مقدمه چینی ترامپ برای نقض رسمی برجام

خبرگزاری مهر: ادعای اخیر دونالد ترامپ رئیس جمهور ایالات متحده آمریکا مبنی بر نقض برجام توسط جمهوری اسلامی ایران از ابعاد مختلفی قابل بررسی است. فارغ از اینکه چنین اظهاراتی اساسا صحت ندارد، آن را می توان نوعی مقدمه چینی زودهنگام برای نقض رسمی برجام از سوی کاخ سفید دانست.

منابع خبری اعلام کرده اند که ترامپ در گزارش سه ماهه بعدی خود در خصوص بر جام، رسما عدم پایبندی کشورمان به توافق هسته ای را اعلام خواهد کرد . برخی منابع خبری نیز اعلام کرده اند که متعاقب این گزارش، ایالات متحده آمریکا رسما از برجام خارج خواهد شد.

واقعیت امر این است که رویکرد دولت ترامپ در قبال توافق هسته ای، از قبل نیز قابل پیش بینی بود. ترامپ و معاون وی مایک پنس در جریان رقابتهای انتخابات ریاست جمهوری سال ۲۰۱۶ ایالات متحده آمریکا صراحتا از توافق هسته ای با ایران به عنوان بدترین توافق تاریخ نام برده و خواستار لغو این توافق شده بودند.

حتی ترامپ یکبار در سخنرانی انتخاباتی خود به اعضای لابی آیپک وعده داد که توافق هسته ای را در نخستین روز از حضورش در کاخ سفید پاره کند. با این حال پس از پیروزی ترامپ در رقابت های انتخاباتی و راهیابی وی به کاخ سفید، وی دریافت که خروج از توافق هسته ای آسان نیست و مقدماتی لازم دارد! یکی از این مقدمات، القای عدم پایبندی جمهوری اسلامی ایران به برجام بوده است. با این حال ترامپ در تحقق این هدف خود موفق نبود.

گزارشهای رسمی آژانس بین المللی انرژی اتمی، شورای امنیت سازمان ملل متحد و اتحادیه اروپا دال بر پایبندی ایران نسبت به برجام، قدرت مانور ترامپ در قبال توافق هسته ای و لغو آن را به شدت محدود ساخته است. با این حال به نظر می رسد رئیس جمهور آمریکا تصمیم خود برای خروج از برجام را اتخاذ کرده است.

کنار گذاشتن رکس تیلرسون وزیر امور خارجه آمریکا از کمیته بررسی برجام نشان می دهد که ترامپ برای خروج از توافق هسته ای بسیار تعجیل دارد. وی حتی هشدارهای وزیر امور خارجه خود را نیز در این خصوص نادیده انگاشته است.

حتی وضع تحریمهای غیر هسته ای با مشارکت کنگره آمریکا علیه ایران نیز ترامپ را در این خصوص اقناع نکرده است. اخیرا منابع رسانه ای در آمریکا اعلام کردند که ترامپ در صدد مذاکرات دوباره بر سر برجام است. اصلی ترین هدف ترامپ از برگزاری دوباره مذاکرات هسته ای، اعمال فشار بر ایران برای بازرسی از پایگاههای نظامی کشورمان است.

این در حالیست که اساسا مذاکره دوباره بر سر برجام و از آن مهم تر، بازرسی از اماکن نظامی کشورمان خط قرمز جمهوری اسلامی ایران محسوب می شود. در چنین شرایطی ترامپ با تصمیم خود مبنی بر خروج از توافق هسته ای، در مقابل جامعه جهانی قرار خواهد گرفت.

لازم به ذکر است که مشاوران باراک اوباما به ترامپ در خصوص خروج از توافق هسته ای هشدار داده اند. این در حالیست که مقامات دولت قبلی آمریکا نیز عملا چندین بار برجام را به صورت علنی نقض کرده و با وضع تحریمهای جدید علیه ایران و ممانعت از عادی سازی روابط بانکی و تجاری با ایران، در مسیر خلاف توافق هسته ای گام برداشتند.

در هر حال، دستگاه دیپلماسی و سیاست خارجی کشورمان باید از اکنون خود را برای خروج رسمی دولت آمریکا ازتوافق هسته ای آماده کند.