تكنوكرات جای سردار مي‌نشيند؟

روزنامه شرق: تا انتخاب و مشخص‌شدن شهردار جدید تهران فقط یک گام دیگر باقی مانده. روز گذشته اعضای شورای شهر جدید تهران در جلسه‌ای حاضر شدند تا برای شنیدن برنامه‌های پنج گزینه نهایی شهردارشدن در تهران قرعه‌کشی کنند.

نتیجه قرعه‌کشی به‌این‌ترتیب مشخص و اعلام شد؛ محمدعلی نجفی، الهه کولایی، محمدعلی افشانی، حسین مرعشی و محسن مهرعلیزاده. براساس همین ترتیب از دل قرعه اول نام نجفی بیرون آمد، اخبار و شواهد هم حکایت از شانس بالای او برای رسیدن به صندلی شهرداری تهران دارد.

نجفی روز گذشته برنامه خود برای مدیریت پایتخت را به اهالی شورای شهر ارائه کرد؛ برنامه‌ای که عنوان «تهران، شهر امید، مشارکت و شکوفایی» را بر خود دارد و در آن آمده است: «‏ارتقای کیفیت زندگی شهروندان، هدف اصلی این برنامه است؛ بنابراین مجموعه ‏فعالیت‌های «نرم» مقدم بر اقدامات «سخت» قرار ‏گرفته و مباحثی مانند ‏توسعه فرهنگی - اجتماعی، افزایش سرمایه اجتماعی، مشارکت همگانی و... در این برنامه از ‏اولویت خاصی ‏برخوردار است».

برخلاف شورای چهارم که این روزها با غیبت و تأخیر روزهای پایانی کارش را می‌گذراند، شورای‌پنجمی‌ها با پیگیری بسیار جلسات هماهنگی برای انتخاب شهردار تهران را دنبال می‌کنند و روز گذشته هم بعد از تحویل برنامه پنج کاندیدای شهرداری تهران، برای ارائه برنامه‌هایشان قرعه‌کشی کردند تا در جلسات بعدی برنامه‌ها ارائه شوند. شورای پنجم هر روز یک گام به اولین و مهم‌ترین انتخاب و اقدامش نزدیک‌تر می‌شود و در‌این‌میان اما‌واگرها درباره انتخاب اعضا و گزینه‌هایشان همچنان در اوج شبکه‌های اجتماعی است.

در هفته‌های گذشته تاکنون گزینه‌های بیشتری برای انتخاب شهردار تهران در مدیریت جدید شهری وجود داشت؛ اما در آستانه شروع‌به‌کار دولت برخی از گزینه‌های پیشنهاد‌شده برای شهرداری تهران ترجیح به دولتی‌شدن دادند و اولویت را در کابینه قرار‌گرفتن دیدند و فردا در روز اعلام نهایی اسامی کابینه به مجلس شورای اسلامی، حذف حداقل دو گزینه نهایی می‌شود. حبیب‌الله بیطرف و محمد شریعتمداری به طور قطع در کابینه هستند و خودشان هم قبلا انصراف‌شان را از کاندیداتوری شهرداری تهران اعلام کرده‌اند؛ اما درباره حسین مرعشی به‌عنوان یکی از پنج کاندیدای فعلی شهرداری تهران هنوز نمی‌توان نظر قطعی داد.

پنج کاندیدای فعلی شهرداری تهران یعنی الهه کولایی، محمدعلی افشانی، محسن مهرعلیزاده، حسین مرعشی و محمدعلی نجفی تا روز گذشته برنامه‌های خود را به شورای منتخبان شهر تهران ارائه کردند و منتخبان شورای پنجم هم در جلسه دیروز خود با قرعه‌کشی نوبت ارائه برنامه را تعیین کردند و بر‌اساس‌این به‌ ترتیب، محمد‌علی نجفی، الهه کولایی، محمدعلی افشانی، حسین مرعشی و محسن مهرعلیزاده باید برنامه‌های خود را برای اعضا ارائه دهند.

اما در میان گزینه‌های پیشنهادی برای شهرداری تهران فارغ از اتفاق کم‌سابقه حضور یک زن در میان گزینه‌های نهایی، برخی از اعضای شورای پنجم تاکنون اظهارات یا نوشته‌هایی را در قالب گفت‌وگو و اعلام موضع در خبرگزاری‌ها و شبکه‌های اجتماعی داشته‌اند و روی برخی از کاندیداها تأکید خاصی کرده‌اند. از‌این‌رو حتی اگر یافته‌های «شرق» را از این فضای اما‌و‌اگر کنار بگذاریم، باز هم می‌توان گفت که درحال‌حاضر محمد‌علی نجفی محتمل‌ترین گزینه برای شهرداری تهران است.

به نظر می‌رسد نجفی که در دوره سوم شورای شهر تهران از نزدیک با شرایط شورا و شهرداری تهران آشنا بوده است، در میان گروه‌های مختلفی که نماینده‌ای در شورای شهر تهران دارند، مورد اقبال است و اگر قرار باشد در دولت دوازدهم هم حضور نداشته باشد، بهترین حالت برای استفاده از قابلیت‌های او، شهرداری تهران است. احمد مسجدجامعی، روز گذشته در حاشیه جلسه اعضای شورای پنجم، در گفت‌وگویی کوتاه اعلام کرد که محمد‌علی نجفی هم برنامه خود برای شهرداری تهران را با عنوان «تهران، شهر امید، مشارکت و شکوفایی» ارائه کرده است.

برنامه نجفی با محوریت موضوعات راهبردی برای شهرداری و شهر تهران، مناسبات مدیریت شهری و حاکمیت، حکمروایی خوب شهری، مدیریت منابع آب و مصارف، هوشمند‌سازی شهر و شهرداری تهران، تقویت سرمایه اجتماعی و مشارکت عمومی، توسعه فرهنگی و اجتماعی، عدالت در تأمین تسهیلات و خدمات شهری، محیط زیست، آب و فاضلاب، ایمنی و تاب‌آوری و مقابله با مخاطرات، معماری و شهرسازی، بازآفرینی شهری پایدار، حمل‌ونقل و ترافیک و اقتصاد شهری تهیه شده است. او در برنامه خود به تقویت سرمایه اجتماعی و مشارکت عمومی، توسعه فرهنگی و اجتماعی، عدالت در تأمین تسهیلات و خدمات شهری، محیط زیست و آب و فاضلاب، ایمنی و تاب‌آوری و مقابله با مخاطرات، معماری و شهرسازی، بازآفرینی شهری پایدار، حمل‌ونقل و ترافیک و اقتصاد شهری را به شکل جداگانه‌ای به‌عنوان سرفصل‌های برنامه راهبردی خود در شهر تهران قرار داده است. همچنین موضوعات مهمی مانند ناهنجاری‌ها و آسیب‌های اجتماعی (اعتیاد، کودکان کار و زنان خیابانی و...)،

مسئولیت‌پذیری اجتماعی بنگاه‌ها و نهادها و شهروندان، سبک زندگی شهروندی، وجاهت قانونی ورود شهرداری به برخی حوزه‌های اجتماعی و فرهنگی، وجود حاشیه‌نشینی و سکونتگاه‌های غیررسمی، اثربخشی آموزش‌های شهروندی ارائه‌شده، نقش و جایگاه زنان در شهر و شهرداری تهران، شادی و نشاط در بین شهروندان، هویت دینی و انقلابی و ملی در بین شهروندان و به‌ویژه شهروندان به‌عنوان بخش مهمی از دغدغه‌های شهری در سرفصل توسعه فرهنگی و اجتماعی برنامه‌های محمدعلی نجفی ارائه شده است.

نجفی در ارائه راهبردهای تحقق اهداف مهم در حوزه فرهنگی و اجتماعی به مسئله «تحقق مدیریت هماهنگ فرهنگی و اجتماعی شهر و هم‌افزایی و یکپارچگی در ارائه خدمات اجتماعی»، «تعدیل نابرابری و تقویت حوزه‌های عمومی و توانمند‌سازی و تعامل مؤثر با تشکل‌های اجتماعی و تسهیل‌گری»، «تعمیق ارزش‌ها، باورها و اعتلای معرفت دینی و توسعه فرهنگ قرآنی و معنویت و حفظ هویت اسلامی - ایرانی»، «احیا و ارتقای کیفیت محیط شهری در جهت تعریف هویت شهر و پاسخ‌گویی به نیازهای روانی و عاطفی شهروندان»، «حفاظت و بهره‌گیری و توسعه عوامل، عناصر و نشانه‌های تکوین و توسعه محلات در ادوار تاریخی شهر»، «ارتقای جایگاه حقوق شهروندان و تأکید بر آموزش‌های شهروندی و فرهنگ‌سازی» و «بهبود فرهنگ شهرنشینی و شهروندی» تأکید کرده است.

این کاندیدای شهرداری تهران در مدیریت جدید شهری، مهم‌ترین چالش‌ها و مسائل مطرح در اقتصاد شهری را هم شامل «وجود مراکز تولیدی با فناوری‌های پایین و آلاینده»، «ارزش افزوده پایین برخی از فعالیت‌های تولیدی»، «عدم هم‌پیوندی اقتصاد شهر با منابع مالی شهرداری و وابستگی بیش از اندازه به اقتصاد بخش مسکن»، «بهره‌مندی از فرصت‌های اقتصاد شهر نظیر گردشگری، خدمات و...»، «اشتغال و کسب‌وکار غیراستاندارد، کاذب، غیرمولد و مزاحم شهری»، «محیط کسب‌وکار» و «رقابت شهرداری با بخش خصوصی در ارائه خدمات» دانسته و هدف راهبردی خود در اقتصاد شهر تهران را «رونق اقتصاد شهری در پهنه‌های فعالیت و توسعه فعالیت‌های دانش‌بنیان» اعلام کرده است.

نجفی در برنامه بر «روابط انسانی و ساختار ‏اجتماعی» به‌عنوان عواملی که هویت شهر و شهروندان را می‌سازد تأکید کرده است.

او تأکید کرده است که شهرداری تهران به‌عنوان نهادی «تسهیل‌گر» و نه «تصدی‌گر» باید به سمتی خدمات خود را گسیل کند که مردم تدریجا شهرداری را از آن خود ‏بدانند، به آن اعتماد کنند و ‏نسبت به شهر و مسائل و مشکلات آن ‏احساس تعلق و مسئولیت ‌داشته باشند. تنها با این امید است ‏که ظرفیت عظیم و نیروی بزرگ اندیشه «مردم»، پشت‌سر ‏شهرداری بسیج ‏می‌شود و در تصمیم‌سازی‌ها و سپس در مرحله اجرا و نظارت به مدد مدیریت ‏شهری می‌آید. او علت شعار «تهران: شهر امید، مشارکت و شکوفایی» را با همین رویکرد انتخاب کرده و امیدوار است که روزی همه شهروندان، تهران را ‏از آن خود بدانند و از زیستن در آن احساس آرامش، نشاط و «امید» داشته ‏باشند.

او در برنامه خود تأکید کرده است که ‏ارتقای کیفیت زندگی شهروندان، هدف اصلی این برنامه است، بنابراین مجموعه ‏فعالیت‌های «نرم» مقدم بر اقدامات «سخت» قرار ‏گرفته است و مباحثی چون ‏توسعه فرهنگی - اجتماعی، افزایش سرمایه اجتماعی، مشارکت همگانی و... از ‏اولویت خاصی ‏برخوردار هستند. در روزهای اخیر برخی دیگر از کاندیداهای شهرداری تهران از جمله الهه کولایی، محمدعلی افشانی و محسن مهرعلیزاده نيز در نشست‌های خبری جزئیاتی از برنامه‌های خود را ارائه کرده‌اند و حالا باید دید در جلسات آتی شورای منتخبان شهر تهران برنامه‌های ارائه‌شده از سوی پنج کاندیدا با چه اقبالی روبه‌رو خواهد شد.