تاريخ تذکرها به مانتوپوشان سياسي

آمنه شيرافکن در روزنامه شرق نوشت: فهرست کابينه آمده و زنان نااميدتر از هميشه، به سياست‌گذاري‌هاي حسن روحاني در انتصاب‌ها مي‌نگرند. راه چاره‌اي هم نيست. گويا اشارت‌ها از اين‌سو و آن‌سو زياد بوده که حالا مدير موفقي مانند شهيندخت مولاوردي بايد از معاونت به مشاورت برسد و معصومه ابتکار، به‌جاي او راهي معاونت امور زنان رياست‌جمهوري شود.

با‌اين‌حال، اگرچه معرفي‌نشدن وزير زن در کابينه دوازدهم موجي از نقدها و اعتراض‌ها را در جامعه مدني، نمايندگان مجلس و فعالان سياسي برانگيخت؛ اما روز گذشته خبر معرفي لعيا جنيدي به سمت معاونت حقوقي رئيس‌جمهوري، خبر خوش ديگري بود که در لابه‌لاي بي‌مهري‌هاي کابينه دوازدهم به زنان درخشيد. جنيدي از حقوق‌دانان مسلط به کار است و از همين حالا مي‌توان پيش‌بيني کرد که بتواند در مقام وزارت خوش بدرخشد. او دانش‌آموخته حقوق دانشگاه تهران است و تحصيلات پسادکترا را در هاروارد به پايان رسانده است.

همه اينها نکات مثبتي درباره لعيا جنيدي و کارنامه کاري و تحصيلي او است؛ اما ساعاتي از خبر معرفي او نگذشته بود که تصاوير متفاوتي از او روي سايت رياست‌جمهوري قرار گرفت. خبر صبحگاهي معرفي معاون حقوقي رئيس‌جمهور، همراه با تصاويري از يک زن ايراني با پوشش معقول و مرسوم نهادهاي رسمي بود؛ مقنعه و مانتويي ساده، پوشيده؛ اما ساعاتي بعدتر تصويري از لعيا جنيدي با پوشش چادر روي سايت رياست‌جمهوري مخابره شد. چکيده بحث اينکه يحتمل خانم جنيدي براي حضور در اين سمت، پذيرفته از مانتو به چادر تغيير پوشش دهد.

اينکه هنوز حجاب رسمي زنان ايراني براي حضور در دستگاه‌هاي رسمي و دولتي پذيرفته نيست، ماجراي امروز جامعه و کابينه دوازدهم نيست.

معصومه ابتکار که به رياست سازمان محيط زيست منصوب شد هم مانتويي بود. خبر آمد که برخي منتقدان با حضور يک خانم مانتويي در کابينه دولت اصلاحات موافق نيستند؛ همين شد که ابتکار از مانتو به چادر تغيير پوشش داد. حتي آن‌طور که زهرا شجاعي در گفت‌وگويش با «شرق» روايت کرده، تلفني نحوه کش‌دوختن به چادر را به ابتکار آموخته است. از پرونده خانم ابتکار که بگذريم، همين مسئله گريبانگير زنان نماينده مجلس نيز شده است؛ زناني که اين بار با پوشش مانتو براي تبليغات نمايندگي مجلس اقدام کرده‌اند، با همان پوشش از مردم رأي گرفته‌اند و کمي بعدتر به واسطه از آنها خواسته شده است تا پوشششان را جور ديگري کنند. نخستين زني که به‌صراحت در اين زمينه سخن گفته، الهه کولايي است.

مهدي کروبي، رئيس وقت مجلس ششم، در تماس‌هاي تلفني از او خواسته بود چادر به سر کند و حساسيتي در مجلس ایجاد نکند. او همان‌جا پاي تلفن به شيخ مهدي کروبي توضيح داده مردم پوسترهاي تبليغاتي من را ديده‌اند، آنجا هم پوشش من مانتو بوده، با همين پوشش کار مي‌کنم و سر کلاس و دانشگاه مي‌روم. جالب اينکه مرضيه دباغ در سال ۱۳۷۹ گفته بود: «اگر نمايندگان زن بدون چادر وارد مجلس شوند، کتک خواهند خورد». آن موقع الهه کولايي و طاهره رضازاده، نماينده شيراز، در معرض اين تذکر بودند. کولايي آنجا از پذيرش خواست رئيس مجلس سر باز زده و به راه خود مي‌رود تا با پوشش مانتو وارد مجلس شود.

خبرها حاکي از آن است که پيشنهادهاي مشابهي درباره استفاده از پوشش چادر به طيبه سياوشي‌شاه‌عنايتي نيز داده شده است. سياوشي نيز در جمع نمايندگان مجلس دهم تنها زن چادري است؛ بماند که اگر مينو خالقي هم از حضور در مجلس باز نمانده بود، آن‌وقت دو زن در ميان نمايندگان زن با اين پوشش مرسوم در صحن علني مجلس حاضر مي‌شدند. همه اين داستان‌ها روايت شد تا دوباره به ماجراي تصاوير مانتويي و چادري از لعيا جنيدي بازگرديم. لعيا جنيدي به مصلحت شخصي و شايد اهميت پذيرش معاونت حقوقي رياست‌جمهوري به اين نکته رسيده که مسئله پوشش چادر را بپذيرد؛ در جامعه ايران زناني با پوشش چادر و زناني با پوشش مانتو به چشم مي‌خورند.

آنها کنار هم زندگي مي‌کنند، دانشگاه مي‌روند و با هم رفيق‌اند. اين‌طور تعيين‌امتيازکردن براي زناني که حتما به پوشش چادر درآمده‌اند، در واقع امکان و انگيزه ميليون‌ها زن ايراني با پوشش مانتو را از بين خواهد برد. چه‌بسا اينکه زني را به صرف حضور در کابينه، تشويق به پوشش چادر مي‌کنند، تبعات منفي در جامعه داشته باشد. نمونه‌های موفق زنان را نباید به قالب آورد و یک شکل کرد. وزير زن در کابينه نداريم، حتي به سبک و سياق محمود احمدي‌نژاد، وزير کشور معرفي‌شده زني را در قامت استاندار نمي‌بيند و توصيه‌اش به زنان تلاش براي حضور در معاونت استانداري است. انواع نگاه‌هاي بازدارنده در ميان مسئولان مانع از رشد و ترقي زنان است.