر شود؛ جبهه‌ای که در یک سوی آن عربستان، امارات، مصر و بحرین و در سوی دیگر کویت، عمان و قطر ایستاده‌اند و این انشقاق به تضعیف موقعیت عربستان منجر می‌شود.

قطر تاکنون سیاست خارجی مستقلی از عربستان داشته ولی در بسیاری از موارد مانند جنگ یمن، در کنار عربستان بوده است. اما حالا با وضع تحریم‌های عربی، ترکیه و ایران به منفذ حیات قطر تبدیل شده‌اند و وابستگی بیشتر قطر به این دو کشور، برای عربستان ضرر محض خواهد بود.

این امر حتی به تقویت بیش از پیش اتحاد میان ایران و ترکیه می‌انجامد؛ امری که با توجه به تهدید این دو کشور از جانب حزب کارگران کردستان، پیش از این در حال شکل‌گیری بود.