راهکار اصلی مقابله با گرد و غبار

خبرگزاری ایسنا: معاون محیط زیست انسانی سازمان حفاظت ‏محیط زیست ضمن اشاره به تصویب قطعنامه پیشنهادی ایران برای مقابله با گرد و خاک در سازمان ملل، گفت: راهکار مقابله با گرد و غبار، توقف طرح‌های انتقال آب است.

سعید متصدی با بیان اینکه رخداد خشکسالی و کاستی‌های مدیریتی در کشورهای عراق، عربستان، سوریه و کشورهای جنوبی خلیج فارس، راهی شدن هر چه بیشتر ریزگردهابه سمت کشورمان را در پی دارد، اظهار کرد: بابهره‌گیری ازتصاویر ماهواره‌ای، اطلاعات نقشه‌های هواشناسی در منطقه و همچنین مدل سازی مسیرهای گرد وغبار و حرکت ذرات معلق، امکان شناسایی کانون های مهم گرد و غبار فراهم شده است که اکثر این کانون‌ها در شمال و غرب عراق و همچنین شرق سوریه قرار دارند. هر چند در بعضی موارد طوفان‌هایی از سمت جنوب عراق و عربستان گزارش شده است.

وی با اشاره به اینکه گرد و غبار به ذراتی بسیار کوچک و سبک با قطر کمتر از ۵ میکرون اطلاق می شود که در اثر فرسایش بادی و بیابان‌زایی توسط باد تا مسافت بسیار طولانی جابجا شده و انتقال می‌یابد، تصریح کرد: باد به عنوان عامل ایجاد کننده گرد و غبار است که در شمال خاورمیانه شکل گرفته و باگذر از کوه‌های ترکیه و شمال عراق مانند قیفی به بیابان‌های عراق و سوریه سرازیر می‌شود و تا خلیج فارس و رسیدن به سطح آب‌های آزاد پیش‌رفته و گرد وغبار را منتقل می سازد.

معاون محیط زیست انسانی سازمان حفاظت ‏محیط زیست ادامه داد: از چهار دهه پیش تاکنون، پدیده گرد و خاک در مناطق وسیعی از جهان از جمله نواحی جنوب غرب آسیا، آسیای مرکزی، جنوب غرب آمریکای شمالی و شمال آفریقا که به کمربند گرد و غبار جهانی معروف هستند، دیده می‌شود.

وی در ادامه گفت: یکی از کانون‌های تولید و انتشار گرد و غبار در داخل کشور پدیده بادی محلی_فصلی ۱۲۰ روزه در استان‌های جنوب شرق ایران از جمله استان سیستان و بلوچستان و دامنه‌ی کوه‌های استان‌های خراسان جنوبی، خراسان رضوی و دو کویر بزرگ ایران در حاشیه استان‌های کرمان و یزد و اراضی بیابانی در جنوب و جنوب‌غرب است. فعالیت‌های عمرانی نیز در سطح شهر مانند ساخت و ساز، تسطیح، گودبرداری و خاک‌ریزی از جمله کانون‌های محلی تولید و انتشار گرد و غبار در سطح شهرها است.

معاون محیط زیست انسانی سازمان حفاظت ‏محیط زیست درباره کانون‌های خارجی پدیده گرد و غبار اظهار کرد: از سال ۱۳۸۵ تاکنون منشاهای فرامرزی جدیدی نواحی غرب وجنوب‌غربی کشور را با شدت تحت تاثیر قرار داده‌اند که منبع آن‌ها کشور عراق و شرق سوریه است. هر چند که مناطق دیگر از جمله بخش‌هایی از اردن، کویت و شمال عربستان نیز در ایجاد گرد و خاک در ایران نقش دارند.

متصدی در خاتمه سخنان خود برنامه تلویزیونی روی خط خبر با اشاره به اینکه شرایط و ویژگی‌های عمومی جوی و تغییرات اقلیمی، کم بارشی و خشکسالی، مهار آب های سطحی، انحراف مسیر رودخانه‌ها، برداشت بی رویه از منابع آب و وضعیت زمین و تغییر کاربری اراضی ازجمله عوامل موثر بر ایجاد پدیده گرد و غبار هستند، تصریح کرد: عوامل دیگری نیز مانند دانه بندی و نوع خاک، فقدان پوشش گیاهی منطقه، میزان رطوبت خاک، وزش بادهای به نسبت شدید بر روی بیابان‌های دارای خاک نرم و خشک، حرکت صعودی هوا و انتقال قائم ذرات گرد وخاک معلق و انتقال ذرات معلق توسط جریانات سطوح فوقانی جو به نقاط دورتر سبب ایجاد گرد و غبار می‌شوند