ژن آقازادگي روی پرده توهم سینما!

روزنامه جوان - جواد محرمي: ژن آقازادگي مدتي است كه در حال سرايت به سينماست. علي حضرتي، سيد هادي رضوي و حميدرضا عارف اسامي هستند كه طي دو، سه سال اخير تبديل به تهيه‌كننده سينما شده‌اند.

اينكه چطور امكان دارد آقازاده‌هايي كه برخي دهه سوم زندگي خود را طي مي‌كنند بتوانند يك‌شبه تبديل به تهيه‌كننده سينما بشوند، ماجرايي است كه به احتمال زياد نياز به كنكاش در زد و بندهاي سياسي و پشت پرده دارد.

طي همين چند سال اخير كه دولت يازدهم بر سر كار آمده نام برخي آقازاده‌هايي كه پدرانشان جزو حاميان و نزديكان دولت محسوب مي‌شوند، در تيتراژ برخي فيلم‌هاي سينمايي به چشم مي‌خورد.

سينما موضوعي است كه جذابيت‌هاي خاص خود را دارد، عكس گرفتن كنار سلبريتي‌ها در مراسم گوناگون مي‌تواند جايگاه اجتماعي و شهرت آقازاده‌ها را دستخوش تغيير كند يا حداقل اين استنباط ذهني براي برخي آقازاده‌ها وجود دارد كه مي‌توانند به واسطه سينما منزلت و موقعيت خود را ارتقا دهند. تهيه‌كنندگي در سينما حرفه و شغلي محسوب مي‌شود كه براي مثال در هاليوود نياز به گذراندن دوره‌هاي آكادميك دارد و جزو اصلي‌ترين شاخه‌هاي شغلي در سينماست اما در ايران چنين رشته‌اي تعريف نشده است.

اما حميدرضا عارف كه در سي امين جشنواره فيلم فجر با فيلم فصل نرگس در اين رويداد هنري حضور داشت، به دليل حرف‌هاي روزهاي گذشته‌اش در صدر اخبار داخلي و فضاي مجازي قرار گرفته است. او در گفت‌وگويي تصويري گفته بود كه موفقيت‌هاي اقتصادي‌اش به خاطر رانت حكومتي نيست، بلكه از روي «ژن قوي» انتقال يافته از سمت پدر و مادر توانسته مرزهاي موفقيت اقتصادي را درنوردد. سخنان او به شكلي كم سابقه در فضاي مجازي با واكنش كاربران مواجه شد.

ژن‌ها سياسيون را پاي كار مي‌آورند

اين سخنان پسر محمد رضا عارف با رسانه‌اي شدن تصاويري همزمان شد كه در آن جمعي از مقامات سياسي سابق از جمله سيد محمد خاتمي و مديران اجرايي كشور همچون احمد مسجدجامعي در يك مراسم محدود و خصوصي در سينما فرهنگ‌ همراه با بازيگران و عوامل به تماشاي فيلم سينمايي «فصل نرگس» نشستند. تصاوير مراسم نمايش فيلم فصل نرگس اثبات‌كننده ژن توانمندي است كه پسر عارف از آن سخن مي‌گويد؛ ژني كه به سينما هم علاقه نشان داده و براي اكران خصوصي يك فيلم مقامات سابق و دوستان پدر را از يك جناح سياسي و سران تأثيرگذارش دعوت مي‌نمايد.

گفته مي‌شود جناب حميدرضا عارف سرمايه‌گذار فيلم است اما ظاهراً واقعيت چيز ديگري است، چرا كه پسر عارف برخلاف آنچه عنوان مي‌شود از جيب مبارك رقمي براي ساخته شدن اين فيلم كم‌خرج هزينه نكرده است با اين حال بنياد سينمايي فارابي يكي از نهادهايي است كه براي ساخته شدن فيلم فصل نرگس به تهيه‌كننده وام داده است.

يكي از اعضاي هيئت انتخاب جشنواره سي‌وپنجم فجر از ورود فيلم اين آقازاده با وساطت پدرش به جشنواره سخن گفته بود. سال گذشته عماد افروغ از اعضاي هيئت انتخاب فيلم فجر در گفت‌وگو با فريدون جيراني در برنامه «۳۵» از وساطت يكي از فعالان سياسي اصلاح‌طلب براي ورود فيلم آقازاده خود به بخش مسابقه جشنواره فيلم فجر پرده برداشت! افروغ از اين گفته بود كه هيئت انتخاب جشنواره، فيلمي را كه با حمايت يك آقازاده اصلاح‌طلب ساخته شده، رد كرده بودند، اما بعداً اين فيلم را جايگزين يكي ديگر از فيلم‌هاي پذيرفته شده مي‌كنند. ظاهراً ژن خوب كار خودش را كرده بود و توانسته بود فيلم مورد نظر را وارد جشنواره كند.

آقازاده عارف چندي بعد در گفت‌وگويي تفصيلي گفته بود كه فيلمش را با وام گرفتن از يك بانك خصوصي و سپردن سند خانه‌اش به عنوان وثيقه توليد كرده است اما ظواهر امر نشان مي‌دهد كه فارابي تنها يكي از نهادهايي است كه از طريق ژن آقازادگي به فيلم فصل نرگس وام داده است.

آقايي كه به آقازاده‌اش تبريك گفت

در موردي ديگر دو سال پيش يكي از حواشي كه دامن سي و سومين جشنواره فيلم فجر را گرفت تهيه‌كنندگي فرزند يك سياستمدار اصلاح‌طلب ديگر البته با ادعاي حضور مستقل بود كه موجب شد حتي تبريك پدر به پسر در روزنامه خودشان هم مورد نقد قرار بگيرد.

پيش از آن نيز «جواد نوروز بيگي» تهيه‌كننده پركار سينما در مراسم اختتاميه جشنواره به كنايه خطاب به حجت‌الله ايوبي معاونت سينمايي گفت: «مواظب باشيد تا توپ‌جمع‌كن‌ها به ما گل نزنند» كه ظاهراً اشاره‌اي به حضور فيلم خداحافظي طولاني در جمع مهمترين نامزدهاي بخش سوداي سيمرغ بود، كنايه او به رئيس سازمان سينمايي دولت يازدهم به اين موضوع بود كه چطور فيلمي كه از نظر مردمي در صف پنج فيلم اول قرار نگرفته، تا اين اندازه به چشم داوران بزرگ آمده است. در نهايت نيز «خداحافظي طولاني» با دستي پر از جشنواره بازگشت؛ دو سيمرغ بلورين بهترين بازيگر نقش اول مرد و بهترين طراحي لباس و البته ديپلم افتخار بهترين فيلمنامه جوايزي بود كه فيلم از جشنواره گرفت.

پس از پايان جشنواره الياس حضرتي، مديرمسئول روزنامه اعتماد در مورد اين حواشي سكوت كرد و با تبريك به پسرش در كادري بزرگ و بدون اشاره به ديگر عوامل «خداحافظي طولاني» موجب حيرت مخاطبان شد.

اين اتفاق در حالي رقم مي‌خورد كه شنيده‌ها حكايت از آن داشت كه هنوز پروانه تهيه‌كنندگي علي حضرتي صادر نشده بود. علي حضرتي در فيلم خداحافظي طولاني به عنوان سرمايه‌گذار حضور داشت و البته اگر بنا بود به وي تبريكي هم گفته شود بايد به عنوان سرمايه‌گذار مي‌بود نه به عنوان تهيه كننده!

اما نام سيد هادي رضوي بيش از آقازاده‌هاي ديگر به عنوان تهيه‌كننده و سرمايه‌گذار طي سال گذشته در رسانه‌ها به چشم مي‌آمد. رضوي داماد محمد شريعتمداري معاون اجرايي رئيس‌جمهور است كه نام او به خاطر سريال جنجالي شهرزاد بر سر زبان‌ها افتاد. كم سن و سال بودن هادي رضوي موضوعي بود كه با ديدن اولين تصوير او به چشم مي‌آمد و اين سؤال پيش مي‌آمد كه چطور شخصي با اين سن پايين و بدون سابقه‌اي در سينما توانسته پروژه‌اي چون شهرزاد را پشتيباني مالي كند.

اينكه سوداي تهيه‌كنندگي آقازاده‌ها در سينما كه در دولت يازدهم خود را نشان داده روندي فكر شده از سمت عالم سياست به سوي سينماست يا اينكه صرفاً نوعي وسوسه آقازادگي است، موضوعي است كه احتياج به پژوهشي جداگانه دارد و در اين مقال نمي‌گنجد.

آنچه مي‌توان درباره آن سخن گفت اين است كه ژن آقازادگي چندسالي است كه به سينما هم علاقه نشان داده و در حال حضور در اين كارزار است؛ حضوري كه به احتمال زياد مانند ديگر حوزه‌هاي كشور نمي‌تواند مبارك و ميمون باشد.