به اسناد جدید امریکا اعتمادی نیست

ماه مرداد هر ساله یادآور دو اتفاق مهم در تاریخ معاصر ایران است. پیروزی یک نهضت بزرگ البته ناکام و شکست نهضتی دیگر که آخرین تلاش برای نجات مشروطیت و استیفای حقوق ملت ایران که توسط استعمار انگلیس غصب و غارت شده بود.

موسی فقیه حقانی در روزنامه ایران نوشت: ماه مرداد هر ساله یادآور دو اتفاق مهم در تاریخ معاصر ایران است. پیروزی یک نهضت بزرگ البته ناکام و شکست نهضتی دیگر که آخرین تلاش برای نجات مشروطیت و استیفای حقوق ملت ایران که توسط استعمار انگلیس غصب و غارت شده بود.

ملی شدن صنعت نفت نهضتی ضد استعماری و در عین حال ضد استبدادی بود که در رأس آن دو شخصیت مشروطه طلب یعنی دکتر مصدق و آیت‌الله کاشانی قرار داشتند. هر دو شخصیت پایبند به قانون اساسی مشروطه و طالب اجرای آن بودند و از همین رو هیچ کدام مطلوب شاه نبودند. اتحاد مثال زدنی مردم ایران و نخبگان در جهت قطع سلطه انگلیس و استیفای حقوق ملت ایران در صنعت نفت توانست استعمار انگلیس را با چالش جدی مواجه کند.

انگلیس که غارت نفت ایران برایش جنبه حیاتی داشت و با ملی شدن نفت هم سلطه خود در ایران و هم درآمد اقتصادی نامشروع خود را از دست رفتنی دید تمام ظرفیت‌های خود در جهت نابودی نهضت ملت ایران را به‌کار گرفت. محاصره دریایی، تهدید نظامی، قطع درآمد ایران از محل نفت، ایجاد بحران‌های سیاسی در کشور، استفاده از ظرفیت مجامع بین‌المللی و سایر دول جهان علیه ملت ایران بخشی از اقدامات استعمار پیر بود که البته در مقابل شور و شوق و امید و وحدت جامعه ایرانی نتوانست کارگر بیفتد.

از همین رو دریافت که راه غلبه بر آن نهضت مردمی، تضیعف نقاط قوت آن یعنی وحدت مردم ایران و امید آنان به آینده و اساساً تفکر استقلال از بیگانگان که الهام بخش نهضت و مقاومت در مقابل فشار استعمار انگلیس بود، است.

از این مقطع در کنار تهدید و تقابل نظامی و سیاسی علیه نهضت، با جنگ نرم دشمنان مردم ایران در راستای ایجاد اختلاف در جامعه و از بین بردن انگیزه‌ها برای ادامه نهضت و ناامید ساختن مردم نسبت به آیند مواجه هستیم که متأسفانه توانست نهضت را با چالش جدی و نهایتاً شکست مواجه کند. عملیات کودتا در روز ۲۸ مرداد بخش پایانی جنگ نرم دشمن علیه مردم ایران بود که در مقابل عملیات جنگ روانی عملیات پیچیده و مهمی محسوب نمی‌شد.

در طی یکسال و نیم جنگ نرم، دشمن با ایجاد اختلاف بین رهبران و دو قطبی کردن جامعه سمت و سوی مبارزه را از تقابل با انگلیس و توطئه گران بین‌المللی به تقابل جناح‌ها و شخصیت‌های داخلی تغییر داد. نتیجه این اختلاف افکنی تضعیف توانمندی ملی برای پیشبرد اهداف نهضت و ایجاد یأس و ناامیدی در مردم شد که با شدت گرفتن فشار‌های اقتصادی هر روز عمیق‌تر شد.

همراهی گسترده شبکه‌های نفوذی داخلی با طرح جنگ نرم دشمن، لجاجت شخصیت‌های مؤثر در نهضت که منجر به تعمیق اختلافات داخلی شد و به بن‌بست رسیدن دکتر مصدق در حل مشکلات، پس از شکست روش‌های پارلمانتا ریستی و بد عهدی امریکا که مزورانه وعده حمایت از نهضت و دولت را داده بود همگی زمینه ساز فاجعه 28 مرداد شد. از آن روز تاکنون نخبگان ایران بدون درس گرفتن از تاریخ همچنان بی‌توجه به جنگ نرم دشمن و تأثیر عمیق آن بر شکست نهضت صرفاً بر وقایع روزهای 25 تا 28 مرداد و متهم کردن یکدیگر متمرکز شده‌اند.

انتشار گزارش‌ها و اسناد امریکایی در یکماهه گذشته نشان داد همچنان در بر همان پاشنه می‌چرخد و عده‌ای در ادامه جنگ نرم دشمن نوک حملات را متوجه آیت‌الله کاشانی و رهبری دینی جامعه ایرانی نموده و با بی‌اطلاعی از محتوای اسناد تلاش دارند شکست نهضت را متوجه آیت‌الله کاشانی نمایند و این دقیقاً همان چیزی است که امریکا از انتشار این اسناد پیگیری می‌کند.

دقت در اسنادی که با بیش از 800 مورد سانسور انتشار نشان می‌دهد که امریکایی‌ها به توصیه دوستان انگلیسی خود از افشای اسامی افراد و روش‌های اقدام و عملیات خود در ایران همچنان خود‌داری می‌کنند و مایلند ما همچنان سرگرم دعواهایی باشیم که آنان در جامعه ایرانی ایجاد کردند تا از کاوش در چند و چون عملیات جنگ روانی و روش‌های آنان برای نفوذ و ناکام گذاشتن نهضت‌های مردمی باز مانده و زمینه تکرار تاریخ را برای آنان فراهم نماییم.

لازم به ذکر است که انگلیسی‌ها برای مقابله با نهضت ملی شدن نفت پرونده نهضت تنباکو را به دقت مطالعه کردند تا با ظرفیت‌های جامعه ایرانی آشنایی بیشتری پیدا کنند و براساس همین شناخت نقاط قوت ما را به نقاط ضعف تبدیل کرده و از نقاط ضعف ما برای وارد کردن ضربات سهمگین استفاده نمایند.

اکنون از نخبگان جامعه ایرانی باید پرسید آیا وقت آن نرسیده با گشودن پرونده جنگ نرم دشمن علیه مردم ایران و کشف و معرفی نحوه عملکرد و روش‌های اقدام آنان به ارتقای آگاهی جامعه در مسیر مبارزه برای صیانت از ایران و استقلال آن و عبور از تنگناهایی که دشمن ایجاد می‌کند کمک کرد؟