تکرار سرنوشت هورالعظیم برای «تنوردر»

یکی از تالاب‌هایی که روزگاری یکی از پراهمیت‌ترین و چشم‌نوازترین تالاب‌های کشور بود و متاسفانه این روز‌ها حال و روز خوشی ندارد، تالاب تنوردر است.

لیلا آراسته در جام جم نوشت: یکی از تالاب‌هایی که روزگاری یکی از پراهمیت‌ترین و چشم‌نوازترین تالاب‌های کشور بود و متاسفانه این روز‌ها حال و روز خوشی ندارد، تالاب تنوردر است.

تنوردر در شهرستان دورود استان لرستان قرار دارد و در فصل مهاجرت پرندگان، پذیرای بیش از 60 درصد پرندگان مهاجری است که این تالاب و استان لرستان را برای تامین انرژی، تغذیه و استراحت در مسیر مهاجرت خود انتخاب می‌کنند.

متاسفانه تالابی که هزاران سال زیستگاه پرندگان بومی و مهاجر، آبزیان، کنار آبزیان و گونه‌های مختلف جانوری و گیاهی بوده، اکنون رو به نابودی است و نفس‌های آخر خود را می‌کشد. مساحت این تالاب روزی بالای هزار هکتار بود و امروز از آن جز چند لکه که مساحت آنها مجموعا به ۲۰۰ هکتار نمی‌رسد و آن هم‌اکنون خشک شده، چیزی باقی نمانده است.

بخشی از این تالاب به شکل غیرقانونی توسط کشاورزان تصرف شده و بخش قابل توجه دیگری از آن یعنی گستره‌ای به مساحت ۴۵۰ هکتار در اوایل دهه ۸۰ و با انگیزه کارآفرینی و ایجاد اشتغال، تغییر کاربری داده شد و بعد از زهکشی و تخلیه آب به زمین کشاورزی و حوضچه‌های پرورش ماهی گرم‌آبی تبدیل شد.

این تغییر کاربری و واگذاری غیراصولی سبب شد تا کشاورزان دور تا دور حریم این تالاب را زهکشی کنند تا آب اضافی تخلیه و زمین آماده کشت و بهره‌برداری شود. احداث این کانال‌های زهکشی در محدوده تالاب باعث شده است که تالاب تغذیه درستی نداشته باشد و همین امر سبب شده تا در طول چند سال اندک باقی مانده تالاب هم خشک شود.

با پیگیری‌های متعدد و مذاکرات با کارشناسان متخصص ملی و بین‌المللی این گونه دریافت شد که در صورت خارج کردن متصرفان و متخلفان و آزاد‌سازی اراضی و تخریب زهکش‌ها و کانال‌ها، احتمال حیات مجدد این تالاب خشکیده، زیاد است و بخش‌های وسیعی از آن در طول کمتر از ده سال قابل احیا خواهد بود.

اما متاسفانه تالاب تنوردر در هفته‌های اخیر باز هم مورد بی‌مهری قرار گرفته و در روزهایی که فعالان و دلسوزان محیط زیست، امید به انجام فعالیت‌هایی در راستای احیای این تالاب ارزشمند را داشتند، خبر تلخی مبنی بر ساخت شهرک گلخانه‌ای در بقیه اراضی باقیمانده تالاب به گوش رسید که آب سردی بود بر آتش شوق احیای این تالاب ارزشمند در دل همه فعالان محیط‌زیست.

خبر واگذاری اراضی تالابی تنوردر آن هم به شکل غیرقانونی و بدون استعلام و اجازه از اداره کل محیط‌زیست موجب شد تا فعالان محیط‌زیست و سازمان‌های مردم‌نهاد محیط‌زیستی استان لرستان وارد عمل و توقف عملیات کارگاهی و رفع تصرف این تالاب را خواستار شوند و با استناد به مفاد کنوانسیون رامسر که در سال 1975 جنبه قانونی یافت و همچنین ماده 16 قانون حمایت و بهسازی محیط زیست، خواهان احیای تالاب و جلوگیری از تغییر کاربری تنوردر شوند.

پس از این پیگیری‌ها، چند روز پیش کارشناس بخش تالاب‌های امور زیستگاه‌های سازمان محیط‌زیست به عنوان نماینده ویژه این سازمان برای بررسی موضوع ساخت شهرک گلخانه‌ای در تالاب تنوردر در منطقه حضور یافت و پس از بازدید میدانی از کل منطقه و استماع صحبت‌های مسئولان سازمان‌های مردم نهاد استان لرستان، ضمن تاکید بر اهمیت ارزش زیستگاهی منطقه و لزوم حفظ و احیای این تالاب ارزشمند و تاکید بر سیاست سازمان جهت احیای تالاب‌ها، تاکید کرد که پس از بازگشت به تهران، گزارشی از وضیعت تنوردر را به مسئولان ارشد سازمان ارائه خواهد کرد.

امید است اقدامات لازم و شایسته‌ای به منظور حفظ و احیای این تالاب ارزشمند صورت گیرد تا تنوردر نیز به سرنوشت هورالعظیم دچار نشود.