هر نوع آتش بسی به نفع مردم سوریه است

فریدون مجلسی؛ کارشناس روابط بین‌الملل در روزنامه ایران نوشت: نشست باشگاه کشورهای صنعتی و ثروتمند که این بار با وجود اتخاذ سیاست‌های امنیتی شدید در میان اعتراضات گوناگون از چپ و راست برگزار شد، اگر به هیچ نتیجه مهمی نرسیده‌ باشد، خبر توافق پوتین و ترامپ برای اعلام آتش‌بس در جنوب غربی سوریه به تنهایی برای همه طرف‌های درگیر خبری خوب و امیدبخش است.

مهمتر از همه مردم سوریه‌اند که هر نوع آرامش و آتش‌بسی که دنیا لزوم آن را فراموش کرده بود به سود آنان است. دولت سوریه نیز راضی خواهد بود زیرا در شرایطی که از لحاظ ارضی و استراتژیک در شرایط بهتری قرار دارد می‌تواند با نیروهای رقیب غیر داعشی و سلفی، بر سر میز مذاکره و توافق بنشینند. اسد نیز نسبتاً راضی خواهد بود زیرا در شرایطی که معلوم نبود آینده‌اش چه خواهد شد، اکنون با سلطه بر بخش بیشتری از کشور و هماهنگی بیشتر با اقلیت‌های گوناگون سوریه، به بقای خود اطمینان یافته است. روسیه راضی است، زیرا برای تضمین این آتش بس قطعاً در مذاکرات با ترامپ امتیازاتی درباره کریمه و پایگاه دریایی‌اش در لاذقیه سوریه گرفته و عجالتاً بقای بشار اسد در مسند ریاست جمهوری سوریه را هم تضمین کرده است.

برای امریکا مفید و مهم است، زیرا ترامپ اصولاً متمایل به پیروی هرچه بیشتر از سیاست انزواگرایانه و پرداختن به داخل امریکا، با معیارهای خودش است و درباره درگیری‌های خارجی می‌کوشد وقایع را به هزینه کشورهای منطقه‌ای انجام دهد. ادامه درگیری امریکا در سوریه می‌تواند رویارویی با روسیه را در پی داشته‌ باشد و هزینه‌های متقابل را افزایش دهد. ضمن آنکه محل مورد نظر یعنی جنوب غربی سوریه برای امریکا آنقدر مهم است که امریکا می‌تواند بر سر آن امتیازاتی هم به روسیه بدهد. زیرا شامل بخشی از مرز سوریه و لبنان، سراسر مناطق مجاور ارتفاعات جولان و اسرائیل و همچنین مرز سوریه و اردن است. اسرائیل از نفوذ اخیر نیروهای حزب‌الله در آن مناطق نگران است و واکنش‌های نظامی هم نشان داده و به پهپادها و مواضع حزب‌الله شلیک کرده‌ است.

اسرائیل راضی است زیرا از خطر نزدیک شدن جنگ و نیروهای حزب‌الله به مرزهای خود و منطقه اشغالی جولان و درگیر شدن در جنگ سوریه آسوده می‌شود.اردن و عربستان راضی هستند زیرا امنیت مرز خود با سوریه را تضمین‌ شده می‌بینند و به احتمال اقدامات نفوذی و کمک‌رسانی به نیروهای طرفدار خود می‌افزایند.

به سود حزب‌الله و لبنان است، زیرا آنان پس از مأموریت اصلی که دور کردن نیروهای داعشی و سلفی از آن مناطق بود فرصت می‌یابند خود را از تهدید‌های بعدی برهانند و به لبنان بازگردند و اکنون که به مواضع سیاسی و اجتماعی محکم تری دست یافته‌اند، با فعالیت در قالب یک حزب سیاسی رسمی همراه با توانمندی‌های تدافعی، کمتر در معرض تهدید خارجی بوده و می‌توانند مشارکت بیشتری در امور سیاسی لبنان داشته باشند.

لبنان نیز راضی خواهد بود زیرا برخورد نظامی با حزب‌الله سراسر این کشور را به خاک و خون می‌کشید. کردها راضی خواهند بود زیرا وجه المصالحه ترکیه و امریکا قرار نخواهند گرفت و باید به همین امتیازاتی که دست یافته‌اند، اکتفا کنند. ترکیه راضی خواهد بود زیرا در شرایطی که سرپل‌ها و جای پاهایی را در سوریه برای خود به دست آورده‌ است، می‌تواند به بازسازی صنعت توریسم خود در پناه آرامش و کاستن از هزینه‌های جنگ بپردازد و بازار تخریب شده خود را نوسازی کند.

و نهایتاً ایران نیز می‌تواند تحت شرایطی راضی باشد، زیرا ادامه آتش بس فرصت می‌دهد تا حضور فیزیکی و مستشاری خود را کاهش دهد و تدریجاً ایفای نقش میانجی را به معارضان سوریه بقبولاند و ضمن گرفتن بهانه‌ها از امریکا و عربستان، بهانه القای «ایران‌هراسی» را از اسرائیل در منطقه جولان سلب کند و بیشتر به همکاری با عراق در رفع مخاطرات آینده تروریست‌های داعشی پس از آزادی موصل بپردازد.

به نظر می‌رسد منافع همه کشورهای منطقه و گروه‌های غیر تروریستی درگیر در سوریه در گرو برقراری و ادامه آتش‌بس است. ایران هم باید توجه داشته باشد که روسیه مانند هر کشور دیگری تابع منافع ملی خود است. اکنون می‌توان به این تحلیل دل خوش داشت که آتش بسی که در جهت منافع ملی و قومی همه طرف‌ها درگیر است دوام یابد. اما ایراد آنجا است که بسیاری از این طرف‌ها در قید منطق و منافع ملی خود نیستند!