یک تحلیل از موقعیت پیچیده «عارف»

فرارو: شورای سیاست گذاری اصلاح طلبان تحت انتقاد شدید بخشی از فعالان سیاسی این گروه قرار گرفته است. شورایی که ریاست آن برعهده محمد رضا عارف است. بخشی از انتقادات نیز دامن او را گرفته است. منتقدان می گویند شورای سیاست گزاری به ریاست عارف نتوانسته است در انتخابات شوراها لیست مناسبی را تنظیم کند.

علی شکوری راد دبیرکل حزب اتحاد ملت جزییاتی از اختلافات بر سر تنظیم لیست اصلاح طلبان برای انتخابات شورای شهر و اعمال نفوذهای صورت گرفته در این باره بیان کرد.

او گفته است هنگامی که لیست تنظیم شده به رییس دولت اصلاحات ارائه شد او درباره عدم حضور سه نفر در لیست اعتراض کرد. به گفته شکوری راد "وقتی ایشان اعتراض خود را به آقای عارف منتقل کرد، آقای عارف به جای اینکه مسأله را حل و فصل کنند، کار را رها کردند."

البته شکوری راد در ادامه توضیح داده است که "مکانیسمی برای رسیدگی به اعتراض" رییس دولت اصلاحات وجود نداشته است، به همین دلیل "حتی اگر شورای عالی سیاستگذاری می خواست نظرات ایشان را لحاظ کند، مکانیسمی برای آن وجود نداشت. با تأمین نظرات ایشان هم لزوماً فهرست مورد رضایت همه قرار نمی‌گرفت."

با وجود اینکه انتقاد شکوری راد از عملکرد عارف در لفافه بیان شده است، اما نشان دهنده وجود نارضایتی است.

این سخنان شکوری راد بازتاب گسترده ای در فضای مجازی داشته است. در میان هواداران محمد رضا عارف از آن دلخور شده اند.

اما نارضایتی در بیان محسن رهامی نیز وجود دارد.

او نیز از منتقدان سازوکار شورای سیاستگذاری اصلاح طلبان است "ما نسبت به سازوکار فعلی شورای عالی انتقاد داریم. نگرانی ما این است که از شخصیت و موقعیت خاتمی بیش از حد نمی‌توان استفاده کرد و خود عملکرد و کار باید مورد نظر و پسند مردم باشد."

به گفته رهامی" اخیرا جلسه شورای مشورتی برگزار شد. آقای خاتمی هم تاکید کردند که بخشی از انتقادات به شورای عالی و ترکیبش را قبول دارند و این باید اصلاح شود."

اما رهامی معتقد است "متوجه کردن تمامی اشکالات به سمت دکتر عارف اشتباه است" با این حال او به گونه ای سخن می گوید که همچنان بخشی از اشکال را متوجه عارف می داند. رهامی گفت: «آقای عارف در شرایطی است که پایین آوردن‌ شان ایشان صلاح نیست.»

محمد رضا عارف پس از کناره گیری در انتخابات سال ۹۲ به نفع حسن روحانی جایگاه جدیدی را در میان اصلاح طلبان پیدا کرد. او در کنار سید محمد خاتمی تلاش کرد به عنوان یکی از رهبران جریان اصلاحات نقش آفرینی کند. نقش عارف در انتخابات مجلس در سال ۹۴ بارز تر شد. او به عنوان رهبر لیست اصلاح طلبان موسوم به "امید" در تهران ظاهر شد و با رای بالایی به مجلس راه یافت.

عارف سودای ریاست مجلس را داشت، اما با توجه به اینکه ترکیب مجلس به نفع هیچکدام از گروه های سیاسی غلبه پیدا نکرد او نتوانست علی لاریجانی را شکست دهد. به این ترتیب به عنوان رییس فراکسیون امید نقش رهبری نمایندگان اصلاح طلب مجلس را بر عهده گرفت.

او ریاست شورای سیاستگذاری اصلاح طلبان را نیز بر عهده گرفت تا به عنوان نفر دوم این جریان نقش آفرینی کند. همین نقش برای عارف بسیار چالش برانگیز شده است و اکنون پس از انتخابات ریاست جمهوری و شوراها به خاطر عملکرد شورای سیاستگزاری زیر شدید ترین انتقادات قرار دارد.

انتشار برخی اخبار پیرامون اینکه محمد رضا عارف به عنوان یکی از گزینه شهرداری تهران مطرح شده است، حملات به رییس فراکسیون امید را افزایش داده است. این در حالی است که عارف قویا ادعاها درباره حضور در شهرداری را رد کرده است.

با این حال همچنان فعالیت های رسانه ای در این باره دیده می شود. روز گذشته روزنامه آفتاب یزد گزارشی درباره اینکه چرا عارف گزینه جدی برای شهرداری تهران است، منتشر کرد که انتقادات فراوانی را برانگیخت. مخالفان عارف می گویند نزدیکان او در هدایت فعالیت های رسانه ای و گسترش اینگونه شایعات نقش دارند.

منتقدان عارف او را فردی ناتوان در عرصه سیاسی و اجرایی می دانند. صادق زیباکلام می گوید عارف توانایی اداره یک کمیسیون مجلس را هم ندارد. او درباره عارف و ترکیب اصلاح طلبان مجلس می گوید: «آنها عرضه نداشتند یک کمیسیون را بگیرند؛ عرضه نداشتند یک نطق قبل از دستور بگیرند؛ یک مشت آدم که اصلاً معلوم نیست چرا رفته‌اند مجلس؛ کسانی که ما این همه دویدیم تا بتوانند وارد مجلس شوند.»

در همین حال حامیان عارف نیز اتهاماتی به منتقدان اصلاح طلب او به طور مشخص حزب کارگزارن وارد می کنند. آنها می گویند بخشی از اصلاح طلبان در ماجرای انتخاب رییس مجلس از علی لاریجانی در مقابل عارف حمایت کرده اند. این اتهام به دولت حسن روحانی و برخی اعضای کابینه او نیز وارد شده است.

به این ترتیب به نظر می رسد محمد رضا عارف در شرایط پیچیده سیاسی قرار گرفته است. او در بزنگاه رقابت های درون جناحی قرار دارد و ممکن است موقعیت کنونی اش به عنوان یکی از رهبران اصلاحات خدشه‌دار شود.

محمد صادق جوادی حصار از تحلیلگران و فعالان سیاسی اصلاح طلب در این باره به فرارو گفت: «آدم های بزرگ همیشه درموقعیت های پیچیده قرار می گیرند. جایگاه افرادی مثل آقایان هاشمی، خاتمی و عارف و ... پیچیده است و موقعیت هایشان را هم سخت می کند. این کاملا طبیعی است.»

او درباره حملات و انتقادات به عارف به خاطر عملکرد شورای سیاستگزاری اصلاح طلبان گفت: «اینکه ما یک نفر را قربانی عملکرد یک شورا کنیم، جوانمردانه نیست. آقای عارف از ابتدا با صمیمیت و صداقت عمل کرده است. اختلاف نظر همیشه وجود داشته ولی عارف نشان داده حکمیت اکثریت اصلاح طلبان را همیشه می پذیرد.»

جوادی حصار تاکید کرد "اگر نتیجه عملکرد شورای سیاستگزاری مناسب نبوده است، به خاطر عملکرد عارف نیست او عمددی و قصوری در رقم خوردن این شرایط نداشته و همیشه مصالح اصلاح طلبان را در نظر می گیرد."

این تحلیلگر مسائل سیاسی در واکنش به انتقادات از عارف گفت: «متاسفانه عده ای نگاه ابزاری دارند. گویا از نظر آن ها تاریخ مصرف عارف گذشته است پس باید بروند سراغ یکی دیگر.»

او معتقد است: «مسئله این است که برخی نگران مطرح شدن آقای عارف به عنوان گزینه انتخابات ۴ سال آینده هستند. از هم اکنون این مباحث را مطرح می کنند تا او را تضعیف و در آینده بگویند بر روی عارف اجماع وجود ندارد.»

جوادی حصار تاکید کرد که "ما در مجموع نیازمند به محوریت افرادی همچون خاتمی و عارف هستیم که روحیه از خودگذشتگی دارند. کمتر سیاستمداری می توانست همانند عارف بعد از ماه ها تلاش در سال ۹۲ از فرآیند انتخابات کنار رود تا مصلحت عمومی مردم و اصلاح طلبان تامین شود."

او افزود: «این جوانمردانه نیست که به ایشان حمله می شود. عارف می تواند در جایگاه رهبری اصلاح طلبان عمل کند چرا که صداقت، امانت و صمیمیت لازم را دارد.»

جوادی حصار درباره انتقادات به عملکرد اصلاح طلبان مجلس توضیح داد: «نباید فراموش کرد که در آن زمان اصلاح طلبان مجبور شدن لیستی ترکیبی با اصولگرایان در تهران و دیگر نقاط کشور ببندند. تعدادی از نمایندگان فقط با اسم لیست اصلاح طلبان جواز حضور در مجلس را پیدا کردند اما در عمل به هیچ عنوان اصلاح طلبانه رفتار نکردند. همه می دانستیم و می دانیم که وضعیت لیست مجلس چگونه بود. فراکسیون امید اکنون نهایتا ۱۰۰ نماینده دارد در حالیکه ۱۵۰ نفر با حضور در لیست اصلاح طلبان به مجلس راه یافتند.»

این فعال سیاسی اصلاح طلب با بیان اینکه "آقای عارف نباید دستمایه تعاملات و معاملات خودی و غیرخودی قرار گیرد"، اظهار کرد: «ایشان امانت و صداقت را پیشه کرده اند. اینکه فردی امینانه رفتار کند نباید حمل بر ناتوانی او کرد.»

او درباره برخی فعالیت های رسانه ای برای معرفی عارف به عنوان گزینه شهرداری تهران گفت: «شهرداری تهران به اندازه چند وزارتخانه اهمیت دارد. بنابراین اگر کسی می تواند در این پست مهم خدمت کند، هیچ ایرادای ندارد که خودش را نامزد کند. اگر این موضوع بد است، چرا فقط برای عارف بد است و برای بقیه دوستان هیچ مشکلی ندارد.»

او افزود: «هیچ چیزی وجود ندارد که نشان دهد که ایشان تمایل دارند شهردار شوند و درحال زمینه سازی برای آن هستند. ایشان این موضوع را رد کرده اند. از کجا معلوم تبلیغات رسانه ای در این راستا برای تخریب عارف نباشد؟!»