جرایی سفر سوال برانگیز مقتدی صدر به عربستان

بررسی تحولات عراق بعد از سفر سوال برانگیز مقتدی صدر به عربستان در گفتگو با حسین رویوران با روزنامه آفتاب یزد را می خوانید.

عربستان در حرکتی تامل برانگیز، میزبانی مقتدی صدر روحانی شیعه را برعهده می گیرد و اما آن چه از این دیدارها رسانه ای می شود آن است که احتمالا حمایت مالی ریاض از مقتدی صدر منوط و مشروط به برخی موضع گیری‌ها است.

این که می نویسیم منوط و مشروط به موارد مذکور شده از آن جهت است که این روحانی سرشناس، بلافاصله بعد از بازگشت از عربستان خواستار انحلال حشدالشعبی می‌شود؛ گروهی که توسط پارلمان جنبه رسمی و قانونی نیز بدان داده شده.

البته مقتدی صدر در چرخشی عجیب پیش تر خواستار سرنگونی بشار اسد نیز شده بود و اما اظهار نظر جدید صدر باعث شد تا حیدرالعبادی قاطعانه اعلام کند که حشدالشعبی منحل نخواهد شد و واکنش سخنگوی بسیج مردمی عراق(حشدالشعبی)نیز حکایت از این دارد که چنین موضع گیری‌هایی که ذاتا القائی است نمی تواند جایگاهی در بین عراقی‌ها و حتی نیروهای نزدیک به مقتدی صدر داشته باشد.

سایت السومریه نیوز، به نقل از حیدر العبادی که در سخنرانی خود در گردهمایی "فتوای جهاد و پیروزی" در بغداد سخن گفته می نویسد:

« الحشد الشعبی تحت رهبری مرجعیت و دولت است و متعلق به عراق می باشد و منحل نخواهد شد.»

نخست وزیر عراق همچنین خاطرنشان کرده که: «پافشاری برای مشارکت همگان در عملیات آزادسازی خاک عراق از دست تروریست‌ها وجود دارد و پیروزی‌های به دست آمده متعلق به همگان است و کسی نمی‌تواند آن را برای خودش مصادره کند. پیروزی بر داعش با همیاری همه عراقی‌ها حاصل شد.»

از طرف دیگر احمد الاسدی سخنگوی بسیج مردمی عراق در گفتگوی اختصاصی با سایت الحشد الشعبی می گوید:

«فرمانده کل نیروهای مسلح بسیار شفاف و روشن درباره الحشد الشعبی سخن گفت و تاکید کرد که بسیج مردمی عراق منحل نمی شود و بخشی اساسی از نهاد امنیتی است و تمام شایعات درباره انحلال الحشد الشعبی پایه و اساس قانونی ندارد. بسیج مردمی با فتوای مرجعیت تشکیل شد و به طور مستقیم با دولت ارتباط دارد.»

وی درباره مشارکت بسیج مردمی عراق در آزادسازی تلعفر اظهار داشت: العبادی در این خصوص بسیار روشن صحبت کرد و گفت که الحشدالشعبی در نبرد تلعفر شرکت خواهد کرد. الاسدی افزود: سرنوشت و آینده الحشد الشعبی به عنوان بخشی اساسی از نهاد امنیتی کاملا روشن و آشکار است و بویژه پس از تصویب قانونی آن در پارلمان، این نهاد باقی خواهد ماند.

برای بررسی بیشتر دیگر ابعاد تحولات اخیر پیرامون عراق و حشدالشعبی آفتاب یزد گفتگویی انجام داده با حسین رویوران، کارشناس مسائل خاورمیانه و عراق که در ادامه می خوانید:

تحلیل شما از واکنش‌هایی که مقتدی صدر پس از بازگشت از سفر به عربستان نشان داد و مستقیما به سراغ حشد الشعبی رفت، چیست؟

این سفر با در نظر گرفتن نقشی که عربستان در حمایت از تروریست‌ها در عراق و داعش ایفا کرده است، سفری ناهنجار بود و مورد اعتراض بسیاری از گروه‌های سیاسی عراقی قرار گرفته است. در این سفر، ثامر سبهان سفیر سابق عربستان در عراق که از این کشور اخراج شده است، به استقبال مقتدی صدر آمد.

در نهایت این سفر با واکنش‌های زیادی از طرف مردم عراق روبرو شده، زیرا این سفر به سود کسانی بوده است که با مردم عراق کینه دارند، انتخاب آنها را محترم نشمرده‌اند و از سال ۲۰۰۳ تاکنون از مخالفین نظام سیاسی حمایت کرده‌اند. اصل سفر با اعتراض مواجه بود، حتی برخی از افراد جریان صدری نیز معترض بودند.

این که مقتدی صدر پس از بازگشت خواهان انحلال حشد الشعبی که به دستور مرجعیت شکل گرفته و نهادی است که موفق شده بیش ترین بخش‌های عراق را از گروه‌های تکفیری و داعش پاک سازی کند، مایه تعجب و شگفتی همگان قرار گرفته است. این درخواست مقتدی صدر قطعا تحت تاثیر این سفر بوده و خواست مردم عراق نیست بلکه خواست دشمنان مردم عراق است که از زبان مقتدی صدر جاری می شود و به تصور من، بخش وسیعی از اعتبار مقتدی صدر را به عنوان وارث یک خاندان زیر سوال برده است.

از طرف دیگر، با وجود رفتار غیر قابل توجیه مقتدی صدر، دولت عراق به شدت از حشد الشعبی حمایت کرده و هر گونه فروپاشی این نهاد که اثرگذاری‌های زیادی در جریان مبارزه با تروریسم داشته را منتفی اعلام کرده است. این واکنش دولت عراق را طبیعی می دانید یا برگرفته از حرکتی است که مقتدی صدر انجام داد؟

حشد الشعبی یک ضمانت جدی برای حفظ استقلال عراق است به همین دلیل این موضع گیری کاملا طبیعی است. تاریخچه فعالیت این گروه چیزی جز دفاع از استقلال عراق در مقابل تروریسم را نشان نمی دهد که افتخاری برای حشد الشعبی است و طبیعتا مسئولان نظام نیز از این نیروی مردمی حمایت می کنند.

حتی اگر مقتدی صدر درخواست انحلال بدهد، به نظر من مسئولین عراقی باید از این نهاد مردمی که به دستور مرجعیت شکل گرفته و با حمایت مردم عراق دستاوردهای زیادی داشته است، حمایت کنند. علی رغم جوسازی‌های مقتدی صدر و بسیاری از دشمنان عراق، این نهاد قطعا به رشد خود ادامه خواهد داد.

از سویی حشد الشعبی مورد حمایت پارلمان عراق است و به نوعی، جزئی از ساختار حکومتی محسوب می شود.

به نظر شما این یک بی سلیقگی در اعمال سیاست‌های مداخله‌جویانه عربستان در عراق نبود؟

همین طور است. پارلمان نه تنها از حشد الشعبی حمایت کرد بلکه این گروه را از نیروی‌های

بسیجی و غیررسمی به بخشی از نهادهای مسلح این کشور قلمداد کرد و آن را تحت پوشش نیروهای مسلح قرار داد. اکنون حشد الشعبی در عراق یک نیروی رسمی و تابع فرماندهی کل قوا به رهبری حیدرالعبادی است. لذا ایستادن در مقابل نهاد مورد تایید پارلمان، مردم و مرجعیت، قطعا بدسلیقگی است.

مقتدی صدر، معروف به انجام حرکت‌های تند و به نوعی برخی انتحارهای سیاسی است. به نظر شما حرکت اخیر مقتدی صدر می تواند به نوعی خروج او از سپهر سیاسی عراق قلمداد شود؟

تنها پشتوانه مقتدی صدر جایگاه موروثی خاندان صدر است. خاندانی که شهید محمدباقر صدر را که مرجع بزرگی است، تقدیم جامعه اسلام کرد و هم چنین پدر او شهید محمدصادق صدر را. مقتدی صدر نه از نظر علمی و نه سابقه سیاسی، حرفی برای گفتن ندارد. او تنها وارث یک خاندان است که این جایگاه عمدتا به خود او باز نمی گردد، اما به نظر من، رفتارهای او ریزش‌های زیادی در جایگاه موروثی او ایجاد می کند و می تواند هزینه‌های زیادی برای او در برداشته باشد.

به نظر شما واکنش شایسته ای که ایران می تواند به این رفتار مقتدی صدر نشان دهد، چیست؟

ایران همواره به عنوان مشاور و حامی در کنار نیروهای سیاسی عراق عمل کرده است. علی رغم تمام اشتباهات مقتدی صدر، به نظر من جایگاه ایران هم چنان جمع کردن نیروهای عراقی

از جمله مقتدی صدر است. ایران نمی‌تواند به صورت مستقیم در برابر برخی از این نیروها موضع یا در مقابل آنها قرار بگیرد. ایران فقط می تواند آن‌ها را نصیحت و جمع آوری کند، می تواند بر اساس مشترکات، آنها را کنار هم قرار دهد، اما وظیفه ایران برخورد کردن با کسی یا مجازات آنها نیست.