رفتار احمدی نژادی با دانش اقتصاد

در ذهن و دل حسن روحانی چه گذشت که در ساعتهای آخر معرفی وزیران دولت دوازدهم به مجلس برنام محمد نهاوندیان اقتصاددان و مرد مورد اعتماد و شناخت بخش خصوصی ایران قلم قرمز کشید و او را به رغم اینکه برنامه کارش تدوین شده بود کنار گذاشت.

محمد صادق جنان صفت در روزنامه ابتکار نوشت: در ذهن و دل حسن روحانی چه گذشت که در ساعتهای آخر معرفی وزیران دولت دوازدهم به مجلس برنام محمد نهاوندیان اقتصاددان و مرد مورد اعتماد و شناخت بخش خصوصی ایران قلم قرمز کشید و او را به رغم اینکه برنامه کارش تدوین شده بود کنار گذاشت.

برخی آگاهان می گویند تا بعد از ساعاتی از بعد از ظهر روز قبل از اعلام اسامی کابینه محمد نهاوندیان نفر انتخاب شده برای تصدی مقام وزارت اقتصاد بود. درحالی که در ایران جز نهاوندیان دهها اقتصاددان از نحله های فکری گوناگون هستند که هوادار دولت اعتدالگرای روحانی اند و برخی از آنها تجربه کار در سازمانهای مهم اقتصادی را دارند و در صورت دعوت رئیس جمهور حاضر بودند این مقام را برعهده بگیرند انتخاب یک فرد غیر اقتصاددان برای وزارتخانه ای که نفر اول اداره کننده اش باید بر اصول علم اقتصاد تسلط داشته باشد موجی از تعجب در میان کارشناسان برانگیخت.

برخی افراد و اشخاص که احتمال داده می شود به دلیل آشنایی با فرد موردتوجه برای وزارت اقتصاد شاید به کمک ایشان بروند در یک گفتار می گویند ضرورت ندارد که وزیر اقتصاد حتما تحصیلات اقتصادی داشته باشد و همین که بتواند سازمانهای زیر مجموعه این وزارتخانه را مدیریت کند کفایت می کند.

این همان استدلالی است که محمود احمدی نژادداشت و بنا برقول داود دانش جعفری وزیر اقتصاد دولت نهم یک تحصیلکرده دامپزشکی را مدیر ارشد یک نهاد مهم بازرسی اقتصادی کرده بود به امید اینکه کارها را درست می کند. محمود احمدی نژاد باورنداشت که سبقت گرفتن رشد عرضه پول بیش از رشد تولید در زمان ثبات سایر متغیرها به رشد تورم منجر می شود و باورش این بود که می توان نرخ بهره بانکی را با زور پایین کشد.

این رفتار با دانش اقتصاد پیامدهای دهشتناکی بر سر کسب و کار شهروندان و معیشت آنها و از تعادل خارج شدن اقتصاد کلان آورد که هنوز ادامه دارد. انتخاب کابینه ای بدون اقتصاددان خطای استراتژیک حسن روحانی است که زیان آن از دولت و شخص ایشان فراتر رفته و شهروندان را در بدشانسی فرو خواهد برد. بدترین استدلالها این است که مگر اقتصاددانان چه کرده اند که مسعود کرباسیان نمی تواند کند.

در پاسخ باید گفت اقتصاددانان در 4سال اخیر راه را بر رشد شتابان تورم مسدود کردند و اجازه ندادند ایرانیان در ژرهای پیامدهای مرگ بار تورم شتابان غرق شوند. این داوری ساده ای است که اصرار بر مهار تورم موجب رکودشد و نباید این را دستاورد دانست. این کسانی که چنین داوری ای دارند انگار یادشان رفته است دست برقضا بیشترین نرخ رشد منفی اقتصاد درست درسالی اتفاق افتاد که اقتصاد ایران بالاترین نرخ تورم راداشت.

دلخوش کردن به اینکه یک فرد اجرایی قوی می تواند تنگناهای اقتصادی را حتی بدون دانش اقتصاد برطرف کند در دنیای امروز ودر شرایط ایران ساده انگارانه است. دفاع جانانه اقتصاددان اصولگرای کهنه کاری مثل احمد توکلی از فرد معرفی شده برای وزیر اقتصاد با این استدلال که وی بهتر از اقتصاددانانی است که می خواهند نسخه بانک جهانی را در ایران پیاده کنند و خرسندی برخی از افراد و احزاب این جریان سیاسی را باید در کانون توجه قرار داد.

فردی که برای وزارت اقتصاد معرفی شده و گفته می شود مدیر اجرایی نیرومندی است را می توان با گسترش دامنه وظایف جایی مثل معاونت اجرایی رئیس جمهور به کارگرفت. تجربه نشان داده است هرفرد و جریان سیاسی - فکری که به دانش اقتصاد در پیشبرد اموراقتصادی بی احترامی کند بدون تردید به لحاظ اداره اقتصاد زمین گیر خواهدشد.

از رئیس جمهوری مثل روحانی که باید در سال نخست دولت دومش از دانش اقتصاد برای عبور از بحران کمک گیرد کنارگذاردن این همه اقتصاددان کاری عجیب سرزد که البته آثار منفی آن را به چشم خواهیم دید.آیا مجلس حاضر می شود به فردی که از سر ناگزیری به جای فرددیگری انتخاب شد و اعتراف کرد اصول اقتصادکلان را نمی داند و از این نظر پاشنه آشیل دولت دوازدهم خواهدشد رای اعتماد خواهدداد؟