کابینه اقتصادی و چند نکته

در بعد اقتصادی مردم انتظارات بسیاری از روحانی دارند. هرچند بخشی از این انتظارات با واقعیات موجود سازگار نیست، اما اقتصاد ایران با بحران‌های بسیاری مواجه شده و به همین دلیل اصلاحات ساختاری در اقتصاد ایران ضرورت دارد.

هادی‌ حق‌شناس در روزنامه آرمان نوشت: در بعد اقتصادی مردم انتظارات بسیاری از روحانی دارند. هرچند بخشی از این انتظارات با واقعیات موجود سازگار نیست، اما اقتصاد ایران با بحران‌های بسیاری مواجه شده و به همین دلیل اصلاحات ساختاری در اقتصاد ایران ضرورت دارد.

نرخ بیکاری دورقمی برای جامعه و بیش از ۲۵‌درصد برای جوانان، نرخ سود بانکی دورقمی، نرخ تورم نزدیک به دورقمی و میانگین نرخ رشد اقتصادی ۳/۲درصد در سه‌سال گذشته از مصادیق وضعیت نابسامان اقتصادی ایران است. بحران‌های اقتصادی طی ۴سال یا ۸سال ‌گذشته به وجود نیامدند، بلکه ریشه در اقتصاد ما دارند و اگر با آنها مقابله نشود، به‌سرعت رشد خواهند کرد و عامل ایجاد معضلات سیاسی و اجتماعی خواهند شد.

فی‌المثل یکی از عوامل بالابودن نرخ طلاق و سن ازدواج، بیکاری است. هرچند همه مشکلات اقتصادی طی چهارسال آینده قابل حل نخواهند بود، اما حل بخشی از این موارد ضرورت دارد و تنها تحصیلکردگان اقتصاد می‌توانند اوضاع اقتصادی جامعه را بهبود بدهند. طی‌سالیان گذشته حضور برخی اقتصادخوانده‌ها در چند وزارتخانه سبب شده که چند شاخص اقتصادی اندکی بهبود یابد و مسلم است در کابینه‌ای که هیچ ‌اقتصادخوانده‌ای حضور نداشته باشد، همین موفقیت‌های نسبی نیز ادامه پیدا نخواهد کرد.

دولت دوازدهم ماموریت‌های اقتصادی بسیاری از جمله اشتغال۸۵۰‌هزار نفر در سال، رشد اقتصادی ۸درصد، کنترل نقدینگی، تک‌رقمی‌ماندن نرخ تورم، جذب سرمایه‌گذار خارجی و جذب سرمایه‌گذاری را برعهده دارد. برای موفقیت اقتصادی دولت، به حضور اشخاص باسواد، باتجربه و کارآمد در کابینه نیاز است.

در بخشی از اقتصاد ایران با بحران و در بخشی دیگر با گسل مواجه هستیم که برای حل این معضلات نیاز است رئیس‌جمهور و سایر مسئولان به‌دنبال بهترین اقتصاددان‌های کشور باشند. به‌زعم نگارنده در دانشکده‌های اقتصاد دانشگاه‌های معتبر ایران اقتصادخوانده‌های ماهری حضور دارند، اما دولت دوازدهم از حضور اقتصادخوانده‌ها بی‌بهره است و تیم اقتصادی کابینه دوازدهم در خوشبینانه‌ترین حالت صرفا وضع موجود را حفظ خواهد کرد.

اینکه دولت دوازدهم صرفا شاخصه‌های اقتصادی را حفظ کند، شکست برای کشور است، چراکه دولت یازدهم با بحران تمام‌عیار سال‌های ۹۱ و ۹۲ مواجه بود و این اقتصاد متلاطم را به‌حدی از آرامش رساند، اما رسالت دولت دوازدهم، نه حفظ آرامش، بلکه اصلاحات ساختاری در اقتصاد ایران است. تنها اقتصادخوانده‌ها می‌توانند در اقتصاد، اصلاحات ساختاری ایجاد کنند. به‌نظر نگارنده تیم اقتصادی کابینه چنین ظرفیتی ندارد.

نکته مهم دیگر اینکه در موضوعات اقتصادی ترکیب اعضا در مجموع اهمیت بیشتری نسبت به تک‌تک اشخاص دارد. هرچند که برخی وزرای پیشنهادی، شایسته‌اند، اما ترکیب اقتصادی مناسب نیست. در دنیا رئیس‌کل بانک مرکزی یا وزیر اقتصاد از میان اقتصاددانان یا لااقل اقتصادخوانده‌های بزرگ کشور انتخاب می‌شوند و بخشی از انتظارات تحقق می‌یابد، اما در شرایط کنونی اقتصاددانان و اقتصادخوانده‌ها به حاشیه رفته‌اند و در چنین شرایطی تحقق پیدانکردن وعده‌های دولت طبیعی است.