کدام دستاوردهای برجام دیده نشده؟

درحالی که مخالفان برجام با نگاهی تقلیل گرایانه اصرار به ناکارآمدی دستاوردها و بی نتیجه بودن آن دارند اما تثبیت حقوق هسته ای، رفع ایران هراسی و ناکامی دشمنان جمهوری اسلامی از اجماع سازی از جمله دستاوردهای انکار ناپذیر این توافق چند جانبه به شمار می آید.

خبرگزاری ایرنا: درحالی که مخالفان برجام با نگاهی تقلیل گرایانه اصرار به ناکارآمدی دستاوردها و بی نتیجه بودن آن دارند اما تثبیت حقوق هسته ای، رفع ایران هراسی و ناکامی دشمنان جمهوری اسلامی از اجماع سازی از جمله دستاوردهای انکار ناپذیر این توافق چند جانبه به شمار می آید.

بیش از دو سال از عمر برجام به عنوان توافقی چند جانبه بین ایران و 1+5 می گذرد؛ توافقی که برای جمهوری اسلامی ایران با دستاوردهای قابل ملاحظه ای همراه بوده است.

محدود ساختن دستاوردهای توافق هسته ای به یک جنبه خاص (رفع تحریم ها) نگاهی تک بعدی است که بر واقعیت های موجود و همچنین اهداف برجام منطبق نیست. از این رو، نمی توان برجام را به طور صرف در حوزه تحریم ها تفسیر کرد چرا که این موضوع تنها یکی از نتایج حاصل از رفع محدودیت و تنگناهای بین المللی به شمار می رود.

رفع تحریم ها؛ جزیی از کل

برخی مخالفان در بیان دستاوردهای دولت از برجام تنها به موضوع تحریم ها اشاره می کنند و با تاکید به برخی بدعهدی های طرف مقابل درصدد استفاده سوء از این وضعیت اند. این در حالی است که برای نگاهی جامع و کارشناسانه به برجام باید آن را از زوایای مختلف مورد بررسی قرار داد.

البته نگاه صرف مخالفان به موانع موجود بر سر راه رفع تحریم ها نباید به موضوعی برای نادیده گرفتن این دستاورد بزرگ تبدیل شود.

کمتر از یک هفته پس از توافق، شورای امنیت سازمان ملل قطعنامه ۲۲۳۱ را با هدف لغو تحریم های ضدایرانی تصویب کرد که در نتیجه آن، تمام تحریم های هسته ای برداشته شد؛ تحریم هایی که بیشترین میزان محدودیت های بین المللی را علیه ایران اعمال می کرد.

در همین فضای رفع تحریم ها بستر برای رفت وآمد هیات های مختلف خارجی هموار شد تا تهران به مقصدی برای بزرگترین هیات های اقتصادی و تجاری جهان تبدیل شود. از این رو در پسابرجام، صدها هیات از سراسر راهی ایران شده اند و در مقابل از هیات ها و مقامات عالی رتبه جمهوری اسلامی استقبال کرده اند.

رفع تحریم های هسته ای و افزایش رفت وآمدهای ثمربخش در حوزه روابط خارجی برای جمهوری اسلامی ایران تاثیرات ملموسی به همراه داشته است. افزایش صادرات نفت از 700 هزار بشکه در زمان تحریم ها به بیش از دو میلیون بشکه در روز، صادرات روز افزون محصولات و کالاهای غیرنفتی، تحقق تراز تجاری مثبت، نوسازی ناوگان زمینی، هوایی و دریایی، رفع محدودیت‌ برای مبادلات بانکی، حاکمیت نظم و شفافیت مالی و کنار زدن دلالان تحریم از جمله این نتایج بوده است.

در مقابل، کشورهای 1+5 و دیگر بازیگران عرصه بین الملل نیز از این توافق برد- برد بهره گرفته اند و انتظار می رود در صورت پایبندی طرف مقابل به برجام و تداوم آن، شاهد همکاری های گسترده تر تهران و جهان در زمینه های گوناگون باشیم.

در همین ارتباط بود که «فدریکا موگرینی» مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا در سفر چهاردهم مردادماه خود به ایران با هدف حضور در مراسم تحلیف حجت الاسلام «حسن روحانی» رییس جمهوری کشورمان بر اهمیت برجام برای اتحادیه اروپا و دیگر طرف های توافق تاکید کرد.

موگرینی در این باره اظهار کرد که «برجام برای اروپا از اهمیت ویژه ای برخوردار است و با امضای برجام بیش از 80 درصد فعالیت‌های تجاری میان ایران و اتحادیه اروپا به طور موفقیت‌آمیز به انجام رسیده است.»

برجام، دلیل ناکامی آمریکا از مواجهه با ایران

مشارکت موگرینی در مراسم تحلیف که به آن اشاره شد، یکی از پیام هایی است که رهبران جهانی به «دونالد ترامپ» رییس جمهوری تازه کار آمریکا مبنی بر ضرورت همراهی واشنگتن با دیگر کشورها در اجرای برجام ارسال کردند.

همچنین در جریان این رویداد سیاسی مهم که در صحن مجلس شورای اسلامی برگزار شد، حدود 500 میهمان خارجی در قالب هیات های گوناگون از قاره ‌های اروپا، آسیا، آمریکای لاتین و آفریقا حضور یافتند. این رویداد که در تاریخ چهار دهه ای جمهوری اسلامی بی سابقه بوده از فضای آرام و دوستانه در روابط بین ایران و این کشورها حکایت دارد.

در دهه گذشته، این آمریکا بود که موجی علیه ایران به راه انداخت و با تهدید نشان دادن فعالیت های هسته ای صلح آمیز ایران، جامعه جهانی را با خود همراه و کشور ما را در انزوا قرار داد. پس از توافق هسته ای در دولت دموکرات ها و ناکامی مخالفان منطقه ای ایران از جمله عربستان سعودی و رژیم صهیونیستی، شرایط به کلی تغییر کرد.

پس از همکاری های سازنده و متقابل ایران با 1+5 و همچنین آژانس بین المللی انرژی اتمی در جریان مذاکرات هسته ای، قطعنامه 2231 تصویب شد؛ قطعنامه ای که برخلاف شش مورد قبلی شورای امنیت، هدف آن مجازات و تنبیه ایران نبود بلکه محدودیت های گذشته را از ایران برداشت. مهمتر این که با صدور این قطعنامه خارج از فصل هفتم و ماده 41 منشور ملل متحد، از نگاه غرب دیگر ایران تهدیدی برای جهان محسوب نمی شد.

نکته با اهمیت دیگر اینکه در برجام، طرف های مقابل ناگزیر حق غنی سازی اورانیوم و ادامه فعالیت های هسته ای ایران را مورد پذیرش قرار دادند و تهران اجازه یافت تا به طور رسمی و قانونی در بازارهای بین المللی حاضر و محصولات هسته ای خود را برای فروش عرضه نماید.

در مجموع، فنون و هنر دیپلمات های ایرانی در کنار رهنمود سران نظام به توافقی انجامید که نتیجه آن، رفع ایران هراسی ساختگی دشمنان جمهوری اسلامی بود.

اینک در چنین فضایی، تکاپوی ترامپ به منظور تهدید نشان دادن ایران و بازگشت به دوره تحریم ها راه به جایی نمی برد و چه بسا که به تخریب بیشتر شخصیت او و ناکارامدی مدیریت وی منجر شود.